FP: Xi, Kuzey Kore’yi yeniden Çin’in yörüngesine çekmeye çalışıyor

Çin Devlet Başkanı Xi Jinping, salı günü Kuzey Kore’ye yaptığı iki günlük ziyareti tamamladı.

Kuzey Kore lideri Kim Jong Un, Xi’yi görkemli törenlerle karşıladı. Bu, Xi’nin 2019’dan bu yana ülkeye yaptığı ilk ziyaretti.

Foreign Policy analizine göre, Xi’nin bu ziyaretteki temel önceliği Kuzey Kore’nin Rusya’nın yörüngesine fazla yaklaşmasını engellemekti. Şu ana kadar ziyarete ilişkin açıklamalar, artan işbirliği ve süregelen dostluk hakkında duyurularla sınırlı kaldı.

1961’den bu yana Kuzey Kore (resmi adıyla Kore Demokratik Halk Cumhuriyeti), Çin’in tek resmî antlaşmalı müttefiki konumunda. İki ülke, Kore Savaşı’nın ardından imzalanan karşılıklı savunma paktıyla birbirine bağlı. Söz konusu savaşta Çin’in müdahalesi, Kim rejiminin ayakta kalmasına yardımcı olmuştu. Ancak Çin-Kuzey Kore ilişkileri onlarca yıl boyunca gergin seyretti.

Kuzey Kore, Çin’in 1980’lerde sosyalizmden uzaklaştığını düşündüğü yöneliminden, 1992’de Güney Kore’yi diplomatik olarak tanımasından ve 1990’lardaki yıkıcı kıtlık sırasında Pyongyang’a göre yetersiz kalan Çin yardımından rahatsızlık duydu.

Çin ise Kuzey Kore’nin nükleer silah arayışından rahatsız. Ayrıca Koreli mültecilerin sık sık Çin’in kuzeydoğusuna geçmesinden de hoşlanmıyor.

Buna rağmen Xi, 2018’den bu yana – her ne kadar COVID-19 salgını seyahatleri sekteye uğratmış olsa da – Kuzey Kore ile ilişkileri onarmak için çok adım attı.

Pekin, Kore Yarımadası’nın nükleerden arındırılmasına ilişkin açık vurguları geri plana itti ve ticaret ile ekonomik bağları genişletti.

Kuzey Kore’de son dönemde yapılan ekonomik reformlar da, Çinli yetkililerin hoşuna gitti.

Ancak yine de iki ülke arasındaki ekonomik uçurum büyük: Çin’in Kuzey Kore ile ticareti 2024’te 2,2 milyar dolar olurken, Güney Kore ile ticareti 328 milyar dolara ulaştı. Bu tablo, Seul’ü hâlâ başlıca düşmanı olarak gören Pyongyang açısından rahatsız edici.

Foreign Policy analizine göre, iki ülkeyi birbirinden uzaklaştıran yapısal dinamiklerin başında Pyongyang’ın Rusya ile derinleşen ilişkileri geliyor. Kuzey Kore, 2024’te Rusya ile karşılıklı savunma paktı imzaladı. Binlerce Kuzey Koreli Ukrayna’da Rus güçleriyle birlikte savaştı.

Önümüzdeki yıllarda Xi ile Kim arasında muhtemelen çok daha fazla görüşme gerçekleşecek. Çin, Kuzey Kore’nin ekonomisini açmasını gerçekten istiyor; hem rejimi istikrara kavuşturmak hem de Çin’in zorlanan kuzeydoğu eyaletlerini canlandırmak için.

Ancak Batılı uzmanlara göre, Pyongyang Moskova’yla yakınlaşmayı sürdürürse, Pekin’le işbirliği zora girebilir.