Exxon: Rusya’ya yeniden girme planımız yok

Exxon CEO’su Darren Woods, Moskova ve Washington’un enerji yatırımlarını Ukrayna’daki barış anlaşmasına bağlamak için siyasi baskı yapmasına rağmen, petrol devinin Rusya’da çalışmaya geri dönme planı olmadığını söyledi.

Woods Financial Times’a (FT) ExxonMobil yöneticilerinin Moskova tarafından kamulaştırılan 4,6 milyar dolarlık varlığın geri kazanılması konusunda Rus yetkililerle görüşmelerde bulunduğunu, fakat ülkeye yatırım yapma konusunda görüşmediklerini söyledi.

Görüşmelerin, şirketin Vladimir Putin hükümetine karşı tahkim davası açmasından kısa bir süre sonra, 2023’ün başlarında başladığını söyledi. Putin hükümeti, birkaç ay önce, Rusya’nın uzak doğusundaki devasa bir petrol projesi olan Sakhalin-1’de Exxon’un %30 hissesini ele geçirmişti. 

Woods, verdiği röportajda, “Rusya’ya yeniden girmek gibi bir planımız yok. Bu, 2022’de varlıklarımızın kamulaştırılmasıyla ilgili tahkimle ilgili uzlaşma görüşmeleriyle ilgiliydi,” dedi.

Geçen ay Başkan Trump, Alaska’da Putin ile yaptığı barış zirvesinde Rusya ile ekonomik ilişkilerin normalleştirilmesi ve derinleştirilmesi konusunu görüştü. 

Fakay şu ana kadar barış görüşmelerinde bir ilerleme kaydedilmedi ve Washington bu hafta, NATO müttefikleri Rusya’dan petrol ve gaz alımını durdurursa, Rusya’ya yönelik yaptırımları artırabileceğini belirtti.

Rus yetkililer, Exxon’un ülkeye geri dönmesine izin verilebileceğini öne sürmeye devam ediyor. Çarşamba günü Rusya Dışişleri Bakan Yardımcısı Sergey Ryabkov, Interfax haber ajansına, Putin’in yatırım özel temsilcisi Kirill Dmitriev ile ABD’li yetkililer arasında Sakhalin-1 dahil enerji anlaşmalarına ilişkin işbirliği konusunda görüşmelerin sürdüğünü söyledi. 

Ryabkov, “Başlayan görüşmelerin en bariz örneği olarak Sakhalin-1’i örnek verebilirim. Bu görüşmeleri derinleştirmeye hazırız ve özellikle pratik işbirliğine açığız,” dedi.

Geçen ay basında çıkan haberlere göre, Exxon’un üst düzey yöneticileri, Trump yönetiminin Ukrayna’da barış anlaşması sağlamak için daha geniş çaplı bir girişimde bulunmasıyla birlikte, Sakhalin-1 projesine geri dönme konusunda Rus yetkililerle görüşmeler yaptı.

Haberler, Putin’in ExxonMobil’in Sakhalin hisselerini ele geçiren Rus kararnamesini değiştirme kararının ardından geldi ve bu karar, batılı petrol şirketlerinin yeniden girişine yol açabilir.

Analistler, Rusya’nın Sakhalin-1 gibi karmaşık açık deniz operasyonları için gerekli olan yatırım ve teknik becerileri sağlamak üzere batılı petrol devlerini çekmeye istekli olduğunu söyledi. 

Ne var ki batılı petrol devleri, son yıllarda milyarlarca dolarlık yatırımlarını silip attıktan sonra Rusya’ya geri dönmekte tereddütlü olduklarını belirtti. Woods, Avrupa Birliği politika yapıcılarına Kurumsal Sürdürülebilirlik Durum Tespiti Direktifi konusunda yeni bir tehdit de yöneltti. Woods, bu düzenlemenin Exxon’un yatırımlarını durdurmasına ve 12.000 kişiyi istihdam ettiği bloktan çıkışını hızlandırmasına neden olacağını söyledi. 

Blokta önemli ciroya sahip tüm AB ve AB dışı şirketlerin tedarik zincirlerinin çevreye veya insan haklarına zarar vermemesini gerektiren düzenlemenin, küresel cirolarının yüzde 5’ine varan para cezaları nedeniyle “kanunsuz uygulama” örneği olduğunu söyledi.

CEO, “Bunu savunulamaz buluyoruz. Bu yasa başımızda asılı dururken Avrupa’da faaliyetlerimizi sürdürme ve iş yapma kabiliyetimiz, yaptığımız işi devam ettirmemizi imkansız hale getirecek. Bu, Avrupa’dan çıkışımızı sadece hızlandıracaktır,” dedi.