Estonya’dan ABD’nin asker çekme kararına tepki

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığını azaltma kararlarında koordinasyon eksikliği yaşandığını belirterek Washington yönetimine tepki gösterdi. NATO müttefikleri arasında kararların öngörülemezliği ve savunma boşluğu yaratma riski nedeniyle huzursuzluk büyüyor.

Estonya Dışişleri Bakanı Margus Tsahkna, ABD’nin Avrupa’daki askeri mevcudiyetini azaltma yönündeki kararlarında yeterli koordinasyonu sağlamamasını eleştirdi.

Tsahkna, Washington’ın attığı ani adımların NATO’nun Rusya’ya yönelik caydırıcılık sistemini zayıflatabileceği uyarısında bulundu.

Financial Times gazetesinin haberine göre Tsahkna, “Planları daha koordineli bir şekilde anlamamız gerekiyor” ifadesini kullandı.

Estonyalı bakan, ABD’nin Almanya’daki askeri varlığını azaltacağına ve Polonya’daki birlik rotasyonunu iptal edeceğine dair peş peşe yaptığı açıklamaların müttefikler arasında endişe yarattığını belirtti.

Financial Times, Avrupalı ülkelerin, İsveç’in Helsingborg kentinde düzenlenecek NATO Dışişleri Bakanları Toplantısı’nda ABD Dışişleri Bakanı Antony Blinken’dan bu konuda açıklama talep etmeye hazırlandığını yazdı.

İttifak diplomatları, ABD’nin Avrupa’daki askeri varlığına ilişkin yeni stratejisini açıklama sürecini geciktirmesinden rahatsızlık duyuyor.

Pentagon, geçen hafta Polonya’ya planlanan 4 bin askerin geçici sevkiyatını iptal ettiğini duyurmuştu. Washington daha önce de Almanya’daki asker sayısını 5 bin kişi azaltacağını açıklamış ve karaya konuşlu Tomahawk seyir füzelerine sahip bir taburu bu ülkeye yerleştirme planlarından vazgeçmişti.

Gazete, bu kararların Avrupalı müttefiklerin savunma yeteneklerinde “boşluklar” oluşabileceğine dair endişeleri artırdığını kaydetti. Avrupa ordularının envanterinde, ABD’nin yaklaşık 1600 kilometre menzilli Tomahawk füzelerinin muadili bulunmuyor.

Tsahkna, daha önce Tallinn’e ABD’nin Polonya ve Baltık ülkelerindeki varlığının korunacağına dair sinyaller verildiğini, ancak mevcut durumda askeri kanallar üzerinden ek açıklamalar beklediklerini ifade etti.

Estonya Dışişleri Bakanı, “Ayrıntılara vakıf değiliz. Polonya bizim de savunma hattımızın bir parçasıdır” diyerek konunun tekil ülkeleri değil, NATO’nun genel caydırıcılık mimarisini ilgilendirdiğini vurguladı.

İttifak üyeleri, NATO Avrupa Müttefik Yüksek Komutanı General Christopher Cavoli’nin Pentagon ile ABD askerlerinin durumu hakkında yürütülecek görüşmelerde arabuluculuk yapmasını bekliyor.

Financial Times’a konuşan üst düzey bir NATO diplomatı, ABD’nin Avrupa’da hala “önemli bir mevcudiyet” sürdürmesi sebebiyle kesintilerin boyutunun şu an için kritik görünmediğini, ancak müttefikleri asıl endişelendiren konunun Washington’ın kararlarındaki öngörülemezlik olduğunu belirtti.

Yetkili, “Bizim için sorun, bu kararların son derece öngörülemez ve beklenmedik olmasıdır; ayrıca Almanya bağlamında bunun bir ceza gibi sunulmasıdır” dedi ve birçok Avrupa ülkesinin ABD’ye “sürprizlerden ve savunmada boşluklar yaratmaktan kaçınma” çağrısı yapmaya hazırlandığını aktardı.

Estonya tarafı ayrıca, HIMARS sistemleri de dahil olmak üzere ABD yapımı silahların teslimatındaki gecikmelere ilişkin de açıklama bekliyor.

Tallinn yönetimi, aksaklıkların sürmesi halinde alternatif silah tedarikçilerine yönelinebileceğini dışlamadı.

Pentagon Sözcüsü Pat Ryder, 19 Mayıs’ta yaptığı açıklamada, ABD’nin Avrupa’da konuşlu tugay muharebe grubu sayısını dörtten üçe düşürerek 2021 seviyesine döndüğünü bildirmişti.

Ryder, bu kararın “ABD ordusunun Avrupa’daki konuşlanmasına odaklanan kapsamlı ve çok aşamalı bir sürecin” sonucu olduğunu ve Polonya’daki Amerikan birliklerinin konuşlandırılmasında geçici gecikmelere yol açacağını belirtmişti.

Bu gelişmelerden önce ABD Başkanı Donald Trump, İtalya ve İspanya’daki Amerikan askerlerinin varlığına son verebileceğini göz ardı etmemişti.

Trump, bu ülkelerin İran’a yönelik operasyonlara katılmayı reddetmelerine atıfta bulunarak, “Neden olmasın? İtalya bize hiçbir şekilde yardımcı olmadı, İspanya ise çok kötü davranıyor” ifadelerini kullanmıştı.

ABD’nin adımları karşısında Polonya Başbakanı Donald Tusk, NATO’da “felaket düzeyinde bir parçalanma eğilimi” olduğunu belirterek buna karşı mücadele edilmesi çağrısında bulundu.

Tusk, “Bu felaket eğilimini tersine çevirmek için hepimiz elimizden gelen her şeyi yapmalıyız” değerlendirmesini yaptı.