Rusya
Çin Rusya’nın Arktik gemi projelerine desteği askıya aldı

Çin, Rusya’nın Kuzey Deniz Rotası’nda kullanmayı planladığı yüksek buz sınıfı gemilere yönelik teknoloji tedarikinde Batı yaptırımlarına fiilen katıldı. Rusya Deniz Filosu Merkezi Araştırma Enstitüsü raporuna göre Pekin, yüksek tonajlı gemilerin sevk ve yönlendirme sistemlerini ancak yaptırımların hafiflemesi şartıyla sağlayabileceğini bildirdi.
Çin, Rusya’nın Kuzey Deniz Rotası’nda ulaşımı sağlamak amacıyla inşa etmeyi planladığı Arktik sınıfı gemilere yönelik teknoloji tedarikinde Batı yaptırımlarına fiilen katıldı.
Rusya Deniz Filosu Merkezi Araştırma Enstitüsünün (TsNIIMF) sunduğu raporda yer alan bilgilere göre Pekin yönetimi, yüksek tonajlı buz sınıfı gemiler için gerekli olan sevk ve yönlendirme sistemlerinin tedarikini ancak yaptırım baskısının hafiflemesi koşuluna bağladı.
Rusya’da ise bu sınıftaki gemiler için kullanılabilecek yerli enerji santralleri ve motor sistemleri üretilemiyor.
TsNIIMF verilerine göre Rus şirketlerinin 2030 yılına kadar en az 10 adet 120 bin ton taşıma kapasiteli petrol tankeri, en az 5 adet 174 bin metreküplük sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) taşıyıcı gemi, her biri 40 bin ton kapasiteli 3 adet genel kargo gemisi, 2 adet gaz kondensat tankeri ve 3 adet sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG) tankerine ihtiyacı bulunuyor.
Planlanan tüm gemilerin, Arktik bölgesinde yıl boyunca kesintisiz çalışabilmeyi sağlayan en yüksek buz sınıfı olan Arc7 standardına uygun olması gerekiyor.
TsNIIMF Müdür Yardımcısı Aleksandr Buyanov, Vedomosti gazetesine yaptığı açıklamada Rus tersanelerinin yüksek tonajlı buz sınıfı gemileri neredeyse hiç inşa etmediğini belirtti.
Buyanov, sorunun yalnızca tersanelerin üretim kapasitesiyle sınırlı olmadığını, gerekli ekipmanın eksikliğinden de kaynaklandığını kaydetti.
Rus yapımı ekipmanların bulunmadığını vurgulayan Buyanov, Batı menşeili alternatiflerin yaptırım kapsamında olduğunu, Çin teknolojisinin ise yaptırım sınırlamalarına takıldığını ifade etti.
Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 2018 yılında dördüncü kez göreve başlarken Kara Geçidi Boğazı’ndan Bering Boğazı’na kadar uzanan ve 5 Arktik denizini aşan 5 bin 600 kilometre uzunluğundaki Kuzey Deniz Rotası’nı işlek bir ticaret hattına dönüştürme hedefini koymuştu.
Putin’in belirlediği plana göre Asya ile Avrupa arasındaki karşılıklı kargo hacminin Kuzey Deniz Rotası üzerinden 2024 yılına kadar yıllık 80 milyon tona, 2030 yılına kadar ise 200 milyon tona ulaşması öngörülüyordu.
Ancak mevcut veriler bu hedeflerin gerisinde kalındığını gösteriyor. Rota üzerinden taşınan kargo hacmi 2023 yılında 37,02 milyon ton olarak kaydedilirken, 2024 yılında bu miktar 37,9 milyon ton düzeyinde gerçekleşti.
Rusya Devlet Nükleer Enerji Kuruluşu (Rosatom), Eylül 2024’te Kuzey Deniz Rotası üzerinden yapılacak taşımacılık tahminini neredeyse yarı yarıya düşürerek 2030 yılı için hedefi 117 milyon ton olarak revize etti.
Putin ise geçen yıl yaptığı açıklamada bu hedefi daha da aşağı çekerek yüzde 15 ile 40 arasında bir azaltma öngördü.
Putin, konuya ilişkin değerlendirmesinde, “Kuzey Deniz Rotası’ndaki kargo akışının 2030 yılına kadar 70 ila 100 milyon ton arasında olacağına eminiz” ifadesini kullandı.
