Ortadoğu
Colani’ye suikast planını Ürdün Kralı Abdullah engelledi iddiası
Ürdün Kralı II. Abdullah’ın, HTŞ lideri Ahmed Şara’nın (Ebu Muhammed el-Colani) ABD Başkanı Donald Trump ile görüşmeden önce suikast düzenlenmemesi konusunda ABD’yi uyardığı iddia edildi.
Demokrat Senatör Jeanne Shaheen perşembe günü Senato’da yaptığı açıklamada, “Yönetimin bazı dış politika çevrelerinde duyduğum bazı söylentiler beni endişelendirdi. Önerilen seçeneklerden biri, Suriye hükümetinin yeni lideri Ahmed Şara’yı suikastla öldürmek,” dedi.
Shaheen’e göre, Ürdün Kralı II. Abdullah, Colani’yi suikastla öldürme planları hakkında bilgi aldı ve buna karşı uyarıda bulundu.
Shaheen, “Kral Abdullah’ın bize işaret ettiği noktalardan biri, bu tür bir liderlik değişikliğinin Suriye’de topyekûn bir iç savaşa yol açacağıydı. Bu, ülkeyi ileriye taşımak için sahip olduğumuz fırsatı değerlendirmek açısından iyi olmaz,” dedi.
Shaheen, mayıs ayında Washington DC’de Kral Abdullah ile bir araya geldi ve bu görüşmelerin Trump’ın Suriye’ye yönelik yaptırımları kaldırıp Colani ile görüşmeden hemen önce gerçekleşmiş olabileceğini ima etti.
Shaheen, bu açıklamayı Trump’ın Dışişleri Bakanlığı’nın Orta Doğu’daki en üst düzey pozisyonu olan Yakın Doğu’dan sorumlu müsteşar adayı Joel Rayburn’ün onay oturumunda yaptı.
Suikast planı hakkında yorum yapması istenen Rayburn, “Bu tür çabalar hakkında bilgim yok, ama bu açıkça başkanın niyetine… ya da son birkaç gündür Şara hakkında yaptığı açıklamalara uymuyor,” dedi.
Trump’ın 1979’dan beri Suriye’ye uygulanan tüm ABD yaptırımlarını kaldırma kararı Riyad’da büyük alkışla karşılandı, fakat bazı ABD hükümeti üyeleri arasında rahatsızlık yarattı.
ABD Dışişleri Bakanlığı’nda yaptırımların hafifletilmesini savunan bazı yetkililer de kendilerini dışlanmış hissettiler.
Örneğin bir bölge yetkilisi Middle East Eye’a (MEE) verdiği bilgide, açıklamanın yapıldığı günden sadece birkaç gün önce, Dışişleri Bakanlığı’nın Suriye danışmanlarının yabancı meslektaşlarına Trump yönetiminin Şam’daki yeni hükümete yaptırımları sürdürmeye kararlı olduğunu bildirdiğini söyledi.
Öte yandan, Trump’ın Ulusal Güvenlik Konseyi’nin sertlik yanlısı üyeleri, meslektaşlarına yaptırımların hafifletilmesi sürecini uzatarak Colani’den taviz koparmaya çalışacaklarını söylediler.
Demokrat Senatör Chris Murphy perşembe günü, Trump yönetiminin bazı üyelerinin başkanın kararını “baltalamaya” çalıştığı konusunda uyarıda bulundu.
Reuters’e konuşan bazı Beyaz Saray yetkilileri de, Trump’ın yaptırımları kaldırma kararı almadan önce Dışişleri ve Pentagon’a danışmadığını öne sürdü.
Rayburn’ün oturumu, Trump’ın ilk görev döneminde Suriye’de büyükelçi olarak görev yaparken Suriye konusunda sert bir tutum sergilediği için dikkat çekti.
Rayburn, “Başkanın hedeflerini ve ortaya koyduğu girişimi destekliyorum. Bu, yeni bir sayfa açmak için altın bir fırsat… Başkan cesur bir adım atıyor… Beklentileri var,” dedi.
Başkanın “Suriye halkına ve Suriye geçici yetkililerine altın bir fırsat sunduğunu” ileri süren diplomat, “yarım asır süren baskıcı yönetimden sonra” Suriye’yi “yeniden inşa etme şansı” elde ettiklerini söyledi.
Lübnan hakkında da konuşan Rayburn, İran ve Hizbullah’ın zayıflamış konumunu gerekçe göstererek, ülkenin de ilerleme için bir fırsat penceresi olduğunu söyledi.
“Yeni Lübnan hükümetinin bu fırsatı değerlendirmek için altın bir fırsatı olduğunu düşünüyorum ve yönetimin Lübnanlı yetkililerle çok yakın bir şekilde çalışarak bu fırsatı değerlendirmelerine yardımcı olmak için çaba gösterdiğini biliyorum,” diyen Rayburn, Lübnan Silahlı Kuvvetleri’nin (LAF) de bu çabaların bir parçası olduğunu ekledi.
İsrail ile ateşkesin sürdürülmesinin ve sınırın istikrarının sağlanmasının önemini vurgulayan diplomat, “Geçmişte bazı kapasite sorunları yaşadıklarını düşünüyorum. Siyasi irade sorunu da vardı. Şu anda Beyrut’ta işler değişiyor gibi görünüyor, bu da onlara daha önce mümkün olmayan bir şekilde ilerleme fırsatı sunuyor,” diye ekledi.
Beyaz Saray, Colani’den Filistinli savaşçıları ve yabancı savaşçıları Suriye’den kovmasını ve IŞİD militanlarıyla mücadele etmesini istediğini açıkladı. Trump ayrıca Suriye’nin İsrail ile ilişkilerini normalleştirmesini de görüştüğünü söyledi.
Uzun yıllardır ABD Dışişlerinde Orta Doğu’ya odaklanmış bir kariyer diplomatı olarak çalışan Rayburn, aynı zamanda muhafazakâr Hudson Enstitüsü’nün de üyesi.