Diplomasi
Fin lider Stubb, Rusları Hunlara benzetmiş
Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Beyaz Saray’daki basına kapalı görüşmede Ukrayna kenti Kramatorsk ve Slovyansk’un “Hunlara karşı kale” olduğunu söylemiş.
Wall Street Journal’da (WSJ) yer alan habere göre, Avrupalı liderlerin Washington’da Donald Trump ile yaptığı görüşmelerde ilginç konular gündeme geldi.
Diplomatik manevraların yaşandığı gün, Trump’ın Beyaz Saray’da Volodimir Zelenskiy ile görüşmesinin ardından, savaşı sona erdirmek için ortak bir tutum belirlemek amacıyla Ukraynalıya katılan Avrupalı liderlerle daha geniş çaplı bir toplantı yapılmasıyla başladı.
Avrupalı yetkililer, Ukrayna’nın güvenlik garantileri ve Vladimir Putin’in Ukrayna’daki toprak taleplerine karşı direnme fırsatı hakkında yaptıkları görüşmelerden cesaret aldılar.
Fakat Beyaz Saray’ın Moskova ile Kiev arasındaki keskin farklılıkları gidermek için ne önereceği ve ABD’nin Avrupa ülkelerinin barışı sağlamasına yardımcı olmak için ne tür bir rol oynayacağı belirsizliğini koruyor.
Britanya ve diğer Avrupa güçleri, Rusya’nın saldırılarını engellemek için barış anlaşması sağlanması halinde Ukrayna’ya konuşlandırılacak bir “güvence gücü” oluşturulmasını önerdi.
Trump, sosyal medyada yaptığı bir paylaşımda, Beyaz Saray görüşmelerinde Avrupa ülkelerinin Ukrayna’ya sağlayacağı güvenlik garantilerinin de tartışıldığını ve ABD’nin bu konuda “koordinasyon” rolünü üstleneceğini belirtti.
Avrupalı yetkililer, Trump ve Avrupalı liderlerin, Dışişleri Bakanı Marco Rubio’nun Ukrayna’ya güvenlik garantileri taslağı hazırlamak üzere ulusal güvenlik danışmanları ve NATO yetkililerinden oluşan bir görev gücüne başkanlık etmesine karar verdiklerini açıkladı.
Avrupalı yetkililere göre, güvenlik garantileri dört bileşenden oluşacak: askeri varlık, hava savunması, silahlanma ve düşmanlıkların durdurulmasının izlenmesi.
Yetkililer, ABD’nin Avrupa barış güçlerine dolaylı askeri destek sağlamanın, Amerikan askerlerini sahaya göndermekten kaçınarak bir dizi yolu olduğunu söyledi.
Rusya’ya hangi toprakların verileceği de bir başka tartışma konusu. Trump ve Zelenskiy tarafından incelenen ve ABD tarafından hazırlanan doğu Ukrayna haritası, Rusya’nın istediği ve Ukrayna’nın en güçlü savunma hatlarından bazılarının bulunduğu Donetsk bölgesinin %76’sının Moskova’nın kontrolü altında olduğunu gösteriyor.
Yetkililer, Trump’ın anlayabileceği bir dille Ukrayna’nın toprak kayıplarını özetleyen Avrupalı liderlerin, Rusya’nın tüm Donbass bölgesini talep etmesini, ABD’den Trump’ın memleketi Florida büyüklüğünde bir toprağı teslim etmesini istemeye benzettiğini söyledi.
Bu kapsamda Almanya Şansölyesi Friedrich Merz, Beyaz Saray’daki toplantının ardından gazetecilere yaptığı açıklamada, “Rusya’nın Ukrayna’dan Donbass’ın bir kısmını terk etmesini talep etmesi, ölçeği anlamak için bir örnek vermek gerekirse, ABD’den Florida’yı terk etmesini istemekle eşdeğer,” dedi.
Kapalı kapılar ardında yapılan toplantıda ise Finlandiya Cumhurbaşkanı Alexander Stubb, Ukrayna’nın doğusundaki Kramatorsk ve Slovyansk şehirlerini “Hunlara karşı bir kale” olarak nitelendirdi. Yetkililere göre bu tanım Trump’ı etkilemiş görünüyordu.
Yetkililere göre Zelenskiy, Trump ile yaptığı görüşmelerde toprak takasını reddetmedi, fakat nüfusu yerinden etmek ve Ukrayna’nın topraklarını teslim etmeyi yasaklayan anayasal hükümlerini geçersiz kılmanın zor olacağını söyledi. Zelenskiy, “orantılı takasları” değerlendirebileceğini belirtti.