Donald Trump, İran’a saldırıyı değerlendirdiklerini söyledi

ABD Başkanı Donald Trump, İran’da askeri operasyonlar düzenlemeyi düşündüğünü söyledi ve Tahran yönetiminin “ülke çapındaki protestolara yönelik baskıyı yoğunlaştırarak kırmızı çizgisini aşmaya başladığı” konusunda uyarıda bulundu.

Trump, Florida’dan Washington’a giderken Air Force One uçağında yaptığı açıklamada, ordunun “konuyu incelediğini ve çok güçlü seçenekleri değerlendirdiğini” söyledi.

İran’ın müdahale için kırmızı çizgiyi aşıp aşmadığı sorulduğunda Trump, “aşmaya başladıkları görünüyor,” yanıtını verdi.

Başkan, “karar vereceğini” ve “İran’daki durumu çok ciddiye aldıklarını” da sözlerine ekledi.

Trump, İranlı yetkililer protestocuları öldürürse ABD’nin İranlıları “kurtarmaya” hazır olduğunu defalarca söyledi. Cuma günü, İran’ı “çok sert bir şekilde vuracağını” söylemişti.

Öte yandan ABD başkanı, İran liderlerinin cumartesi günü aradığını ve Washington ile “müzakere yürütmek” istediklerini ileri sürdü.

ABD ve İran bir toplantı planlamak için çalışıyordu, fakat Trump, herhangi bir toplantı gerçekleşmeden önce Washington’un müdahale edebileceğini söyledi.

Trump, “Bence ABD tarafından dövülmekten bıktılar. Bir toplantı ayarlanıyor, fakat toplantıdan önce olanlar nedeniyle harekete geçmemiz gerekebilir,” dedi ve ABD’nin İranlı muhalefet liderleriyle de temas halinde olduğunu ekledi.

Trump, İran hakkında saat başı rapor aldığını belirterek, ülke genelinde “öldürülmemesi gereken bazı kişilerin öldürüldüğü” görüldüğünü ileri sürdü ve protestocuların “kuşatma altında olduğunu ve şu anda ateş altında olduklarını” ve ayrıca izdihamda öldürüldüklerini söyledi.

Trump, yönetiminin perşembe günü yürürlüğe giren neredeyse tam internet kesintisini tartıştığını ve Washington’un mümkünse “interneti çalışır hale getirmek” için harekete geçebileceğini ekledi.

Başkan, Starlink uydu geniş bant ağının sahibi Elon Musk’ı arayarak İran’ı görüşeceğini söyledi.

Yetkililer, Washington’un şu ana kadar bölgeye ek asker veya jet göndermediğini ve ABD’nin bölgede uçak gemisi bulunmadığını söyledi. En büyük ve en gelişmiş uçak gemisi olan USS Gerald R Ford, kasım ayında Venezuela’ya odaklanmak için Akdeniz’den ayrılarak Karayiplere gitmişti.

ABD Deniz Kuvvetleri Enstitüsünün izleme verilerine göre, 5 Ocak itibarıyla ABD’nin Körfezde üç güdümlü füze destroyeri dahil altı savaş gemisi bulunuyordu.

İran Cumhurbaşkanı Mesud Pezeşkiyan pazar günü, hükümetin halkın endişelerini “dinleyeceğini” söyledi, fakat protestoları körükleyen “isyançılar” ile ABD ve İsrail’i de suçladı.

İran televizyonuna verdiği röportajda Pazeşkiyan, “Onların [protestocuların] endişelerini gidermek bizim sorumluluğumuz. Fakat daha büyük sorumluluk, bir grup isyancının gelip tüm toplumu yok etmesine izin vermemek. Bunlar insan değil. Onlar bu ülkenin insanları değil,” dedi.

İran Meclis Başkanı Muhammed Bakır Galibaf ise pazar günü ABD’yi “yanlış hesap” yapmaması konusunda uyardı. 

Galibaf milletvekillerine yaptığı açıklamada, “Açık konuşalım: İran’a saldırı olması durumunda, işgal altındaki topraklar [İsrail] ile tüm ABD üsleri ve gemileri meşru hedefimiz olacak,” dedi.

Gösteriler, İran’ın değer kaybeden para birimi de dahil olmak üzere iktisadi şikayetler nedeniyle, dükkan sahiplerinin yükselen fiyatları protesto etmesiyle başlamıştı.

ABD’nin Orta Doğu’da 40.000’den az asker ve askeri personeli bulunuyor. Bahreyn, Kuveyt, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nde sekiz kalıcı üs var ve Mısır, Irak, Ürdün, Umman, Suudi Arabistan ve Suriye dahil olmak üzere 11 ek askeri tesise erişimi bulunuyor.

ABD’nin en büyük üssü, Orta Doğu’daki askeri operasyonlardan sorumlu ABD Merkez Komutanlığının (CENTCOM) bölgesel karargahının bulunduğu Katar’daki El Udeyd Hava Üssü.

Haziran ayında Tahran, ABD’nin İran’ın ana nükleer tesislerini bombalamasına misilleme olarak El Udeyd’i vurmuştu.

Trump, İran’ın herhangi bir askeri harekete misilleme olarak ABD üslerini saldırması halinde Washington’un “inanamayacakları hedefleri” vuracağını söyledi ve “Bunu yaparlarsa, onları daha önce hiç görmedikleri düzeyde vuracağız,” dedi.

Beyaz Saray basın sekreteri Karoline Leavitt pazar günü yaptığı açıklamada, Trump’ın İran konusunda ”günlerdir birçok seçeneği değerlendirdiğini” ve üst düzey danışmanlarla salı günü bir toplantı planlandığını söyledi.