Çin, ticari ateşkesin devamı için şartlarını açıkladı

Çin, ticari ateşkesin sürmesi için ABD’ye Tayvan ve insan hakları gibi konularda dört kırmızı çizgi belirledi. Pekin karşılıklı çıkarlara saygı gösterilmesini talep ederken, Washington’un gündeminde ise Çin’e yönelik ileri teknoloji çip kısıtlamaları ve ticaret dengesizlikleri bulunuyor.

Bloomberg haber kuruluşunun aktardığına göre Çin, ticari ateşkesi sürdürmek için ABD’yi dört “kırmızı çizgiyi” aşmaktan kaçınmaya çağırdı.

Çin’in ABD Büyükelçisi, Tayvan ve insan haklarını bu kırmızı çizgiler arasında saydı.

Pekin, bu kırmızı çizgileri Tayvan, demokrasi ve insan hakları, Çin’in siyasi sistemi ve kalkınma hakkı olarak sıralıyor.

Bununla birlikte son yıllarda ABD ve Çin, Hong Kong, Sincan Uygur Özerk Bölgesi ve Tibet’teki insan hakları durumu konusunda da görüş ayrılığı yaşıyor.

Bloomberg‘in haberine göre, ABD Hazine Bakanı Scott Bessent dâhil Amerikalı yetkililer, Çin’in ihracata dayalı ciddi ticaret dengesizliği karşısında ekonominin dengesini iç tüketime kaydırması gerektiğini savunuyor.

Büyükelçi Şe: Öncelik, varılan mutabakatın uygulanması

Çin’in ABD Büyükelçisi Şe Fıng, “En önemlisi, birbirimizin temel çıkarlarına ve başlıca kaygılarına saygı göstermektir,” dedi.

Büyükelçi Şe’ye göre “acil öncelik”, Çin lideri Xi Jinping ile ABD Başkanı Donald Trump ve yetkilileri arasında varılan mutabakatın uygulanması. Şe, böylece “ülkelerimizi ve dünya ekonomisini somut eylemler ve sonuçlarla ikna etmenin” mümkün olacağını belirtti.

Diplomat, gümrük vergileri, sanayi ya da teknoloji üzerindeki ihtilaflar söz konusu olduğunda “bunların tümü yalnızca çıkmaza götürür” diye vurguladı.

Yapay zekâ çipleri anlaşmazlığın merkezinde

The Wall Street Journal‘ın verilerine göre, üst düzey Amerikalı yetkililerin direnci, Trump’ı Xi ile yapay zekâ için geliştirilen çipleri görüşmekten alıkoydu.

Yetkililer, Çin’e yapay zekâ için son derece güçlü Blackwell işlemcisinin verilmesinin ulusal güvenliğe tehdit oluşturduğu görüşünde.

Başkan Trump, CBS‘e verdiği mülakatta, en gelişmiş Nvidia çiplerinin Amerikan şirketlerine ayrılacağını ve Çin ile diğer ülkelere verilmeyeceğini açıkladı.

Trump’a göre yalnızca Amerikan şirketlerinin Blackwell’e erişimi olmalıydı. Beyaz Saray Başkanı, “En gelişmiş çipleri kimseye, ABD dışında kimseye vermeyeceğiz,” diye vurguladı.

APEC zirvesinde ateşkes sağlanmıştı

Geçen ayın sonunda Trump ve Xi, Asya-Pasifik Ekonomik İşbirliği (APEC) zirvesi kapsamında altı yıl sonra ilk kez yüz yüze görüşmüş ve karşılıklı ticaret tarifelerinin hafifletileceğini duyurmuştu.

Görüşmelerden önce ticaret savaşında sert bir tırmanış yaşanmıştı: Pekin, stratejik öneme sahip nadir toprak metallerinin ihracatını sıkı denetime almış, Washington ise buna karşılık kasım ayından itibaren Çin’den ithal edilen ürünlere yüzde 100 ek gümrük vergisi getirmekle tehdit etmişti.

Pusan’daki görüşmenin ardından Amerikalı lider, Çin mallarına uygulanan vergi oranının yüzde 57’den yüzde 47’ye düşürüldüğünü açıkladı.

Çin ise nadir toprak elementlerinin ihracatına yönelik yeni kısıtlamaları bir yıl süreyle askıya almayı kabul etti.