Kuzey Deniz Rotası, Avrupa’dan Asya’ya yapılan deniz taşımacılığı sürelerini Süveyş Kanalı üzerinden geçen geleneksel güzergaha kıyasla 7 ila 10 gün arasında kısaltsa da Rusya kontrolündeki Arktik hattını kullanacak sevkiyatçı bulma konusunda zorluklar yaşanıyor.
Gekon bilgi merkezinin verilerine göre, 2023 yılında rotadaki toplam kargo akışının yüzde 60’ını (22,2 milyon ton) Rusya’nın ihracat ürünleri oluşturdu.
Taşınan ürünlerin yüzde 83’ünün LNG, petrol ve gaz kondensatından oluştuğu, bu sevkiyatların Yamal LNG, Novatek, Arctic LNG 2 projeleri ile Gazprom Neft’e ait Novoportovskoye yatağından yapıldığı bildirildi.
Rusya
Yandex veri merkezine İHA saldırısı: Tesis devre dışı kaldı

Rusya’nın Ryazan bölgesindeki Yandex veri merkezine düzenlenen İHA saldırısı sonucu tesiste yangın çıktı ve faaliyetler tamamen durduruldu. Can kaybının bildirilmediği olayın ardından şirketin hisseleri yüzde 3,4’ten fazla değer kaybederken bazı bulut servislerinde erişim aksaklıkları kaydedildi.
Rus internet şirketi Yandex’in Ryazan bölgesine bağlı Sasovo kentindeki veri merkezine insansız hava araçlarıyla (İHA) saldırı düzenlendi.
Şirket, saldırı sonucu çıkan yangının altyapının bir kısmına zarar verdiğini ve tesisin faaliyetinin tamamen durdurulduğunu duyurdu. Olayda can kaybı ya da yaralanma bildirilmedi.
Yandex’ten yapılan açıklamada, yetkili birimlerin olay yerinde hasarı gidermek için çalıştığı belirtildi.
Tesisin devre dışı kalması nedeniyle şirkete ait bazı çevrimiçi hizmetlerin kullanıcılara geçici olarak erişilemeyebileceği kaydedildi.
Şirket, hasarın mali boyutu ve veri merkezinin ne zaman yeniden devreye alınacağı konusunda ayrıntı vermedi.
Hisse değerleri geriledi, bulut sisteminde kısıtlama başladı
Gelişmelerin ardından Yandex hisseleri Türkiye saatiyle 10.10 itibarıyla yüzde 3,4’ün üzerinde değer kaybetti.
Ryazan bölgesi sakinlerine İHA tehlikesi uyarısının 7 Ekim gecesi saat 23.48’de iletildiği, alarmın 8 Ekim sabahı 02.46’da kaldırıldığı bildirildi. Sasovo’daki tesis 2014 yılında faaliyete geçmişti.
Yandex Cloud Alerts kanalından yapılan bilgilendirmede, sistemin “ru-central1-b” erişim bölgesinde enerji sorunları yaşandığı aktarıldı.
Şirket, veri yükünün diğer erişim bölgelerine aktarılması çalışmalarının tamamlandığını ve diğer alanlardaki hizmetlerin normal işleyişine devam ettiğini bildirdi.
Fakat bulut altyapısında yeni kaynak yaratma işlemlerine geçici sınırlamalar getirilebileceği ifade edildi. Arıza takip platformu Downdetector verilerine göre, 8 Ekim sabahında Yandex, Yandex Cloud ve emlak platformu CIAN hizmetlerine yönelik kullanıcı şikayetlerinde artış kaydedildi. Bildirimlerin ağırlıklı olarak Moskova ve çevre bölgelerden geldiği görüldü.

Lojistik depolarından sonra ilk kez veri merkezi hedef alındı
Saldırının doğrudan veri merkezini hedef alıp almadığı kesinleşmiş değil. Bununla birlikte, 8 Ekim itibarıyla Rusya’daki veri merkezlerine yönelik İHA kaynaklı ilk saldırı kayıtlara geçmiş oldu.
2026 yaz aylarından itibaren Rusya’nın önde gelen e-ticaret platformlarının depoları İHA saldırılarıyla karşı karşıya kalmıştı.
