ECB, Ukrayna’ya 140 milyar avroluk kredi için destek sağlamayı reddetti

Avrupa Merkez Bankası (ECB), Ukrayna’ya 140 milyar avroluk ödemeyi desteklemeyi reddetti ve bu karar, dondurulmuş Rus varlıklarıyla desteklenen bir “tazminat kredisi” oluşturma planına darbe vurdu.

Birçok yetkiliye göre ECB, Avrupa Komisyonu’nun önerisinin kendi yetkisini ihlal ettiği sonucuna vardı ve bu durum, Brüksel’in Belçika menkul kıymet deposu Euroclear’da dondurulmuş Rusya merkez bankası varlıklarına karşı devasa bir kredi oluşturma çabalarını zorlaştırdı.

Bu karar, Kiev’in Rusya’nın yeniden başlayan askeri saldırıları ve ABD’nin barış girişimi nedeniyle nakit sıkıntısı yaşaması nedeniyle AB’nin önümüzdeki iki yıl boyunca Ukrayna’ya finansman sağlaması yönündeki baskıların ortasında geldi.

Avrupa Komisyonu’nun planına göre, AB ülkeleri Ukrayna’ya verilen 140 milyar avroluk kredinin geri ödeme riskinin paylaşılmasını sağlamak için devlet garantisi verecekti. 

Fakat komisyon yetkilileri, ülkelerin acil bir durumda nakdi hızlı bir şekilde toplayamayacağını ve bunun piyasaları baskı altına alabileceğini söyledi. 

Tartışmalar hakkında bilgi sahibi dört kişinin Financial Times’a (FT) aktardığına göre, yetkililer ECB’ye, likidite krizini önlemek için Belçika kurumunun kredi kolu olan Euroclear Bank’a son çare kredi veren olarak hareket edip edemeyeceğini sordu.

Bu kişilerden üçü, ECB yetkililerinin komisyona bunun imkansız olduğunu söylediğini belirtti.

ECB’nin iç analizinde, merkez bankası üye ülkelerin mali yükümlülüklerini karşılayacağı için komisyonun önerisinin hükümetlere doğrudan finansman sağlamakla eşdeğer olduğu sonucuna varıldı. 

İktisatçılar tarafından “parasal finansman” olarak adlandırılan bu uygulama, yüksek enflasyona ve merkez bankasının güvenilirliğinin kaybına yol açtığı kanıtlandığı için AB anlaşmalarında yasaklanmış durumda.

ECB, “Bu tür bir öneri, parasal finansmanı yasaklayan AB anlaşma hukukunu ihlal etme olasılığı nedeniyle değerlendirilmiyor,” dedi.

Konuyla ilgili bilgi sahibi iki yetkiliye göre, ECB’nin tutumuna yanıt olarak komisyon, 140 milyar avroluk krediyi desteklemek için geçici likidite sağlayacak alternatif öneriler üzerinde çalışmaya başladı.

Komisyon sözcüsü, ekim sonundan bu yana “ECB ile yakın temas halinde” olduklarını ve merkez bankasının kredi önerisiyle ilgili “tüm tartışmalara aktif olarak katıldığını” söyledi.

Sözcü, “Rusya merkez bankasına varlıkları iade etme olası yükümlülükleri için gerekli likiditeyi sağlamak, olası bir tazminat kredisinin önemli bir parçası. Bu, AB, üye devletleri ve özel kuruluşların uluslararası yükümlülüklerini her zaman yerine getirebilmelerini sağlamak için bir zorunluluktur. Bu likiditeyi nasıl sağlayacağımız konusunda ayrıntılı düşünceler devam ediyor,” diye ekledi.

AB, Rusya-Ukrayna savaşının başlamasından bu yana yaklaşık 210 milyar avro değerinde Rus varlıklarını dondurdu. Belçika, Rus varlıklarının dondurulmasının kaldırılması ve Moskova’nın bu varlıkları geri alabilmesi durumunda Euroclear’ın parayı hemen geri ödeyemeyeceği gerekçesiyle Kiev’e kredi verilmesine karşı çıkıyor.

Belçika Başbakanı Bart De Wever, AB planının “temelden yanlış” olduğunu söyledi ve bloğun diğer 26 üye ülkesinden, kredinin geri ödenmesi riskini paylaşmak için “yasal olarak bağlayıcı, koşulsuz, geri alınamaz, talep üzerine, müşterek ve müteselsil garantiler” imzalamalarını talep etti.

AB liderlerinin 18 Aralık’ta, bloğun Kiev’e finansman sağlamaya nasıl devam edeceğini kararlaştırmak üzere toplanmadan önce böyle bir taahhüt verilmesini istiyor.

De Wever, Rus varlıklarını donduran AB yaptırımlarının aniden iptal edilmesi durumunda üye devletlerin garantileri ve bir tür destek mekanizmasının gerekli olduğunu savunuyor.

Yaptırımlar, oybirliği ile alınan bir kararla altı ayda bir yenilenmek zorunda. Macaristan da dahil olmak üzere bazı ülkeler, yaptırımların yenilenmesine karşı çıkıyor.

ABD’nin Rusya ile Ukrayna arasında bir barış anlaşması yapılması yönündeki baskıları ve Trump yönetiminin Moskova’nın dondurulmuş varlıklarının kullanımıyla ilgili alternatif önerileri, AB genelinde endişe yarattı.

Belçika, Washington ile Moskova arasında imzalanabilecek olası bir barış anlaşmasının AB yaptırımlarını geçersiz kılabileceği ve Euroclear’ı Rusya’ya derhal geri ödeme yapmaya zorlayabileceği konusunda özellikle endişeli.

Komisyonun önerisine göre, Ukrayna ancak Rusya’nın tazminat ödemeyi kabul etmesi halinde parayı geri ödemek zorunda kalacak.