‘ExxonMobil, Rusya’ya dönüş için Rosneft ile gizli görüşmeler yaptı’

Amerikalı enerji şirketi ExxonMobil’in, Rusya’ya dönüş ihtimalini değerlendirmek üzere Rosneft ile gizli görüşmeler yürüttüğü bildirildi. Görüşmelerde, Sahalin-1 projesinde yeniden işbirliği yapılmasının yanı sıra ABD ve Rusya’dan resmi onay alınması koşulu gündeme geldi.

The Wall Street Journal‘a konuşan kaynaklar, Amerikalı enerji şirketi ExxonMobil’in, Rusya’ya geri dönme olasılığını görüşmek üzere Rosneft ile gizli müzakereler yürüttüğünü bildirdi.

Görüşmelerin ana gündemini, şirketin daha önce yer aldığı Sahalin-1 projesinde işbirliğinin yeniden başlatılması oluşturdu. Ancak bu adımın atılabilmesi için hem ABD hem de Rusya makamlarının onayı gerekiyor.

Gizlilik en üst düzeydeydi

Kaynaklar, görüşmelerin son derece gizli yürütüldüğünü ve ExxonMobil bünyesinde yalnızca birkaç kişinin bu temaslardan haberdar olduğunu belirtti.

Şirket adına müzakereleri yürüten üst düzey yönetici Neil Chapman, Rosneft Başkanı İgor Seçin ile Katar’ın başkenti Doha’da özel bir görüşme yaptı.

WSJ, Seçin’in ABD tarafından uygulanan bloke edici yaptırımlar kapsamında olduğunu ve bu nedenle onunla temas kurulmasının ABD Hazine Bakanlığından alınacak özel bir lisans olmadan mümkün olmadığını hatırlattı.

Washington’dan destek sinyali

Gazeteye açıklama yapan üst düzey bir Beyaz Saray yetkilisi, ExxonMobil yönetiminin, Rusya pazarına yeniden giriş sürecinde ABD hükümetinden destek talep ettiğini ve bu talebe olumlu yanıt verildiğini aktardı.

Trump’la da görüşüldü

WSJ’nin haberine göre, ExxonMobil Genel Müdürü son haftalarda eski ABD Başkanı Donald Trump ile de Rusya’da yeniden faaliyete geçme ihtimali üzerine görüşmeler yaptı.

Öte yandan Reuters’ın daha önce aktardığı bilgilere göre, ABD ve Rusya temsilcileri Ukrayna’daki savaşın sona erdirilmesine yönelik perde arkası temaslarda enerji işbirliği konusunu da gündeme getirdi.

Ajansa konuşan kaynaklar, bu önerinin Moskova’yı barış görüşmelerine ikna etme çabasının parçası olduğunu ifade etti.

Putin’den yabancı yatırımlara açılım

15 Ağustos’ta Alaska’da ABD ve Rusya liderlerinin gerçekleştirdiği görüşme sırasında, Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin ExxonMobil’in ülkeye dönüşü önündeki engellerden birini kaldırdı.

Putin, Sahalin-1 projesini yürüten Rus şirketinin hisselerinin yabancılar tarafından yeniden alınmasına olanak tanıyan bir kararname imzaladı.

Bu kararın uygulanması için yabancı ekipman ve yedek parça tedariki ile yaptırımların kaldırılması yönünde lobi faaliyetleri yürütülmesi şart koşuluyor.

4,6 milyar dolarlık kayıp

ExxonMobil, 2022 yılında Rusya’dan çekilmeden önce Sahalin-1 projesini yönetiyordu ve projede yüzde 30 oranında hisseye sahipti.

Ortakları arasında Rosneft’in yanı sıra Japon ve Hint şirketleri de yer alıyordu.

Ancak Rusya Devlet Başkanı Putin’in kararnamesiyle proje operatörü Rusya’ya devredildi ve ExxonMobil’in hisselerine el konuldu. Şirket bu gelişme sonucunda 4,6 milyar dolar zarar etti.

Temaslar hiç kesilmedi

Kaynaklar, ExxonMobil’in Rusya’dan ayrıldıktan sonra da Rosneft ile iletişimi tamamen kesmediğini ifade etti.

Aynı kaynaklara göre Rosneft, ExxonMobil’in sermaye gücü, teknolojik kabiliyetleri ve yönetim tecrübesinden yeniden faydalanmayı amaçlıyor.