Diplomasi
Deutsche Bank: İran savaşı petrol ticaretinde yuanı öne çıkarabilir
Deutsche Bank, ABD ile İran arasındaki savaşın petrol ticaretinde doların ağırlığını zayıflatabilecek bir süreci tetikleyebileceğini belirtti. Banka, Çin yuanının enerji ödemelerinde daha geniş kullanım alanı bulabileceğine işaret ediyor. Gelişmeler, doların küresel rezerv para statüsüne ilişkin tartışmaları da yeniden gündeme taşıyor.
Deutsche Bank, ABD ve İsrail’in İran’a yönelik askeri operasyonlarının, petrol ticaretinde doların hakimiyetini sınayan bir gelişme olduğunu bildirdi.
Banka, bu sürecin uzun vadede Çin yuanının enerji ticaretindeki kullanımını genişletebileceğini değerlendiriyor.
Bankanın stratejisti Mallika Sachdeva, “Bu çatışma, petrol dolarının hakimiyetinin zayıflamasına ve petro-yuan olarak adlandırılan sürecin ortaya çıkmasına zemin hazırlayabilir” ifadelerini kullandı.
Sachdeva, İran’ın Hürmüz Boğazı’ndan geçen gemilere, petrol ödemelerinin yuan cinsinden yapılması şartıyla geçiş izni verdiğine ilişkin haberlere dikkat çekti.
Petrol dolarındaki değişim küresel finansı etkileyebilir
Banka raporunda, petrol dolar sistemindeki olası değişimlerin küresel ticarette dolar kullanımına ve doların rezerv para statüsüne geniş yansımalar doğurabileceği belirtildi.
ynı raporda, Çin’in yuanın uluslararası konumunu güçlendirmek amacıyla son dönemde daha aktif adımlar attığı ifade edildi.
Petrol dolar sistemi, 1970’li yıllarda Suudi Arabistan’ın petrol fiyatlamasını ABD doları üzerinden yapmayı kabul etmesi ve elde edilen gelirleri dolar varlıklarında değerlendirmesiyle kuruldu. Bu düzenleme, Washington’un güvenlik garantileri karşılığında şekillendi.
Buna karşılık, güncel veriler Suudi Arabistan’ın Çin’e yaptığı petrol satışlarının ABD’ye kıyasla yaklaşık dört kat daha yüksek seviyeye ulaştığını gösteriyor. Körfez ülkeleri de dolar dışı ödeme sistemleri üzerine çeşitli denemeler yürütüyor.
Askeri gerilim enerji arzını ve fiyatları etkiledi
ABD ve İsrail’in saldırılarının ardından İran, Orta Doğu’daki ABD hedeflerine yönelik karşılık verdi. Bölgedeki bazı enerji tesisleri de saldırılardan etkilendi. Tahran ayrıca, küresel petrol sevkiyatında kritik öneme sahip Hürmüz Boğazı’nda abluka uygulamaya başladı.
Bu gelişmeler petrol fiyatlarında sert yükselişe yol açtı. Brent petrolün varil fiyatı, birkaç yıl aradan sonra ilk kez 100 doların üzerine çıktı. Ancak ABD Başkanı Donald Trump’ın İran’a yönelik saldırıların sınırlandırılacağını açıklamasının ardından fiyatlar yeniden 100 doların altına geriledi.