Wildberries şirketine ait bazı depoların yanması satıcılarda yüz milyarlarca rublelik zarara yol açmış, daha sonra Ozon şirketine ait lojistik merkezleri de hedef olmuştu.
Her iki şirket de sözleşme şartlarını değiştirerek saldırılardan kaynaklanan zararların sorumluluğunu satıcılara devretmişti.
Yandex tesislerinde daha önce 30 Mart 2025’te de trafo arızası kaynaklı geniş çaplı bir kesinti yaşanmış, Yandex Cloud, Yandex Müzik ve Yandex Lavka gibi servisler geçici olarak kullanım dışı kalmıştı.
Rusya
Kuzey Akım hisseleri için ABD’li yatırımcı formülü gündemde

Reuters ajansının haberinde Rus ve ABD’li yetkililerin Kuzey Akım doğalgaz boru hatlarına ABD’li bir yatırımcı çekilmesi konusunu ele aldığı öne sürüldü. Görüşmelerde Trump’ın damadı Jared Kushner ve Putin’in özel temsilcisi Kirill Dmitriyev’in yer aldığı belirtilirken, yaptırımlar ve mülkiyet yapısı anlaşmanın önünde engel oluşturuyor.
Rusya ve ABD’den üst düzey yetkililerin, Kuzey Akım (Nord Stream) doğalgaz boru hatlarına ABD’li bir yatırımcının dahil edilmesi konusunu görüştüğü iddia edildi.
Reuters haber ajansının beş kaynağa dayandırdığı habere göre, temaslarda bulunan isimler arasında Rusya Doğrudan Yatırım Fonu (RDIF) Başkanı ve Rusya Devlet Başkanı’nın yabancı ülkelerle yatırım ve ekonomik işbirliğinden sorumlu özel temsilcisi Kirill Dmitriyev ile ABD liderinin damadı Jared Kushner yer aldı.
Görüşmelerin kapsamı konusunda bilgi veren iki kaynak, Kuzey Akım başlığının ne derece ayrıntılı ele alındığının henüz netlik kazanmadığını, buna karşın konunun gündemde kalmayı sürdürdüğünü aktardı.
Kushner’ın iş dünyası eksenli işbirliklerini Ukrayna’daki savaşı sonlandırmaya yönelik girişimlerde bir araç olarak değerlendirdiği kaydedildi.
Olası bir anlaşmanın, savaşın sona ermesinin ardından ABD’li yatırımcılara Avrupa’ya yönelik enerji sevkiyatından kâr sağlama fırsatı sunabileceği belirtiliyor.
Beyaz Saray son dönemde temas olmadığını açıkladı
Beyaz Saray’dan bir yetkili ise Reuters’a yaptığı açıklamada, son dönemde Kuzey Akım’a ilişkin bir müzakere yürütülmediğini bildirdi.
Yetkili, Rusya ile yapılacak herhangi bir anlaşmanın ABD Uluslararası Kalkınma Finansmanı Kurumu (DFC) ile ABD Hazine Bakanlığı tarafından onaylanması gerektiğini, bu tür adımların ABD’li vergi mükellefleri ile şirketlerin yararına sonuç doğurmasının şart olduğunu vurguladı.
Başka bir ABD’li yetkili de mevcut engeller sebebiyle orta vadede bir mutabakat sağlanmasını düşük ihtimal olarak nitelendirdi.
Doğalgaz hatları ABD ve Avrupa Birliği’nin yaptırımları altında. Almanya Ekonomi ve Enerji Bakanlığı sözcüsü ise hatların yeniden işletmeye alınması için Almanya federal hükümetinin onayının zorunlu olduğunu, Berlin yönetiminin ise bu adımı desteklemediğini ifade etti.
Sözcü, Almanya’nın Rus gazına alternatif kaynaklar temin ettiğini de hatırlattı.
Kuzey Akım’ın mülkiyet dağılımı da müzakere zeminini güçleştiren başlıklar arasında yer alıyor.
Projeyi işleten konsorsiyumda Rus enerji devi Gazprom yüzde 51 hisseye sahipken, iki Alman ortağın toplam payı yüzde 31 düzeyinde seyrediyor.
Kalan hisseler ise Fransa ve Hollanda merkezli şirketlerin elinde.
