Diplomasi
Çin, 20 ABD savunma şirketine yaptırım uyguladı

Çin, Washington’un geçen hafta Tayvan’a yaptığı büyük çaplı silah satışı paketine yanıt olarak 20 ABD savunma şirketi ve yöneticilerine yaptırım uyguladı.
Anlaşma, ABD Kongresi tarafından onaylanırsa, 11,1 milyar dolar değerinde Tayvan’a yapılan en büyük Amerikan silah paketi olacak. Anlaşma, orta menzilli füzeler, obüsler ve insansız hava araçlarını içeriyor.
Çin Dışişleri Bakanlığı, paketin “tek Çin ilkesini ve üç Çin-ABD ortak bildirisini ciddi şekilde ihlal ettiğini, Çin’in iç işlerine müdahale ettiğini ve Çin’in egemenliğini ve toprak bütünlüğünü zedelediğini” söyledi.
Yaptırım uygulanan şirketler şunlar: Northrop Grumman Systems Corporation, L3Harris Maritime Services, St Louis’deki Boeing, Gibbs & Cox, Advanced Acoustic Concepts, VSE Corporation, Sierra Technical Services, Red Cat Holdings, Teal Drones, ReconCraft, High Point Aerotechnologies, Epirus, Dedrone Holdings, Area-I, Blue Force Technologies, Dive Technologies, Vantor, Intelligent Epitaxy Technology, Rhombus Power, Lazarus Enterprises.
Bu şirketlerim Çin’deki taşınır ve taşınmaz malları ile diğer varlıkları dondurulacak ve Çin’deki tüm kuruluş ve kişilerin bu şirketlerle işlem, işbirliği ve diğer faaliyetlerde bulunması yasaklanacak.
Pekin, silah satışlarındaki rolleri nedeniyle bu şirketlerin 10 üst düzey yöneticisine de yaptırım uyguladı. Bu kişilere vize verilmeyecek ve Hong Kong ve Makao dahil olmak üzere Çin’e girişleri yasaklanacak.
Yöneticiler arasında Anduril’in kurucusu Palmer Luckey ve VSE Corporation’ın başkanı ve CEO’su John Cuomo da bulunuyor.
ABD dahil çoğu ülke Tayvan’ı bağımsız bir devlet olarak tanımıyor. Fakat Washington, adayı zorla ele geçirme girişimlerine karşı çıkıyor ve adaya kendini savunması için silah sağlamakla yasal olarak yükümlü.
Diplomasi
Eski Ermenistan Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan hakkında yurt dışı yasağı

Ermenistan Yolsuzlukla Mücadele Komitesi, eski Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan hakkında yurt dışına çıkış yasağı getirildiğini açıkladı. Kara para aklama, rüşvet alma ve görevi kötüye kullanma suçlamalarını kapsayan soruşturmada eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan ve oğlu Sedrak Koçaryan da gözaltına alındı.
Ermenistan Yolsuzlukla Mücadele Komitesi, eski Cumhurbaşkanı Serj Sarkisyan hakkında yurt dışına çıkış yasağı şeklinde adli kontrol tedbiri uygulandığını bildirdi.
Sarkisyan; kara para aklama, resmi yetkileri kötüye kullanma ve rüşvet alma suçlamalarını içeren ceza davasında şüpheli olarak yer alıyor.
Aynı soruşturma kapsamında Ermenistan İttifakı lideri olan eski Cumhurbaşkanı Robert Koçaryan ile büyük oğlu Sedrak Koçaryan da gözaltına alındı.
Dosyayla bağlantılı olarak gözaltına alınan altı şüpheliden dördü, eski Cumhurbaşkanı Koçaryan’ın oğlu dahil olmak üzere tutuklandı.
NEWS.am‘in aktardığına göre bir diğer şüpheli ise ev hapsine gönderildi. Robert Koçaryan, Yolsuzlukla Mücadele Komitesinden ambulansla hastaneye sevk edilirken Ermenistan İttifakı milletvekili olan küçük oğlu Levon Koçaryan’ın konutunda arama yapıldı.
Soruşturma çerçevesinde Sarkisyan’a bir gün önce Ermenistan Ceza Kanunu’nun görevi kötüye kullanmayı düzenleyen 308. maddesinin 2. fıkrası uyarınca suçlama yöneltildi.
Yolsuzlukla Mücadele Komitesine çağrılan ve kurumda bir buçuk saatten fazla kalan Sarkisyan, çıkışta gazetecilere neden çağrıldığını anlamadığını ifade etti. Sarkisyan, “Dava dosyalarını alır almaz açıklama yapacağız. Şimdilik hiçbir şey anlamış değilim” dedi.
