Doğalgaz krizi küresel piyasada LNG fazlası yaratabilir

The Economist’in analizine göre, Ortadoğu’daki savaş ve Rus yakıtından çıkışla derinleşen doğalgaz açığı, yeni yatırımların devreye girmesiyle küresel bir LNG fazlasına dönüşebilir. Avrupa’da gaz depolarındaki doluluk oranı yüzde 72’ye gerilerken, 2030 yılına kadar küresel arzın 630 milyon tona çıkması ve 75 milyon tona varan arz fazlası oluşması bekleniyor.

The Economist dergisinin analizine göre, Rus yakıtından vazgeçilmesi ve Ortadoğu’daki savaş nedeniyle derinleşen doğalgaz açığı, küresel piyasada yıkıcı bir sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) fazlasına yol açabilir.

Avrupa’nın arz güvenliği arayışıyla hız kazanan yeni yatırımların, piyasayı öngörülenden çok daha sert bir üretim fazlasıyla karşı karşıya bırakabileceği değerlendiriliyor.

Avrupa, Ukrayna savaşıyla birlikte doğalgaz ithalatının yüzde 40’ına alternatif arayışına girerek dönemin en büyük LNG üreticisi Katar’a yönelmişti.

Katar Enerji Bakanı Saad el-Kaabi o dönemde 26 yılı aşkın süredir tek bir sevkiyatı bile aksatmadıklarını savunmuştu.

Ancak İran’daki savaşın ardından Tahran yönetiminin Hürmüz Boğazı’nı kapatmasıyla Katar mücbir sebep ilan etti ve alıcılara sözleşmelerini yerine getiremeyeceğini bildirdi.

Ülkeden mart ayından bu yana geçen yılın aynı dönemine göre 536 azalışla yalnızca 98 kargo gönderilebildi. Açığın 39 milyon tona ulaştığı kaydediliyor.

Avrupa’da gaz depolarındaki doluluk oranı yüzde 72’ye geriledi

The Economist, LNG alanındaki asıl sınavın henüz başlamadığını aktarıyor. Habere göre kimi alıcılar fiyatların düşeceği beklentisiyle alımları ertelerken, diğerleri Körfez ülkelerine bağımlılığı azaltmak amacıyla yeni tedarik kaynaklarına yöneliyor.

Avrupa’daki gaz depoları mevcut durumda yüzde 72 dolulukla yılın bu dönemi için kaydedilen en düşük seviyede seyrediyor.

Bu oran 2022-2025 döneminde ortalama yüzde 90 düzeyindeydi. Almanya’daki depolarda ise doluluk oranı yalnızca yüzde 57 seviyesinde kalıyor.

Ortadoğu’daki kriz, piyasa gözlemcilerinin 2026 yılı için öngördüğü küresel LNG fazlası tahminlerini geçersiz kıldı.

Enerji ticaret şirketi Six One Commodities’in araştırma ve analiz birimi yöneticisi Aimee Parpia, “Bugünkü açık ne kadar derin olursa gelecekteki potansiyel aşırı üretim de o kadar büyük olur” değerlendirmesini yaptı.

Yeni projeler küresel arzı 2030’a kadar 630 milyon tona çıkarabilir

Geçen ay Bangkok’ta düzenlenen Gastech konferansında önde gelen ihracatçılar, enerji şirketleri ve kamu kuruluşları yeni LNG projelerini tanıttı.

Fiyat dalgalanması beklentisinin cesaretlendirdiği geliştiriciler yatırımlarını hızlandırıyor.

Yalnızca ABD’nin sıvılaştırma kapasitesinin 2030 yılına kadar neredeyse iki katına çıkması öngörülüyor.

Kanada’daki kapasite artışının yanı sıra taşınabilir modüler tesisler de altyapısı yetersiz ülkelerdeki gaz sahalarını üretime açıyor.

Rystad Energy danışmanlık şirketinin verilerine göre yeni projeler, küresel yıllık arzı 2030’a kadar bir önceki yıla kıyasla yüzde 60 artışla 630 milyon tona ulaştırabilir. Ancak talebin aynı hızla büyümesi beklenmiyor.

Şirket, on yılın sonunda yıllık talebin 574 milyon tonda kalacağını tahmin ediyor. Bu veri, Ortadoğu’daki çatışmalardan önce 583 milyon ton olarak hesaplanmıştı.

Katar’ın tam kapasiteye dönmesi ve planlanan yatırımların hayata geçmesi halinde 55 ila 75 milyon tonluk bir arz fazlası oluşabileceği ve bunun LNG fiyatlarını aşağı çekeceği belirtiliyor.

Avrupa Birliği (AB), 2027 yılında Rusya’dan LNG tedarikini tamamen yasaklamayı planlıyor. Boru hattı gazı sevkiyatı ise gelecek yıl 30 Eylül itibarıyla durdurulacak.

AB Komisyonunun enerjiden sorumlu üyesi Dan Jørgensen, mart ayında Rusya’dan enerji ithalatına dönme fikrinin bir hata olduğunu dile getirmişti.

The New York Times gazetesi de Avrupalı savunma ve enerji şirketlerinin, Rus gazından tamamen çıkılmasının Washington’a Avrupa’nın iç enerji politikası üzerinde aşırı bir nüfuz sağlayabileceğinden endişe ettiğini aktardı.