Avrupa

Beş AB ülkesi, göçmenleri Ruanda’ya göndereceklerini duyurdu

Yayınlanma

Beş AB ülkesi, sınır dışı işlemlerini artırmaya yönelik daha geniş kapsamlı bir girişimin parçası olarak gelecek yıl Ruanda’da bir göçmen sınır dışı etme merkezi açacak.

Hollanda ve Danimarka hükümetleri yaptıkları açıklamalarda, Almanya, Danimarka, Avusturya, Yunanistan ve Hollanda’nın 2027 yılında transferleri kabul etmeye hazır bir “geri dönüş merkezi” açmasının beklendiğini duyurdu.

Ülkeler, bu programın kendi ülkelerinde “yasadışı” olarak bulunan ve sınır dışı edilme riski altında olan göçmenler için geçerli olacağını belirtti.

Hollanda hükümeti ise sınır dışı edilenlerin menşe ülkelerine geri gönderilememesi durumunda bir alternatif sunacağını ekledi.

Sınır dışı edilenler, Ruanda toplumuna entegre olabilecek ya da kendi ülkelerine dönebilecekler.

Bu plan, beş ülkede kalmak için yasal yollarını tüketmiş kişilere uygulanacak. Bu, sığınma başvurularının işleme alınması için kişileri Ruanda’ya göndermeyi öngören ve iptal edilen İngiliz anlaşmasından farklı.

Yasal engeller nedeniyle Birleşik Krallık’taki anlaşma hiçbir zaman yürürlüğe giremedi ve sonunda 2024’te göreve gelen İşçi Partisi hükümeti tarafından rafa kaldırıldı.

Downing Street, Birleşik Krallık’ın bu plana katılma olasılığını dışlamadı ve durumu “ilgiyle” takip edeceklerini belirtti.

AFP’ye göre, İspanya Başbakanı Pedro Sánchez, Ruanda’da bir merkez açma planının “ne bir geleceği ne de insani bir yönü” olduğunu söyledi.

AFP’nin aktardığına göre, Sánchez İspanyol yayıncı Telecinco’ya, “Bunda ne bir gelecek ne de insani bir yön görüyorum. Bu bir çözüm değil,” dedi.

Beş ülke, göçmenleri yurtdışına gönderme planının AB ve uluslararası hukuka uygun olduğunu savunurken, insan hakları kuruluşları bunun göçmen haklarını ihlal edebileceğini belirtiyor.

Anlaşma, blok dışında merkezlerin kurulmasına izin veren yakın tarihli bir AB reformunun ardından geldi.

Pazartesi günü Viyana’da düzenlenen ortak basın toplantısında Avusturya Şansölyesi Christian Stocker, beş ülkenin Avrupa sığınma sistemlerinin yükünü hafifletmek ve insan kaçakçılarının Akdeniz’de ölümcül yolculuklar düzenlemesini engellemek istediğini söyledi.

Hollanda hükümeti yazılı bir açıklamada, anlaşmanın ilk aşaması kapsamında beş ülkenin “sadece bekar erkekleri geri göndereceğini” belirtti ve Hollanda’nın odak noktasının “Ruanda ile aynı bölgedeki menşe ülkelerden gelen kişiler” olacağını ekledi.

Ruanda’ya vardıklarında, bu kişiler topluma entegre olabilecekler; bu da ikamet hakkına sahip olacakları ve eğitim, sağlık hizmetleri, işgücü piyasası ile hukuk sistemine erişim imkânına sahip olacakları anlamına geliyor.

Ruanda İçişleri Bakanı Vincent Biruta, ülkenin “göçmenler için güvenli, yasal ve onurlu bir çözüm” sunmak üzere Avrupalı ortaklarla işbirliği yapmaya kararlı olduğunu söyledi.

Bakan, “düzensiz göçün temel itici gücü” olarak nitelendirdiği “iktisadi fırsatlardaki küresel dengesizliği düzeltmek” için de çalışacaklarını ekledi.

Duyuru öncesinde diplomatik kaynaklar AFP’ye, merkezin başlangıçta pilot proje olarak işletilmesinin ve yaklaşık 100 kişiyi barındırmasının beklendiğini, beş ülkenin her birinin muhtemelen yaklaşık 20 göçmen gönderebileceğini aktardı.

Birleşmiş Milletler Uluslararası Göç Örgütü (IOM) bu süreçte destekleyici bir rol üstlenebilir.

Bir IOM sözcüsü, “IOM, karmaşık koşullar da dahil olmak üzere transit durumundaki göçmenlere yardım sağlama konusunda uzun bir geçmişe sahip,” dedi ve örgütün bazı AB ülkeleriyle “geri dönüş merkezleri veya benzer mekanizmaların kurulmasına yönelik planlar” konusunda görüşmelerde bulunduğunu ekledi.

Birçok AB ülkesinde seçimlerin yaklaşmasıyla birlikte, hükümetler göçü kontrol edebileceklerini gösterme baskısı altında bulunuyor.

İnsan Hakları İzleme Örgütü’nün kıdemli Afrika araştırmacısı Clementine de Montjoye, Ruanda’nın “muhaliflere yönelik baskı, keyfi gözaltı ve gözaltında kötü muamele konusunda köklü bir sicili” olması ve komşu Demokratik Kongo Cumhuriyeti’ndeki silahlı isyancılara destek vermesi nedeniyle bu ülkenin seçilmesinin endişe kaynağı olacağını belirtti:

“Kigali’ye bir sınır dışı etme programını yürütmesi için ödeme yapmak, sadece sınır dışı edilenlere acı ve zarar vermekle kalmayacak, aynı zamanda yurtiçinde ve yurtdışında ciddi insan hakları ihlallerinden sorumlu bir hükümete finansman ve siyasi bir koz sağlayacaktır.”

Bağımsız AB Temel Haklar Ajansı, bir geri dönüş merkezine ev sahipliği yapan herhangi bir üçüncü ülkenin, insanların ciddi bir zulüm riskiyle karşı karşıya kalacakları bir ülkeye gönderilmemesi de dahil olmak üzere “temel haklara saygı göstermesi” gerektiğini savundu.

Ajans, refakatsiz çocukların geri dönüş merkezine gönderilmemesi gerektiğini de ekledi; Hollanda hükümeti ise bunun gerçekleşmeyeceğini teyit etti.

Avrupa Sınır ve Sahil Güvenlik Ajansı’na göre, 2026 yılının ilk 10 ayında AB’ye yaklaşık 110.000 düzensiz sınır geçişi gerçekleşti; bu rakam, bir önceki yıla kıyasla %29’luk bir düşüşe işaret ediyor.

Ekim ayında yaklaşık 18.100 geçiş tespit edildi; bu rakam, Ekim 2025’e kıyasla yaklaşık %6 daha az olmakla birlikte, Eylül ayına göre %22 daha fazla olup, bunun “büyük ölçüde Kanarya Adaları’na uzanan Batı Afrika rotasından gelenlerin sayısındaki keskin artıştan” kaynaklandığı belirtildi.

Çok Okunanlar

Mobil sürümden çık