Dombrovskis: G7, 50 milyar dolarlık Ukrayna kredisini hızlandırmalı

Avrupa Komisyonu’nun ekonomi komiseri Valdis Dombrovskis, Batılı müttefiklere Ukrayna’ya 50 milyar dolarlık kredinin ödemelerini hızlandırmaları çağrısında bulundu.

Euractiv ile yaptığı röportajda Dombrovskis, ülkelerin, savaşın yıktığı ülkenin önümüzdeki yılın başlarında ortaya çıkacak mali “kara deliğini” kapatmak için, geçen yıl haziran ayında kararlaştırılan G7 kredisinden Ukrayna’ya yapılacak ödemeleri önceden yapmaları gerektiğini söyledi.

Dombrovskis, “Diğer uluslararası bağışçılarla görüşmeler yapıyoruz ve onların desteğinin yılın başına öne alınabileceğini değerlendiriyoruz,” dedi ve bağışçılar arasında İngiltere, Kanada, Japonya ve ABD’nin de bulunduğunu ekledi.

Letonyalı komisyon üyesi, bunun “Ukrayna’nın gelecek yılın ilk çeyreğindeki finansman ihtiyaçlarını karşılamak için yeterli olabileceğini” ama bunun “henüz belli olmadığını” da sözlerine ekledi.

AB, toplam 18,1 milyar avroluk G7 kredisinin kendi payını ödedi. Fakat paketin yaklaşık 14 milyar avrosu, ABD, Kanada, Japonya ve İngiltere gibi diğer ülkeler tarafından henüz ödenmedi.

Kiev’in gelecek yılın ilk çeyreğinde 12 milyar dolar (10 milyar avro) bütçe açığı ile karşı karşıya kalacağı tahmin ediliyor.

Dombrovskis’in açıklamaları, AB’nin 18 ve 19 Aralık’ta yapılacak belirleyici AB liderler zirvesi öncesinde 185 milyar avroluk ayrı bir “tazminat kredisi” üzerinde anlaşmaya varmaya çalışırken geldi.

Komisyon, bu zirvede Belçika’yı planı desteklemeye ikna etmeyi umuyor. Fakat bu çabalar perşembe günü Başbakan Bart De Wever’in Komisyon Başkanı Ursula von der Leyen’e yazdığı mektupta planı şiddetle eleştirmesiyle büyük bir darbe aldı.

Tazminat kredisi, Brüksel merkezli bir takas odası olan Euroclear’ın elinde bulunan ve savaşın ardından AB tarafından dondurulan Rus devlet varlıklarıyla ilişkili nakit bakiyelerini kullanmayı amaçlıyor.

Öte yandan, G7 kredisi halihazırda yürürlükte olup, varlıkların ürettiği geliri kullanıyor.

Belçika, yasal ve mali risklerin paylaşılmaması ve diğer AB ülkeleri kendi yargı bölgelerinde tutulan Rus varlıklarını kullanmaması halinde tazminat kredisini desteklemeyi reddetti. Euroclear da planla ilgili benzer çekincelerini dile getirdi.

Belçika Başbakanı Bart De Wever, Komisyon’un önümüzdeki günlerde resmi olarak sunması beklenen plana karşı muhalefetinden hâlâ vazgeçmedi.

Dombrovskis, Belçikalıları ikna etmenin, planın pratikte nasıl işleyeceğine dair ayrıntılı bir yasal teklif yayınlamak için bir “ön koşul” olmadığını, fakat Belçika’nın onayının “ideal” olacağını söyledi.

AB ve Belçika yetkilileri arasındaki görüşmelerde “teknik ilerleme” kaydedilse de, siyasi alanda çok az hareketlilik olduğunu kabul etti.

Komiser, “Bu aşamada … Belçika’nın bu konsepti kabul etme konusunda hâlâ harekete geçmediği de açık,” dedi.

Dombrovskis, önerinin açıkça Belçika’nın endişelerini ele alacağını söyledi ve “Belçika ve diğer üye ülkeler netlik bekleyecek,” dedi.

Deneyimli komisyon üyesi, Belçika ile müzakereler yıl sonuna kadar “hızlı bir ilerleme” kaydetmezse, Ukrayna’nın bütçe açığını geçici olarak kapatmak için ayrı bir AB “köprü” çözümünün gerekli olabileceği uyarısında da bulundu.

Geçen hafta AB başkentlerine dağıtılan “seçenekler belgesi”nde özetlenen bu tür planlar, Kiev’in bütçe açığını geçici olarak kapatmak için alternatif yollar olarak ortak AB borcu ve ikili üye devlet hibelerinin kullanılmasını öngörüyor.

Belgede, Ukrayna’nın 2026 yılında 72 milyar avro değerinde askeri ve sosyal desteğe, 2027 yılında ise ek 64 milyar avroya ihtiyaç duyacağı tahmin ediliyor.

Von der Leyen, bu hafta başında, bu alternatiflerin tamamen AB vergi mükelleflerinin parasıyla finanse edilmesi halinde işe yaramayacağını belirtti.

Eski Letonya başbakanı Dombrovskis, AB’nin “ilerlemesi gerektiğini, çünkü Ukrayna’nın finansman ihtiyaçlarının sadece büyük değil, aynı zamanda acil olduğunu” vurguladı.

Dombrovskis, “Seçeneklerimizi sonsuza kadar tartışamayız. Somut kararlar almamız gerekiyor,” diye ekledi.