Soruşturma kapsamında ayrıca Koçaryan ailesinin hisse sahibi olduğu Orange Fitness spor kulübü ile Play City eğlence merkezinde arama ve adli işlemler yürütüldü; Toyota şirketinin Erivan ofisi ise mühürlendi.
Başbakan Nikol Paşinyan’ın, kolluk kuvvetlerine Ermenistan’ın ikinci cumhurbaşkanı Koçaryan ile üçüncü cumhurbaşkanı Sarkisyan’ın mal varlıklarına el konulması yönünde talimat verdiği belirtildi.
Koçaryan’a yöneltilen suçlamaların ayrıntıları
Soruşturma makamlarının iddiasına göre eski Cumhurbaşkanı Koçaryan, yakın çevresindeki kişilerle önceden anlaşarak ve makamını kötüye kullanarak devlete ait bazı değerli mülkleri kamunun elinden çıkardı ve bunları düşük fiyatlarla satın aldı.
Söz konusu taşınmazların önce birbiriyle bağlantılı şirketler üzerine tescil edildiği, ardından Koçaryan ailesinin fertlerine ve bu aileyle bağlantılı kurumlara devredildiği, satıldığı ya da kaydedildiği öne sürülüyor.
Yürütülen ön soruşturmada, 2001 ile 2019 yılları arasında Koçaryan’ın oğlunun adına yapılan ve toplamda 144 milyar dram, 309 milyon dolar, 77 milyon avro ile 18 milyon rubleye ulaşan para transferleri de inceleniyor.
Soruşturma makamları bunun yanı sıra ceza davasının şüphelilerine ait olan, Ermenistan içinde ve yurt dışında bulunan yaklaşık 30 gayrimenkulü mercek altına aldı.
Koçaryan ailesine yönelik aramaların yanı sıra Toyota ofisinde, Orange Fitness ile Play City tesislerinde ve bu işletmelerin yöneticilerinin ikametgahlarında da adli ve soruşturma işlemleri sürdürülüyor.
Diplomasi
İsrail, Hollandalı temsilcileri sınır dışı ediyor

İsrail, Hollandalı temsilcilere Kiryat Gat’taki ABD destekli Sivil-Askeri Koordinasyon Merkezi’nden (CMCC) ayrılmalarını emretti.
İsrail Dışişleri Bakanı Gideon Sa’ar, karar için Hollanda hükümeti tarafından atılan bir dizi “İsrail karşıtı” adımı gerekçe gösterdi.
Sa’ar, Hollanda’nın yasadışı Yahudi yerleşim yerlerinden gelen ürünlerin ticaretini yasaklaması ve İsrail’in katılımı nedeniyle Eurovision’u boykot etmesinin ardından, ABD destekli CMCC’deki yerini kaybedeceğini söyledi.
Sa’ar şöyle konuştu:
“Hollanda hükümetinin İsrail karşıtı politikası, ülkede eşi benzeri görülmemiş bir antisemitizm ve boykot dalgasıyla birlikte ilerliyor. Mesajımız net: İsrail’e karşı hareket eden hiç kimsenin bölgede yer bulması mümkün olmayacak. İsrail, kendisine yönelik önlemlerin cezasız kalmasına izin vermeyecek.”
Başbakan Binyamin Netanyahu tarafından onaylanan karar, İsrail’deki Hollanda Büyükelçiliği’ne ve ABD’ye iletildi. Temsilcilere, bir hafta içinde İsrail’den ayrılmaları talimatı verildi.
CMCC olarak bilinen koordinasyon merkezi, ABD Başkanı Donald Trump’ın Gazze barış planının bir parçası olarak kuruldu ve Gazze Şeridi ile ilgili uluslararası koordinasyonun merkezi olarak işlev görüyor.
Hollanda, Kiryat Gat Koordinasyon Merkezi’nden çıkarılan ikinci ülke oldu.
İspanya, Nisan ayında CMCC’den ihraç edilmişti; o dönemde İsrail Dışişleri Bakanlığı, Başbakan Pedro Sánchez hükümetinin “İsrail karşıtı takıntısı” olarak nitelendirdiği tutumu gerekçe göstermiş ve Madrid’i, İran ile savaş sırasında da dahil olmak üzere İsrail ve ABD’nin çıkarlarına ciddi zarar vermekle suçlamıştı.
İsrail, Fransız temsilcileri de merkezden çıkarmayı değerlendirmiş ama Paris’ten gelebilecek olası sert tepkiden çekindiği için sonuçta bundan vazgeçmişti.
Hollanda yasasının 22 Eylül’de yürürlüğe girmesi planlanıyor ve yasa, Batı Şeria’daki İsrail yerleşim yerlerinden gelen ürünlerin ithalatını, satın alınmasını, satışını ve ticari aracılığını yasaklayacak.
