Çin Tayvan etrafında canlı ateş tatbikatı yaptı, ABD ve AB kınadı

Çin, çarşamba günü Tayvan yakınlarındaki büyük ölçekli askeri tatbikatlarının ikinci gününe başlayarak, canlı ateş tatbikatlarıyla çıtayı yükseltti. ABD ve Avrupa Birliği’nden kınamalar geldi.

Devlet haber ajansı Xinhua’ya göre, Çin Halk Kurtuluş Ordusu (PLA) Doğu Bölge Komutanlığı sözcüsü ve kıdemli albay Shi Yi, Doğu Çin Denizi’nde uzun menzilli canlı ateş tatbikatı yapıldığını söyledi. Haberde, “Tatbikatlar kilit liman ve enerji tesislerinin simüle edilmiş hedeflerine hassas saldırıları içeriyor ve istenen etkilere ulaştı” denildi.

Pekin, yeni tatbikat turunu salı günü duyurmuştu. PLA çarşamba günü tatbikata “Strait Thunder-2025A” kod adını verdi ve Tayvan Boğazı’nın orta ve güney bölgelerinde faaliyet gösterdiğini söyledi.

Xinhua, sadece deniz değil kara, hava ve roket kuvvetleri unsurlarının da katıldığı ortak tatbikatların, birliklerin abluka ve kilit hedefleri vurma gibi amaçlara yönelik yeteneklerini test etmek için tanımlama ve doğrulama, uyarı ve sınır dışı etme ile durdurma ve alıkoymaya odaklandığını söyledi.

Tayvan Savunma Bakanlığı, salı gününden çarşamba günü sabah 6’ya kadar, 37’si boğazın orta çizgisini geçen 76 Çin uçağı tespit ettiğini söyledi. Ayrıca, Tayvan’ı çevreleyen sularda faaliyet gösteren 19 Çin gemisi tespit edildiği bildirildi.

Çin devlet medyası ayrıca çarşamba günü PLA’nın uçak gemisi Shandong’un Tayvan’ın doğusunda “gemi-uçak koordinasyonu, alan hava üstünlüğünün ele geçirilmesi ve kara ve deniz hedeflerine saldırı” konularına odaklanan bir eğitim gerçekleştirdiğini duyurdu.

Resmi diplomatik ilişkileri olmamasına ve “tek Çin” ilkesini tanımasına rağmen Tayvan’ın en önemli siyasi ve güvenlik ortağı olan ve adayı silahlandıran ABD, “statükonun güç ya da baskı yoluyla da olsa tek taraflı olarak değiştirilmesine karşı olduğunu” yineledi.

ABD Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Tammy Bruce, “Çin’in Tayvan’a yönelik saldırgan askeri faaliyetleri ve söylemleri bir kez daha gerilimi artırmaktan başka bir işe yaramıyor ve bölgenin güvenliği ile dünyanın refahını riske atıyor,” dedi.

Bruce, “Çin’in yıldırma taktikleri ve istikrarı bozucu davranışları karşısında, ABD’nin Tayvan da dâhil olmak üzere müttefik ve ortaklarımıza olan kalıcı bağlılığı devam etmektedir” dedi.

Benzer şekilde Avrupa Birliği’nden yapılan açıklamada da “Çin’in Tayvan çevresindeki geniş çaplı askeri tatbikatları boğazlar arası gerilimi artırıyor” denildi. Blok, boğazdaki statükonun korunmasında “doğrudan çıkarı” olduğunu ve bunu değiştirmeye yönelik “tek taraflı zorlayıcı eylemlere” karşı olduğunu söyledi.

Eleştirilere yanıt veren Çin Dışişleri Bakanlığı sözcüsü Guo Jiakun, açıklamalarının “gerçeklerin ve hakikatin yanlış nitelendirilmesi ve Çin’in iç işlerine müdahale” olduğunu söyledi. Sözcü, tatbikatların “Lai Ching-te yönetiminin bağımsızlık arayışına yönelik saldırgan provokasyonlarına karşı bir ceza” olduğunu ifade etti.

Guo ayrıca Çin’in Güney Çin Denizi konusunda ayrı bir anlaşmazlık içinde olduğu Filipinler’i de eleştirdi. Yerel basına göre Manila Silahlı Kuvvetler Komutanı General Romeo Brawner bu hafta askerlerini “Tayvan’a bir şey olursa kaçınılmaz olarak biz de dahil olacağız” diyerek hazır olmaları konusunda uyardı.

Çinli sözcü “Filipinler’deki bazı kişilerin” bu tür açıklamalar yapmaması gerektiğini söyledi ve “ateşle oynayanların kendilerini yakacakları” uyarısında bulundu.