Çin’in BM Temsilcisi: Japonya, Tayvan meselesine dahil olursa karşılık veririz

Çin’in Birleşmiş Milletler (BM) Daimi Temsilcisi Fu Cong, Japonya’nın Tayvan meselesine askeri olarak dahil olmasının Pekin’e karşı bir saldırı anlamına geleceğini ve Çin’in buna “kararlılıkla karşılık vereceğini” söyledi.

Fu, çarşamba günü BM’de düzenlenen bir toplantıda yaptığı konuşmada, Tokyo’nun ada savunması meselesini kamuoyu önünde “varoluşsal bir kriz” olarak tanımladığını ve Japonya’nın “kolektif meşru müdafaa” gerekçesiyle Tayvan meselesine askeri müdahalede bulunmaya çalıştığını ifade etti.

Ancak Fu’ya göre bunlar Japonya’nın uluslararası yükümlülüklerine aykırı olan “yanılgılardı”. Devlet televizyonu CCTV’ye göre Fu, tüm barış yanlısı ülkeleri dikkatli olmaya ve bu girişimlere karşı çıkmaya çağırdı.

“Japonya, sözde kolektif meşru müdafaa haklarını kullanmak ve Tayvan meselesine müdahale etmek için hangi gerekçeyi öne sürerse sürsün, bu Çin’e karşı bir saldırı teşkil edecektir ve Çin kesinlikle kararlılıkla karşılık verecektir,” dedi.

Fu’nun açıklamaları, ABD ve Japonya’nın yıllık Iron Fist ortak askeri tatbikatlarını duyurduğu sırada geldi. Çin devlet medyası bu tatbikatları Tayvan meselesine müdahale girişimi olarak nitelendiriyor.

Fu’nun, Tayvan meselesine Japonya’nın herhangi bir müdahalesini Pekin’e karşı saldırı olarak çerçeveleyen sözleri, Japonya Başbakanı Sanae Takaichi’nin kasım ayında parlamentoda yaptığı açıklamalara yönelik daha önceki Çin eleştirilerinin devamı niteliğindeydi.

Takaichi, Tayvan Boğazı’nda yaşanacak bir çatışmanın Japonya için “varoluşsal bir tehdit” oluşturacağını söyleyerek aylar süren gerilimi tetiklemiş, bu sözler Japonya’nın askeri güç kullanabileceğine dair bir ima olarak değerlendirilmişti.

Takaichi başka bir yayında da, Tayvan krizi sırasında ABD güçleri saldırıya uğrarsa buna yanıt verilmemesinin, Japonya’nın ABD ile hayati önem taşıyan güvenlik ittifakını tehlikeye atacağını savunmuştu.

Bu açıklama, görevdeki bir Japon başbakanının bu yönde ilk kez konuşması anlamına geliyor ve Japonya’nın, Washington ve müttefikleriyle paylaştığı uzun süredir devam eden stratejik belirsizlik politikasından bir sapma olarak görülüyor.

Pekin sert tepki göstererek Takaichi’nin sözlerini Tokyo’nun savaş öncesi militarist çizgisine dönme arzusunun göstergesi olarak nitelendirdi ve Çin vatandaşlarına Japonya’ya seyahat etmekten kaçınmaları çağrısında bulundu.

Çin’in diğer misilleme adımları arasında Japon deniz ürünleri ithalatına yönelik askıya alma kararının yeniden yürürlüğe konulması ve “çift kullanımlı” ürünlerin ülkeye ihracatının yasaklanması da yer aldı.

Fu’nun açıklamaları, Çin’in en üst düzey diplomatı Wang Yi’nin cumartesi günü Münih Güvenlik Konferansı’nda yaptığı benzer sert açıklamalardan yalnızca birkaç gün sonra geldi ve Pekin ile Tokyo arasındaki gerilimin yatışmadığını gösterdi.

Resmi açıklamaya göre Wang, Takaichi’nin sözlerini “pervasız” olarak nitelendirdi ve bu açıklamaların Çin’in egemenliğine ve savaş sonrası uluslararası düzene doğrudan meydan okuduğunu söyledi.

“Japon liderin Tayvan meselesine ilişkin hatalı açıklamaları, Japonya’nın Tayvan’ı işgal ve sömürgeleştirme yönündeki azalmayan hırsını ve militarizmi yeniden canlandırma niyetini açıkça ortaya koymaktadır,” dedi.

“[Japonya] tarihin saatini geri çevirmeye çalışırsa kendi sonunu hazırlamış olur. Yeniden kumar oynarsa daha hızlı bir yenilgiyle karşılaşacak ve daha yıkıcı kayıplar yaşayacaktır” ifadelerini kullandı.

Tokyo ise bu açıklamaların üzerine Pekin’e diplomatik nota iletildiğini duyurdu.

Fu, kasım ayında Takaichi’nin açıklamalarını “pervasız” ve “kışkırtıcı” olarak nitelendirmiş, Japonya’nın BM Güvenlik Konseyi’ne daimi üye olma konusunda yeterliliği bulunmadığını savunmuştu.

Aynı ay Fu, BM Genel Sekreteri Antonio Guterres’e gönderdiği mektupta Japon liderin sözlerinin “son derece kötü niyetli bir mahiyet ve etki” taşıdığını yazdı.

“Japonya, iki yaka arasındaki (Tayvan Boğazı) duruma silahlı müdahalede bulunmaya cüret ederse bu bir saldırı eylemi olacaktır. Çin, BM Şartı ve uluslararası hukuk çerçevesinde meşru müdafaa hakkını kararlılıkla kullanacak ve egemenliği ile toprak bütünlüğünü kesin biçimde savunacaktır,” ifadelerini kullandı.