Ajansa konuşan bir kaynak, Alman ortakların Gazprom hisselerinin satışı durumunda projedeki etkilerini korumak amacıyla kendi paylarını muhafaza etmek istediğini aktardı.
Amerikalı yatırımcı Lynch ne teklif etmişti?
Kuzey Akım projelerine ABD’li bir sermayedarı dahil etme fikri 2024 yılında da gündeme gelmişti.
Rusya’da 20 yıl boyunca ticari faaliyet yürüten Monte Valle Partners’ın kurucusu Amerikalı yatırımcı Stephen Lynch, Kuzey Akım 2 boru hattının açık artırmaya çıkarılması halinde ihaleye katılmasına izin verilmesi için ABD yönetimine lisans başvurusu yapmıştı.
Lynch bu olası hamleyi, fosil yakıt çağı sona erene kadar Avrupa’nın enerji arzını kontrol altında tutmak için bir fırsat ve barış müzakerelerinde Rusya’ya karşı bir baskı unsuru olarak tanımlamıştı.
Almanya için Alternatif (AfD) partisi ise hattın Lynch’e devredilme ihtimalini Alman hükümetinin akıl dışı politikasının bir göstergesi olarak nitelemişti.
Öte yandan The New York Times (NYT), bu ayın başında yayımladığı haberinde Rusya ve ABD arasındaki Ukrayna temaslarının genişlediğini ve Lukoil’in yurtdışı varlıklarını kapsayan milyarlarca dolarlık bir petrol anlaşmasını da içerdiğini duyurmuştu.
Söz konusu varlıklar arasında Lukoil’in Doğu Avrupa’daki rafinerileri ile ABD’deki akaryakıt istasyonları da yer alıyordu.
NYT’nin kaynakları, bu çerçevedeki görüşmelerin Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, Steven Witkoff ve Kushner arasında gerçekleşen bir toplantıda da ele alındığını bildirmişti.
Kuzey Akım boru hatlarına yönelik sabotaj Eylül 2022’de gerçekleşmiş, toplam dört hattan üçü patlamalar sonucu hasar görmüştü.
O dönem henüz devreye alınmamış olan Kuzey Akım 2 hattının bir kolu sağlam kalmıştı.
Rusya Federal Güvenlik Servisi (FSB) olayı uluslararası terör eylemi olarak sınıflandırırken, Putin saldırının arkasında “Anglosaksonların” durduğunu öne sürmüştü.
Olayla ilgili yürütülen soruşturmalarda, Bornholm adası açıklarında patlayıcı yerleştirdiği şüphesiyle profesyonel dalgıç Vladimir Juravlyov dahil bazı Ukrayna vatandaşları ile Andromeda yatını sevk ve idare ettiği öne sürülen Sergey Kuznetsov hakkında adli işlemler yürütülmüştü.
Rusya
Moskova’da askeri parka yönelik 18 milyon rublelik rüşvet soruşturması

Rusya Savunma Bakanlığına bağlı Patriot Parkı’nın direktörü İgor Vasilyev, 18 milyon rublelik rüşvet şüphesiyle gözaltına alındı. Soruşturma makamları, 1,4 milyar rubleyi aşan bakım sözleşmeleri karşılığında rüşvet aktarıldığını tespit ederken parkın üst yönetimindeki diğer isimler hakkında da adli süreç başlatıldı.
Rusya Savunma Bakanlığı bünyesindeki askeri-yurtsever temalı Patriot Parkı‘nın direktörü İgor Vasilyev, 18 milyon ruble (yaklaşık 200 bin dolar) rüşvet alma şüphesiyle gözaltına alındı.
Rus medya kuruluşu RBK’ya konuşan soruşturmaya yakın iki kaynak, Vasilyev hakkında henüz Ceza Kanunu’nun 290. maddesinin 6. fıkrası uyarınca “özellikle büyük miktarda rüşvet alma” suçlamasının resmen yöneltilmediğini, eski valinin şu aşamada şüpheli statüsünde tutulduğunu belirtti.
Rusya Soruşturma Komitesi Ana Askeri Soruşturma Dairesi’nin tespitlerine göre Vasilyev, söz konusu parayı Germes adlı şirketin genel müdürü ve kurucusu Yevgeniy Mariyev’den sözleşme ödemelerinin yüzdesi karşılığında aldı.
