El Hol kampı tahliye edildi: Yabancı IŞİD’li aile üyeleri nereye gitti?

Suriye’nin Haseke vilayetinde bulunan ve kontrolü Suriye Demokratik Güçleri’nden (SDG) Şam yönetimine geçen El Hol Kampı’ndaki yabancılar bölümünün tamamen boşaldığı bildirildi. Yerel kaynaklar ve güvenlik uzmanları, 60’tan fazla ülkeden gelen binlerce IŞİD bağlantılı kişinin kaçakçılık şebekeleri aracılığıyla Türkiye sınırındaki İdlib’e ve diğer bölgelere taşındığını öne sürüyor.

Suriye’nin kuzeydoğusundaki Haseke ilinde yer alan ve IŞİD bağlantılı ailelerin tutulduğu en büyük merkez olarak bilinen El Hol Kampı’nda, kontrolün el değiştirmesinin ardından yabancı uyrukluların bulunduğu bölümün tahliye edildiği bildirildi.

Şam’daki geçici hükümet ile Suriye Demokratik Güçleri (SDG) arasındaki anlaşma kapsamında kampın yönetimi Suriye merkezi hükümetine devredildi.

Ancak bu süreçte, SDG’nin IŞİD’in son kalesi Bağuz’dan çıkarılmasının ardından kampa yerleştirilen binlerce yabancı uyruklu kişinin akıbeti belirsizliğini koruyor.

Kampın, son verilere göre 25 bin ila 30 bin kişiye ev sahipliği yaptığı, bu nüfusun yaklaşık 6 binini 60’tan fazla ülkeden gelen yabancı kadınlar ve çocukların oluşturduğu biliniyor. Rusya, Kafkasya ve Orta Asya kökenli kişilerin, Suriyeli ve Iraklılardan ayrı olarak yüksek güvenlikli özel bir bölümde tutulduğu kaydedildi.

Kamp nüfusunda radikal düşüş gözlemlendi

Bölgedeki saha kaynakları ve insani yardım kuruluşu çalışanları, kamp nüfusunun önemli ölçüde azaldığını doğruladı.

Fransız haber ajansı AFP’ye konuşan ve isminin açıklanmasını istemeyen bir yardım kuruluşu çalışanı, “Geçen cumartesiden beri yabancılar bölümünde en fazla 20 aile kaldı” bilgisini paylaştı.

Bir başka kaynak ise yabancıların büyük bir kısmının İdlib ve diğer illere götürüldüğünü, küçük bir grubun ise ana kampa karıştığını belirtti. Kaynak, yabancılar bölümünün fiilen boş olduğunu ifade etti.

El Hol’de faaliyet gösteren bir diğer yardım kuruluşu yetkilisi, insanların kamptan ayrılması, merkezlerin hasar görmesi ve yağmalanması nedeniyle programlarına devam edemediklerini vurguladı.

AFP’ye konuşan bir görgü tanığı, hükümet güçlerinin kontrolü sağlamasının ardından silahlı kişilerin çarşaflı kadınları araçlarla kamptan çıkardığını gördüğünü aktardı.

Diplomatik kaynaklar ve uzmanlar tahliyeyi doğruladı

Middle East Eye’a (MEE) konuşan Batılı bir diplomat ve bölgesel güvenlik uzmanı, IŞİD’li ailelerin tutulduğu ek binanın tamamen boşaltıldığını teyit etti.

İsmi gizli tutulan güvenlik uzmanı, “Yabancılar bölümü çarşamba gecesi boşaltıldı ancak tutukluların nereye ve neden götürüldüğü dahil olmak üzere koşullar belirsiz” değerlendirmesinde bulundu.

Uluslararası Şiddet İçeren Aşırıcılık Araştırma Merkezi’nden (ICSVE) Anne Speckhard, kamptaki 6 bin 279 yabancı tutuklunun artık orada bulunmadığını belirtti.

Speckhard, “El Hol’de tutulan Bosnalı kadınların Suriye ordusu tarafından batıdaki İdlib vilayetine nakledildiği bilgisi mevcut. Bu kadınlar ailelerine, İdlib’de kaldıkları evlerden ayrılamadıklarını ve Suriye hükümeti tarafından tutuklanmaktan korktuklarını iletiyor” diye konuştu.

Şam yönetiminin dahli ve kaçakçılık iddiaları

Tahliye operasyonunun niteliği konusunda farklı iddialar gündeme geldi. MEE’ye bilgi veren bazı kaynaklar, kadın ve çocukların Suriye hükümeti tarafından taşındığını öne sürerken, diğer kaynaklar kaçak yollarla çıkış yapıldığını savundu.

El Hol ve El Roj kamplarında çalışmalar yürüten bir kaynak, yabancı uyrukluların en azından bir kısmının şu an İdlib’de olduğunu belirterek, “Bu transferleri hükümetin mi yoksa başka grupların mı yaptığından kesin emin değiliz. Bildiğimiz kadarıyla bu aileler ülkelerine iade edilmek istiyor” ifadelerini kullandı.

Suriye Dışişleri Bakanlığı’na bağlı kamp yönetiminden bir yetkili ise AFP’ye yaptığı açıklamada, yetkililerin sayım yaptığını ancak firar durumunu doğrulamadığını, olası kaçışların “Kürt güçlerin kampı düzgün şekilde teslim etmeden çekilmesinden” kaynaklandığını savundu.

Kaçakçılık ağlarının faaliyeti tespit edildi

Şam yönetimi 21 Ocak’ta kaçtığı belirtilen kişilerin aranması için çalışma başlattığını duyursa da, binlerce kişinin nereye gittiğine dair resmi açıklama yapılmadı.

Yerel kaynaklar, denetim boşluğundan yararlanan insan kaçakçılığı ağlarının Türkiye ve Irak sınırlarında faaliyetlerini artırdığını belirtiyor.

Suriye İnsan Hakları Gözlemevi (SOHR), kaçakçılık şebekelerinin güvenlik kaosundan faydalanarak tutukluları çeşitli güzergahlar üzerinden dışarı çıkardığını rapor etti.

SOHR, yabancı uyruklu IŞİD’li kadınların bir kısmının kuzeye geçmeye çalıştığını, bazılarının ise Suriye çölündeki (Badiye) IŞİD hücrelerine katılmasından endişe edildiğini kaydetti.

Al Modon: Eski savaşçılarla bağlantılı şebekeler devrede

Beyrut merkezli haber sitesi Al Modon, eski yabancı savaşçılarla bağlantılı olduğundan şüphelenilen kaçakçılık şebekelerinin güvenlik açıklarını kullandığını yazdı.

Haberde, “Bu şebekeler, kamptaki kadın ve çocukları İdlib’e karmaşık güzergahlar üzerinden taşıdı. Veriler, kaçakçılığı yapılan ailelerin çoğunun, IŞİD’e karışmış savaşçılarınkine benzer yabancı uyruklara sahip olduğunu gösteriyor” ifadeleri yer aldı.

Al Modon ayrıca, Suriye güvenlik güçlerinin İdlib ve El Hol hattında alarm durumuna geçtiğini ve lojistik destek sağlayan tarafları takibe aldığını belirtti.

El Hol Kampı, Batılı ülkelerin kendi vatandaşı olan IŞİD mensuplarını geri almayı reddetmesi nedeniyle uzun süredir ciddi bir güvenlik riski oluşturuyordu. Son dönemde sadece Irak yönetimi, kamptan yaklaşık 5 bin vatandaşını geri aldığını duyurmuştu.