Karar Mayıs ayında onaylandı ve Hollanda Devlet Konseyi’nin hukuki görüşünü açıklamasının ardından resmi olarak yürürlüğe girdi.
Hollanda hükümeti, yerleşim yerlerinin uluslararası hukuk açısından yasadışı olduğunu ve bu yasağın, Hollanda’nın kendi tanımladığı yasadışı duruma katkıda bulunmamasını sağlamak amacıyla getirildiğini savunuyor.
Kısıtlamalar ithalatla sınırlı kalmıyor. Kararname, Hollanda sınırları içindeki yerleşim bölgelerine ait ürünlerin alım satımını, bu ticareti kolaylaştıran ticari hizmetleri ve alternatif iş düzenlemeleri yoluyla kısıtlamaları aşma girişimlerini de yasaklıyor.
Hollanda Özgürlük Partisi (PVV) lideri Geert Wilders, bu önlemi sert bir şekilde eleştirdi ve ülkenin “sol-liberal hükümeti” tarafından gerçekleştirildiğini nitelendirdiği “ihanet”ten “derin bir utanç” duyduğunu belirterek, hükümeti İsrail’in muhaliflerine boyun eğmekle suçladı.
Gerginlikler kültürel alana da sıçradı. Hollanda kamu yayıncısı AVROTROS, pazartesi günü yaptığı açıklamada, Bulgaristan’ın Burgas kentinde düzenlenmesi planlanan 2027 Eurovision Şarkı Yarışması’nı üst üste ikinci yıl boykot edeceğini duyurdu.
Yayıncı kurum, Gazze’deki durum ve büyük askeri çatışmalara karışan ülkelerin yarışmadan dışlanmasına yönelik net kuralların bulunmamasını gerekçe göstererek, İsrail’in katılımını protesto etmek amacıyla yine yarışmadan çekildiğini belirtti.
AVROTROS, “Büyük ölçekli bir askeri çatışmaya dahil olan bir ülke yarışmaya katılmaya devam ettiği sürece, bu etkinlik artık tarafsız bir yarışma olarak değerlendirilemez. Orta Doğu’daki jeopolitik gerilimler, yarışma üzerinde önemli bir etki yaratıyor ve derin bölünmelere yol açıyor,” dedi.
Diplomasi
İngiltere olası kriz hazırlıklarını 2030 yılına çekti

İngiltere hükümeti, Rusya kaynaklı tehditlerin artabileceği değerlendirmeleri üzerine sivil savunma hazırlıklarını hızlandırdı. Daha önce 2035 yılına kadar tamamlanması hedeflenen bazı tedbirlerin takvimi 2030 yılına çekildi.
İngiltere hükümeti, Rusya’dan gelebilecek olası tehditlerin önümüzdeki yıllarda artabileceğine ilişkin değerlendirmeler doğrultusunda, büyük ölçekli bir kriz ihtimaline karşı yürüttüğü sivil savunma hazırlıklarını hızlandırdı.
The Telegraph gazetesinin kaynaklara dayandırdığı habere göre, İngiltere Bakanlar Kuruluna, kriz anında sivil kurumlar ile ordunun eylemlerini birleştirmeyi amaçlayan iç savunma programının hazırlanmasını hızlandırma talimatı verildi.
Daha önce 2035 yılına kadar tamamlanması planlanan bazı tedbirlerin 2030 yılına kadar hayata geçirilmesi kararlaştırıldı.
Gazetenin kaynakları, bilgilerin gizli olması nedeniyle hangi somut tedbirlerin öne çekildiğini belirtmedi.
The Telegraph’a konuşan bir kaynak, “Tehditlerle bağlantılı bir dizi alanda hazırlıklarımızı gerçekten hızlandırmamız gerekiyor. Söz konusu olan önümüzdeki birkaç yıl, gelecek on yıl değil” değerlendirmesinde bulundu.
Söz konusu program, kriz veya çatışma koşullarında ülkenin işleyişini bu şartlara uyarlamaya yarayan ve “savaş kitabı” olarak bilinen gizli hükümet eylem planının güncellenmesini de içeriyor. İngiliz yetkililer, halkın da olası krizlere yeterince hazırlıklı olmadığını düşünüyor.
Hükümet, “ulusal dayanıklılığı” artırmak amacıyla sonbaharda bir bilgilendirme kampanyası başlatmayı planlıyor. Bu kapsamda ülke sakinlerine, acil bir durumda evlerinde ne tür yiyecek, su ve mum stoku bulundurmaları gerektiği anlatılacak.
Financial Times da kısa süre önce yayımladığı haberde, İngiliz makamlarının Soğuk Savaş’tan bu yana ilk kez halkı acil durumlara hazırlamak için geniş çaplı bir bilgilendirme kampanyası yürüteceğini duyurmuştu.
