Carney: Avrupa, kurallara dayalı uluslararası düzeni yeniden inşa edebilir

Kanada Başbakanı Mark Carney, Avrupa’nın daha “acımasız bir dünyaya” boyun eğmeyeceğini, aksine yeni bir uluslararası düzenin yeniden inşa edilebileceği bir üs olabileceğini söyledi.

Carney, Hürmüz Boğazındaki gerginliğin tırmanması ve ABD’nin NATO’ya olan bağlılığına dair şüphelerin yeniden alevlenmesi üzerine bugün (4 Mayıs) başlayan Avrupa Siyasi Topluluğu (EPC) toplantısına katılan ilk Avrupa dışı lider olarak konuştu.

Carney şunları söyledi:

“Daha çıkarcı, dar görüşlü ve acımasız bir dünyaya boyun eğmeye mahkum olduğumuzu düşünmüyoruz ve bu tür toplantılar daha iyi bir yolun varlığını işaret ediyor.”

The Guardian’a göre “Amerikan liderliğinin devrinin sona erdiğine dair keskin bir ima ile Kanada’nın bir Avrupa siyasi toplantısına katılımının sembolizmini” açıklayan Carney, “Uluslararası düzenin yeniden inşa edileceğine dair güçlü bir kişisel inancım var fakat bu yeniden inşa Avrupa’dan çıkacak,” diye devam etti:

“Sadece kurallara dayalı bir uluslararası düzeni savunmadaki değerlerimizin gücünü değil, aynı zamanda gücümüzün değerini de gösteriyoruz. Dünya birçok boyutta bir kırılma yaşıyor: entegrasyon bazıları tarafından bir silah olarak kullanılıyor ve kurallar hegemonyaları kısıtlamıyor.”

EPC toplantısı ilk kez Erivan’da

Kuruluşun başlangıcından bu yana sekizincisi düzenlenen EPC toplantısı, Ermenistan’ın başkenti Erivan’da gerçekleştiriliyor.

Bu mekan, küçük Kafkas ülkesinin yeniden Rusya’nın etki alanına çekilmesini önleme konusundaki Avrupa’nın kararlılığını göstermek amacıyla seçildi.

Toplantı, Donald Trump’ın Almanya’dan 5.000’den fazla askerin çekileceğini duyurması üzerine ABD’nin NATO’ya olan bağlılığına dair yeni endişelerin gölgesinde düzenleniyor.

Bu hamle, transatlantik ittifakın güvenilirliği konusunda Avrupalıların en kötü korkularını doğruladı.

Macron, Avrupa’yı “güvenilir” ortak saydı ve daha fazla işbirliği istedi

Erivan’da konuşan Britanya Başbakanı Keir Starmer, “Güvendiğimiz bazı ittifakların, olmasını istediğimiz yerde olmadığını inkar edemeyiz. İttifaklarda olması gerekenden daha fazla gerginlik var,” dedi.

İngiliz başbakan, liderlerin ittifaklardaki gerginliklere nasıl tepki vereceğinin, “muhtemelen bir nesil boyunca, uzun yıllar boyunca neler olacağını belirleyeceğini” ekledi.

Fransız Cumhurbaşkanı Emmanuel Macron, ABD’den bahsetmeden, Avrupa’nın göreceli güvenilirliğini defalarca vurguladı ve Avrupa’yı Asya, Körfez, Latin Amerika ve Afrika’da çekici kılanın bu öngörülebilirlik olduğunu savundu.

Avrupa, kritik mineraller ve çeşitli alanlarda Çin dahil başkalarına bağımlı olmaktan kurtulmak için hâlâ büyük bir risk azaltma göreviyle karşı karşıya.

Macron şunları söyledi:

“Savaşların ötesinde karşı karşıya olduğumuz en büyük sorun, kapsamlı bir risk azaltma stratejisidir. Başlıca jeopolitik riskleri azaltmak için daha fazla dayanışma, daha fazla yatırım ve daha iyi bir organizasyona ihtiyaç var.”

Zelenskiy, Rusya savaşı bitirse bile yaptırımların kalmasını istiyor

Ukrayna Cumhurbaşkanı Volodimir Zelenskiy, Rusya’nın yaz aylarında “savaşı genişletme ya da diplomasiye yönelme anı” olarak nitelendirdiği kritik bir döneme girmeye hazırlandığını ileri sürdü.

Zelenskiy, Rusya’nın savaşı sona erdirmeyi seçmemesi halinde bile yaptırım paketlerinin kaldırılmamasının daha da hayati önem taşıdığını belirtti.

Herhangi bir müzakerede Avrupalıların masada olması gereken işlevsel bir diplomatik format çağrısında bulundu.

Almanya’dan asker çekilmesi planını tartışan AB dışişleri şefi Kaja Kallas, ABD askerlerinin Avrupa’dan çekilmesinin uzun süredir konuşulduğunu fakat “bu açıklamanın zamanlamasının sürpriz olduğunu” söyledi.

Kallas, “Bence bu, NATO’daki Avrupa ayağını gerçekten güçlendirmemiz gerektiğini gösteriyor,” dedi.

Trump’ın, savaşın sona erdirilmesi için yapılan görüşmelerde ABD’nin İran tarafından küçük düşürüldüğünü söyleyen Almanya Şansölyesi Friedrich Merz’i cezalandırmaya çalıştığına inanıp inanmadığı sorulduğunda Kallas, “Başkan Trump’ın kafasının içini göremem, bu yüzden bunu kendisi açıklamak zorunda,” dedi.

Merz Erivan zirvesine katılmadı.

AB, Erivan’a “karşı propaganda” uzmanları gönderiyor

AB, gergin bir siyasi dönemde eski Sovyet cumhuriyetine desteğini artırırken, “Rus propagandası ve müdahalesiyle mücadele” konusunda uzmanlaşmış bir ekibini Ermenistan’a gönderiyor.

AB, Ukrayna savaşından bu yana Ermenistan ile bağlarını derinleştiriyor. Salı günü, Ermenistan Başbakanı Nikol Paşinyan ile AB liderleri Ursula von der Leyen ve António Costa’nın, Erivan’daki zirvede Ermenistan’a yönelik yabancı müdahaleye karşı bir AB misyonu kurulması fikrini resmen desteklemesi bekleniyor.

Zirvede enerji, ulaşım ve ekonomik destek konuları da ele alınacak.

AB, “Rusya’nın siber saldırılarına, bilgi manipülasyonuna ve müdahalesine karşı daha etkili bir yanıt vermek” ve yasadışı finansal akışlarla mücadele etmek amacıyla Ermenistan’da iki yıllık bir görev için 20-30 kişilik bir sivil uzman ekibi kuruyor.

Personel sayısı ve süresi artırılabilecek olan misyonun, 7 Haziran’daki parlamento seçimlerinden sonra faaliyete geçmesi bekleniyor.