CPJ raporu: Filistinli basın mensupları hapishanelerde sistematik işkence görüyor

Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ), İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinli basın mensuplarının sistematik işkence ve kötü muameleye maruz kaldığını belgeleyen kapsamlı rapor yayımladı. Raporda, alıkonulan muhabirlerin cinsel şiddet, darp ve tıbbi ihmal gibi ihlallere uğradığı, Ekim 2023’ten bu yana bölgede en az 220 basın mensubunun hayatını kaybettiği bildirildi.

ABD merkezli Gazetecileri Koruma Komitesi (CPJ) tarafından 19 Şubat’ta yayımlanan rapora göre, İsrail hapishanelerinde tutulan Filistinli basın mensupları tecavüz, işkence ve tıbbi bakımın engellenmesi dahil olmak üzere “sistematik kötü muameleye” maruz kaldı. CPJ, rapor kapsamında görüşülen 59 basın mensubundan 58’inin işkence, kötü muamele veya diğer şiddet türlerine maruz kaldığını bildirdiğini kaydetti.

CPJ Direktörü Jodie Ginsberg, tanıklıkların kapsamı ve tutarlılığının “tekil ihlallerin ötesine geçen tabloya işaret ettiğini” ifade etti.

Raporda, Filistinli basın mensuplarının gözaltı ve tutukluluk süreçlerinde darp, cinsel şiddet, acı verici pozisyonlarda uzun süre tutulma, yüksek sesli müzik, havlama ve patlama seslerine maruz bırakılma gibi uygulamaları aktardığı belirtildi.

Basın mensupları ayrıca hijyenik olmayan yaşam koşulları, yetersiz beslenme ve sağlık hizmetlerine erişimin engellenmesi nedeniyle ortalama 23,5 kilogram kaybettiklerini kaydetti.

Muhabir Muhammed Nafiz Kaud, gözaltına alındığı sırada maruz kaldığı darp sonucu ayaklarında oluşan derin yaraların tedavi edilmediğini ve yaraların enfekte olarak kurtlandığını belirtti. On bir basın mensubu ise “hayalet askı” olarak bilinen ve kişinin elleri arkadan bağlanarak tavana asıldığı işkence yöntemine maruz kaldıklarını ifade etti.

Bazı tutukluların saatlerce diz çökmeye veya yüzüstü yatmaya zorlandığı, yağmur altında, güneş altında veya kanalizasyon suyunda bekletildiği aktarıldı.

Gazze’deki Nasır Hastanesi görevlilerinden Doktor Nahid Ebu Tayma’nın tutukluluk sırasında dezenfektan olarak çamaşır suyu kullanarak ameliyat yapmaya zorlandığı belirtildi.

Muhabir Sami el-Sai, İsrailli gardiyanlar tarafından cinsel saldırıya uğradığını kaydetti. Raporda, Megiddo Hapishanesi’nde küçük hücreye götürülen muhabirin askeri personel tarafından darp ve cinsel şiddete maruz bırakıldığı aktarıldı.

Serbest bırakılan muhabir Muhammed el-Atraş ise tahliyesi öncesinde medya çalışmalarını bırakması yönünde tehdit edildiğini belirterek, kendisine “Sosyal medyada ‘günaydın’ yazsan bile buluruz” denildiğini aktardı.

Onlarca basın mensubu yargılanmadan alıkonuluyor

CPJ, Ekim 2023 ile Ocak 2026 arasında en az 94 basın mensubu ve medya çalışanının alıkonulduğunu, bunlardan 30’unun halen “tutuklu” kapsamında bulunduğunu açıkladı. Alıkonulanların büyük bölümünün süresiz gözaltına imkan tanıyan idari tutukluluk kapsamında tutulduğu ve hiçbirinin yargılanmadığı belirtildi.

CPJ Bölge Direktörü Sara Kudah, “Bu vakalar münferit değil. Onlarca dosyada basın mensuplarının mesleki faaliyetleri nedeniyle darp, aç bırakma, cinsel şiddet ve tıbbi ihmal dahil sistematik kötü muameleye maruz kaldığı belgeleniyor” diye konuştu. Kudah, uygulamanın basın mensuplarını susturmaya yönelik bilinçli strateji olduğunu kaydetti.

Bölgede hayatını kaybeden muhabir sayısı 220’ye ulaştı

CPJ verilerine göre İsrail, Ekim 2023’te başlayan askeri operasyonlardan bu yana Gazze’de en az 220 Filistinli basın mensubunu öldürdü. İsrail’in ayrıca yabancı muhabirlerin Gazze’ye girişini engellediği belirtildi.

Gazze’de 21 Ocak’ta düzenlenen hava saldırısında Muhammed Salah Kaşta, Abdürrauf Şaat ve Enes Gneym adlı üç Filistinli muhabir hayatını kaybetti. Muhabirlerin, Gazze’nin merkezindeki Netzarim bölgesinde yeni kurulan mülteci kampını görüntülemek üzere araçla ilerledikleri sırada hedef alındığı bildirildi.

Aynı gün İsrail güçlerinin düzenlediği saldırılarda 13 yaşındaki iki Filistinli çocuk hayatını kaybetti. Çocuklardan birinin babasıyla birlikte insansız hava aracı (İHA) saldırısında, Muatesim eş-Şarafi’nin ise yakacak odun topladığı sırada açılan ateş sonucu hayatını kaybettiği aktarıldı.