Haberde, şiddetli fırtınalar, siber saldırılar ve diğer dış tehditler karşısında İngilizlere evlerinde şişelenmiş su ve konserve gıda stoku bulundurmalarının tavsiye edileceği aktarıldı.
Daha önce Financial Times gazetesi, yetkililerin “savaş kitabı” üzerindeki çalışmaları hızlandırdığını bildirdi. En son 2004 yılında güncellenen bu belgenin, uluslararası bir çatışmanın doğrudan İngiltere’yi etkilemesi durumunda sivil ve askeri yapılar arasındaki koordinasyonu sağlamayı hedeflediği hükümet tarafından açıklanmıştı.
Rus yetkililer ise NATO ülkelerine yönelik olası bir tehdit oluşturduklarına dair açıklamaları reddediyor. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, haziran ayında bu tür değerlendirmeleri “yalan” olarak nitelendirmiş ve Batılı ülkelerin bu iddiaları askeri harcamalardaki artışı ile militarizasyonu meşrulaştırmak için kullandığını dile getirmişti.
Putin, Rusya’nın dış ve iç sınamalara hızlı ve uygun şekilde yanıt vermeye hazır olduğunu ifade etti.
Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov da Batı’nın, Devlet Duması seçimleri öncesinde Rusya’daki durumu istikrarsızlaştırmayı amaçladığını savundu.
Lavrov, Kiev’in Batı desteğiyle yürüttüğü eylemlerin Rusya’daki sivil nüfusu da hedef aldığını belirtti.
Lavrov, “Özellikle Devlet Duması seçimleri arifesinde panik yaratmak, protesto havası oluşturmak, hayatın barışçıl ve normal akışını baltalamak umuduyla Rusya’nın sivil vatandaşlarına zarar verecek her geçen gün daha iğrenç yöntemleri onaylıyorlar. Bunu hepimiz görüyoruz” dedi.
Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov ise Batılı ülkelerin Rusya ile doğrudan bir çatışmaya girmesinin feci sonuçlar doğurabileceğini söyledi.
Ryabkov, “Sağduyulu insanlar çevrelerindeki nesnel dünyayı doğru algılarlarsa efsaneler dağılabilir. Ancak bunlar ‘kendi kendini gerçekleştiren kehanet’ olarak adlandırılabilecek bir duruma da dönüşebilir. İkincisinin olmasını istemeyiz. Burada her şey, kolektif Batı’nın yaşananları anlamlandırma ve bunlardan belirli sonuçlar çıkarma yönündeki sonraki girişimlerinde nereye yöneleceğine bağlıdır” ifadelerini kullandı.
Kremlin Sözcüsü Dmitriy Peskov da Avrupa’ya Moskova ile ilişkiler konusunda tavsiyelerde bulundu.
Peskov, Rusya’nın bir tehdit kaynağı olmadığını ve Avrupa’nın unutamayacağı kadar büyük bir ülke olduğunu hatırlattı.
Peskov, “İkinci olarak, Rusya’nın endişelerine kulak verin. Üçüncüsü, Rusya’nın kaygılarını görmezden gelirseniz sorun yaşarsınız” diye konuştu.
Rusya’nın AGİT Daimi Temsilcisi Dmitriy Polyanskiy ise Avrupa’nın Rusya ile savaşa doğru “hızlı adımlarla ilerlediğini” vurguladı.
Polyanskiy, Avrupa’nın Ukrayna’ya silah tedarik ederek, Rusya sınırlarında askeri varlığını artırarak ve “Avrupa kamuoyunu savaşın kaçınılmazlığı düşüncesine hazırlayarak” her türlü gerçekçi barış girişimini baltalamaya çalıştığını belirtti.
Amerika5 gün önceSteve Jobs’ı iflastan kurtaran gizli CIA anlaşması gün yüzüne çıktı
Dünya Basını1 hafta önceThe Economist, Daron Acemoğlu’nu yerden yere vurdu: “Sığ ve inandırıcılıktan uzak”
Görüş2 hafta önceBüyük Oyun III: Enerji ve Dolar Açlığıyla Şekillenen Yeni Dünya
Dünya Basını2 hafta önceÇin, Buz İpek Yolu yarışını kazanıyor
Söyleşi1 hafta önceEmekli Yarbay Daniel Davis Harici’ye konuştu: ABD, İran savaşını kaybetti
Dünya Basını2 hafta önceNikkei Asia: ABD-Japonya yen müdahalesi Tokyo için bir başka yenilgi
Rusya1 hafta önceDört AB ülkesi daha Rus pasaportlarına kısıtlama getiriyor
Görüş1 hafta önceJaponya’nın Savunma Beyaz Kitabı: Odakta Çin ve “Kapsamlı Ulusal Güç” Stratejisi Var











