CENTCOM, Katar’da İran karşıtı birleşik savunma hazırlıyor

CENTCOM Katar’da, hava sahalarını İran’ın füzeleri ve insansız hava araçlarına karşı savunmak için doğrudan koordinasyonu teşvik etmek amacıyla bölge ülkelerinden tam zamanlı askeri subaylardan oluşan bir ekip kurdu.

ABD Merkez Komutanlığı 13 Ocak Salı günü, Katar’daki El Udeyd Hava Üssündeki Birleşik Hava Operasyon Merkezindeki bölgesel karargahında yeni bir koordinasyon hücresinin açıldığını duyurdu.

Pazartesi günü toplanan grup, birkaç Arap ülkesini temsil eden özel bir askeri subay kadrosundan oluşuyor ve hava ve füze savunmasına odaklanacak.

Al-Monitor’a konuşan ve ismini vermek istemeyen bir ABD askeri yetkilisi, bu grubun, birkaç bölge ülkesinden askeri yetkililerin ABD’nin himayesinde hava savunması konusunda ilk kez tam zamanlı olarak doğrudan koordinasyon sağlayacağını belirtti.

CENTCOM basın açıklamasında şunları söyledi:

“[ABD Hava Kuvvetleri yetkilileri] MEAD-CDOC’da [Birleşik Savunma Operasyonları Hücresi] bölgesel meslektaşlarıyla birlikte çok uluslu tatbikatlar planlayacak, tatbikatlar düzenleyecek ve acil durumlara müdahale edecek. Hücre ayrıca bilgi paylaşımı ve tehdit uyarılarından da sorumlu olacak.”

Orta Doğu’daki Amerikan kuvvetlerinin en üst düzey komutanı, ABD Donanması Amiral Brad Cooper salı günü yaptığı açıklamada, “Bu, bölgesel savunma işbirliğinin güçlendirilmesinde önemli bir adım. Bu hücre, bölgesel kuvvetlerin Orta Doğu genelinde hava ve füze savunma sorumluluklarını koordine etme ve paylaşma şeklini iyileştirecek,” dedi.

George W. Bush yönetimi döneminden bu yana, Pentagon yetkilileri, İran’ın İsrail’den sonra bölgenin en güçlü ikinci balistik füze ve saldırı insansız hava aracı cephaneliğini istikrarlı bir şekilde oluşturmasıyla birlikte, Körfezdeki Arap askeri yetkilileri hava ve füze savunma radar verilerini paylaşmaya ve önleme taktikleri konusunda birlikte eğitim almaya ikna etmeye çalışıyor.

Son yıllara kadar, CENTCOM ve Pentagon’un politika ofisi yetkilileri, Suudi Arabistan, Birleşik Arap Emirlikleri, Kuveyt, Bahreyn ve Katar hava savunma subaylarını düzenli olarak aynı odada bir araya getirmek için çaba sarf ettiler. 

Fakat hangi ülkelerin yeni hücreye personel gönderdiği veya göndermeyi planladığına dair ayrıntılar belirsizliğini korudu. CENTCOM sözcüleri, katkıda bulunan ülkelerin isimlerini veya kaç ülkenin dahil olacağını açıklamayı reddetti.

ABD askeri yetkilileri, İran’ın cephaneliğinin Haziran 2025’te kısa süreli İran-İsrail savaşında hasar gördüğünü ve kısmen tükendiğini, fakat Tahran’ın hâlâ Arap Yarımadasında bulunan Amerikan kuvvetlerini tehdit edebileceğini söylüyor.

El Udeyd’de yeni ve özel çok uluslu personelin kurulması, CENTCOM’un Orta Doğu’da kolektif savunmayı diplomatik olarak kolaylaştırmak için on yıllardır sürdürdüğü çabaların yeni bir adımını işaret ediyor.

Washington’daki stratejistler, ABD Ulusal Güvenlik Stratejisinin (NSS) askeri donanımını dünyanın başka yerlerine yoğunlaştırmayı öngörmesi nedeniyle bu çabaların son yıllarda giderek daha acil hale geldiğini söylüyor.

Pentagon’un resmi rakamlarına göre, El Udeyd’de her an yaklaşık 10.000 ABD askeri personeli görev yapıyor. Doha’nın güneybatısındaki üste konuşlanmış ABD Hava Kuvvetleri yetkilileri, Katar topraklarını hedef alan iki hava saldırısının ardından geçen yılın sonunda Bahreyn ve Katar ile ikili hava savunma komuta merkezleri açmıştı.

İlki, Haziran 2025’’te İran’ın El Udeyd’i hedef alan balistik füze saldırısıydı. Bu saldırı, ABD ve Katar’ın Patriot füze bataryaları tarafından durduruldu ve birkaç gün öncesinde ABD’nin İran’ın önemli nükleer tesislerine yönelik uzun menzilli deniz ve hava saldırılarına misilleme olarak gerçekleştirilmişti.

İkincisi ise, İsrail savaş uçaklarının Hamas müzakerecilerini öldürmek için Doha’nın bir yerleşim bölgesine balistik füzeler fırlatmasıydı. Bu girişim, Arap liderler tarafından geniş çapta kınandı ve ABD Başkanı Donald Trump, İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu’yu Katar Emiri Tamim bin Hamad Es-Sani’den doğrudan özür dilemeye zorlamıştı.

Orta Doğu’daki ABD Hava Kuvvetleri Komutanı Tümgeneral Derek France, CENTCOM’un İsrail saldırısı öncesinde “herhangi bir uyarı almadığını” söylemişti.

CENTCOM, İran’ın Şahid-136 tek yönlü saldırı insansız hava araçlarının ABD’de üretilen ilk kopyalarını geçen ay Orta Doğu’daki ABD üslerine teslim etti. Bu hamle, İran ve bölgede silahlandırdığı çeşitli grupların oluşturduğu ölümcül düşük teknolojili tehdidi dengelemek amacıyla yapıldı.