Çin lideri Xi, Putin ve Modi’yi ağırlamaya hazırlanıyor

Çin lideri Xi Jinping, Rusya, Hindistan ve İran’dan gelen meslektaşlarını Şanghay İşbirliği Örgütü zirvesinde ağırlayarak, Batı’ya alternatif olma iddiasını ortaya koyacak.

Zirve, Hindistan Başbakanı Narendra Modi’nin yedi yıl sonra Çin’e yaptığı ilk ziyaret olacak ve bu, ABD Başkanı Trump’ın gümrük vergisi savaşı nedeniyle Yeni Delhi’nin Washington’a karşı derin hayal kırıklığı yaşadığı bir dönemde gerçekleşiyor. Modi ve Xi, pazar günü bir araya gelecek.

Washington’daki düşünce kuruluşu Stimson Center’ın kıdemli araştırmacısı Yun Sun, “Bu ülkeler, Batı, özellikle de ABD tarafından önemli ölçüde düşmanca muameleye maruz kalmış bir grup” dedi.

Financial Times’a konuşan Yun, “Çin bu ülkeleri bir araya getirerek küresel yönetişim ve küresel düzen hakkında bir açıklama yapıyor. … ŞİÖ olarak bizim çok farklı bir vizyonumuz olduğunu söyleyecek” diye ekledi.

Chatham House’un Asya-Pasifik Programı’nda Çin konusunda kıdemli araştırma görevlisi olan Yu Jie, bu yıl ŞİÖ’nün dönüşümlü başkanlığını yürüten Pekin’in bu pozisyonu, “Çin liderliğindeki bir dünya varsa, bunun Avrupa veya ABD ile birlikte yönetilmeyeceğini dünyaya göstermek” için kullanmayı hedeflediğini söyledi.

Yu, “Çin şu anda siyasi olarak açık bir kazanan olarak ortaya çıkıyor” dedi.

Çin Komünist Partisi’nin medya organı Qiushi’ye göre, Modi ve Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin’in yanı sıra, Xi’ye bu yılki zirvede yaklaşık 20 lider daha katılacak ve bu, ŞİÖ’nün şimdiye kadarki en büyük zirvesi olacak.

Bu liderler arasında Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’ın yanı sıra, Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif, İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan ve BM Genel Sekreteri António Guterres de bulunuyor.

Çin devlet medyası, Xi’nin liderler için bir ziyafet ve ikili toplantılar düzenleyeceğini bildirdi. Katılımcılar ayrıca ortak bir bildiri yayınlayacak.

Putin’in danışmanı Yuri Ushakov cuma günü yaptığı açıklamada, Rusya Devlet Başkanı’nın Xi ile bakanlar ve yetkililerle “bir fincan çay eşliğinde” bir araya geleceğini ve Modi, Pezeşkiyan, Erdoğan ve Sırbistan Cumhurbaşkanı Aleksandar Vučić gibi diğer liderlerle de görüşmeler yapmasının beklendiğini söyledi.

Zirve, Washington’un Hindistan’ın Rus petrolü alımları nedeniyle bu hafta gümrük vergilerini yüzde 50’ye çıkarmasından birkaç gün sonra gerçekleşiyor. Analistler, ihracata bağımlı ekonomilerin Trump’ın kapsamlı gümrük vergileriyle sarsıldığı Güneydoğu Asya’dan bu yıl güçlü bir katılım olduğunu da belirttiler.

Mayıs ayında kısa süreli bir silahlı çatışma yaşayan Hindistan ve Pakistan arasındaki güvensizliğin zirveye nasıl yansıyacağı ise bilinmiyor.

Öte yandan, 2020’de Çin ve Hindistan birliklerinin sınırda çatışmasının ardından durma noktasına gelen Çin, Rusya ve Hindistan liderleri arasındaki üçlü diyaloğun yeniden canlanması bekleniyor.

Yeni Delhi’deki Jawaharlal Nehru Üniversitesi Güney Asya Çalışmaları Merkezi’nde profesör olan Sanjay K Bhardwaj, “Hindistan, jeostratejik ve siyasi çıkarlarını göz önünde bulundurarak Amerikan sepetine çok fazla yumurta koyuyordu” dedi. “Şimdi, Trump’ın gümrük vergileri sonrasında, Çin sepetine daha fazla yumurta koyarak bunu dengelemeye çalışıyor” diye ekledi.