Park yönetimi Aralık 2025’te şirketle Kronstadt’taki şube dahil binaların, tesislerin ve çevre arazilerin teknik ve sıhhi bakımı için 1,4 milyar rubleyi aşkın sözleşmeler imzaladı.
Soruşturma makamı, park yönetiminin bu meblağ karşılığında şirkete genel koruma sağladığını, yeni ihalelerin önünü açtığını ve mevcut anlaşmaların icrasını denetimsiz bıraktığını değerlendiriyor.
Yönetim kadrosuna yönelik operasyonlar genişliyor
Mariyev, parkın direktör yardımcısı Vitaliy Melimuk hakkındaki ceza dosyasında da rüşvet veren taraf olarak yer alıyor.
Moskova Bölgesi’ndeki Odintsovo Mahkemesi tarafından 22 Nisan 2026’da tutuklanan Melimuk’un, iş insanından hak edişlerin yüzde 10’unu üç ayda bir düzenli aktarmasını istediği öne sürülmüştü.
Güvenlik birimlerinin operasyonel deneyi kapsamında Melimuk’a 18 milyon ruble teslim eden Mariyev, suçu ihbar ederek aydınlatılmasına katkı sağladığı gerekçesiyle ceza sorumluluğundan muaf tutuldu.
Moskova’daki Hamovniçeski Bölge Mahkemesi 7 Ekim akşamı Vasilyev için ihtiyati tedbir kararını açıklayacak.
Direktörün gözaltına alınmasından birkaç gün önce birinci yardımcısı Sergey Fedosov ile işletmeden sorumlu yardımcısı Aleksey Pavlyukov da yakalandı.
Soruşturma kaynakları, Fedosov’a “nitelikli dolandırıcılık”, Pavlyukov ve Vasilyev’e ise “büyük miktarda rüşvet alma” maddelerinden işlem yapıldığını aktardı.
Rusya Savunma Bakanlığı, askeri adli makamlarla yakın işbirliği yürüttüklerini ve soruşturmaya azami desteği verdiklerini duyurdu.
Eski yöneticiler hapis cezalarına çarptırılmıştı
Mart 2026’da park yönetiminin başına getirilen Vasilyev, 2017-2022 döneminde Kirov Bölge Valiliği yaptı.
Daha önce Federasyon Konseyi üyeliği ve Federal Kayıt Servisi başkanlığı görevlerini de üstlenen Vasilyev’den önceki yöneticiler de yolsuzluk dosyalarıyla hüküm giymişti.
Parkın eski direktörü Vyaçeslav Ahmedov dolandırıcılık ve resmi belgede sahtecilikten beş yıl hapis cezası aldı.
Temmuz 2024’te başlatılan önceki soruşturmada eski Savunma Bakan Yardımcısı General Pavel Popov, Ahmedov ve Yenilikçi Kalkınma Dairesi eski Başkan Yardımcısı Vladimir Şesterov ile birlikte 25 milyon rubleyi aşkın kamu zararına yol açmakla suçlanmıştı.
Mahkeme sürecinde Popov’un oğlunun arazisine park bütçesiyle ahşap ev, hamam ve iki katlı garaj inşa ettirildiği belirlenmiş; nisan ayında general 19 yıl, Şesterov ise 6 yıl hapis cezasına mahkum edilmişti.
Dünya Basını2 hafta önceTarihçi Emmanuel Todd: Avrupa Rusya konusunda tehlikeli bir fanteziye kapıldı
Diplomasi1 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da toplandı: Çok kutupluluk geri döndürülemez
Görüş1 hafta önceEast-West Forum: Dünyanın artık kaçınamayacağı bir diyalog
Asya2 hafta önceKuzey Kore’den Batı hava savunmasını zorlayacak yeni taktik
Diplomasi2 hafta önceEast-West Forum İstanbul’da kapılarını açıyor
Dünya Basını2 hafta önceProf. Sachs: Trump’ın Genel Kurul konuşması diplomasi standartlarını sarstı
Rusya2 hafta önceRusya’dan notlar: Siperler, kuryeler ve 9. Duma seçimleri
Avrupa2 hafta önce“Kararları sağ alıyor, Sol Parti de onlara uyuyor”










