Bizi Takip Edin

Diplomasi

Gazprom, Ukrayna üzerinden Avrupa’ya doğalgaz tedarikini durdurdu

Yayınlanma

Rusya’nın enerji devi Gazprom, Ukrayna üzerinden Avrupa’ya doğalgaz sevkiyatını durdurdu. Beş yıllık transit anlaşmasının 1 Ocak 2025’te sona ermesiyle, Rus gazı artık sadece Türk Akımı üzerinden taşınacak.

Rusya’nın Ukrayna üzerinden Avrupa’ya doğalgaz tedariki durduruldu. Gazprom, beş yıllık transit anlaşmasının 1 Ocak 2025 saat 08.00’de sona erdiğini ve şirketin artık doğalgaz tedariki konusunda “teknik ve hukuki imkândan yoksun” olduğunu açıkladı.

Ukrayna Enerji Bakanı German Galuşçenko, “Rus gazının transitini durdurduk, bu tarihi bir olay,” dedi.

Rus gazı, savaşın başlangıcından bu yana Ukrayna üzerinden Avrupa’ya ulaştırılıyordu, ancak Avrupa Birliği ülkelerinin büyük çoğunluğunun Rus gazından vazgeçmesi nedeniyle tedarik önemli ölçüde azalmıştı.

Slovakya, Macaristan, Çekya, Avusturya ve Moldova gibi ülkeler Rus gazını almaya devam etti. Ancak Gazprom, Moldova’ya olan tedariki, ülkenin tanımadığı borçlar nedeniyle durdurduğunu duyurdu.

Ukrayna, yıl ortasından beri anlaşmayı uzatmayacağını belirtiyordu. Rusya Devlet Başkanı Vladimir Putin, 19 Aralık’ta yaptığı açıklamada bu yıl transitin gerçekleşmeyeceğini teyit etti.

Slovakya Başbakanı Robert Fico, Rus gazının diğer AB ülkelerine ulaştırıldığı ve kendi ülkesinin de Rus gazına bağımlı olduğu gerekçesiyle anlaşmanın uzatılması için Moskova’ya gitti, ancak başarılı olamadı. Macaristan Başbakanı Viktor Orban da benzer bir girişimde bulundu, ancak sonuç alamadı.

Ukrayna Devlet Başkanı Volodimir Zelenskiy, 2019 yılında Rus gazı transitinden elde edilen gelirin beş yıllık anlaşma süresince en az 7 milyar dolar olacağını tahmin etmişti.

Fakat o tarihten bu yana tedarik önemli ölçüde azaldı. Anlaşmaya göre Gazprom, 2021-2024 yılları arasında yıllık 40 milyar metreküp gaz taşımayı garanti etmişti, ancak transit yaklaşık 15 milyar metreküpe düştü (2023’te 14 milyar metreküp).

Putin’e göre Ukrayna yılda 700-800 milyon dolar kazanıyordu, ancak Reuters’ın hesaplamalarına göre bu rakam 0,8-1 milyar dolar arasındaydı.

Reuters, Rusya’nın Ukrayna üzerinden doğalgaz ihracatından geçen yıl yaklaşık 5 milyar dolar kazandığını tahmin etti.

Gazprom’un 2024’te Avrupa’ya tüm boru hatları üzerinden yaptığı ihracatın 32 milyar metreküp olduğu belirtildi.

Bu da Ukrayna üzerinden yapılan tedarikin toplamın yaklaşık yarısına denk geldiği anlamına geliyor.

Ukrayna’nın doğalgaz taşıma sisteminin (GTS) Rusya tarafından saldırıya uğrayabileceği tahmin ediliyor.

Brüksel’deki CEPS analiz merkezinden Christian Egenhofer, Bloomberg’e yaptığı açıklamada bu durumun Avrupalı diplomatlar tarafından beklenildiğini söyledi.

Ukrayna transitinin durdurulması ve Baltık Denizi’nin dibinden Almanya’ya uzanan Kuzey Akımı boru hattının sabotaja uğramasının ardından Gazprom’un Avrupa’ya gaz ihraç etmek için tek seçeneği Türk Akımı kaldı.

Kuzey Akımı’nın yeniden inşasının maliyetinin 600 milyon avrodan fazla olacağı tahmin ediliyor. Türk Akımı’nın kapasitesi yıllık 31,5 milyar metreküp, yani Gazprom’un geçen yıl Avrupa’ya tüm boru hatları üzerinden sağladığı doğalgaz miktarına eşdeğer.

Diplomasi

UEFA, FIFA’nın özelleştirilmesi halinde Dünya Kupası’nı boykot edecek

Yayınlanma

Avrupa futbolunun yönetim organı olan UEFA, FIFA’nın ticari faaliyetlerinin bir kısmını özelleştirmeye yönelik öneriyi kabul etmesi halinde, oybirliğiyle Dünya Kupası’nı boykot etme kararı aldı.

FIFA salı günü, ticari faaliyetlerini özel bir kuruluşa devretmeyi öngören bir öneri yayınladı.

Bu öneride, ABD Başkanı Donald Trump’ın damadı Jared Kushner’ın kardeşi Josh Kushner’ın CEO’su olduğu Thrive Capital’in baş yatırımcı olarak adı geçti.

UEFA, yaptığı açıklamada, “Dünya Kupası bir yatırım ürünü olarak değerlendirilemez. Hiçbir kısmı asla özel yatırımcılara devredilmemelidir. Dünya Kupası satılık değildir,” demişti.

Teklifin kabul edilmesi için FIFA’nın 211 üye federasyonunun çoğunluğunun desteği gerekiyor.

Fakat teklif Avrupa genelinde yoğun eleştirilere maruz kaldı. UEFA, yalnızca 55 üye federasyondan oluşuyor.

Açıklamada, “FIFA Dünya Kupası futbola aittir. Her zaman da öyle kalacaktır. Avrupa’nın söz hakkı olduğu sürece, Dünya Kupası asla satılık olmayacaktır,” denildi.

Avrupa Birliği Spor Komiseri Glenn Micallef, X’te yaptığı açıklamada, “UEFA’nın bu açıklamasını memnuniyetle karşılıyorum ve tutumunu tam olarak destekliyorum,” dedi ve “Avrupa futbol federasyonlarının yönetişim konusunda öncülük etmesinden gurur duyduğunu” ekledi.

Çarşamba günü komisyon üyesi, “rekabet hukuku hususları” gerekçesiyle FIFA’nın önerisini soruşturma tehdidinde bulunmuştu.

Kadınlar U-20 Dünya Kupası eylül ayında düzenlenecek ve FIFA planlarından vazgeçmezse, bu turnuva Avrupa futbol federasyonlarının boykotu sonuna kadar sürdürme kararlılığının ilk sınavı olabilir.

Kadınlar ve erkekler U-17 Dünya Kupaları da 2026’nın ilerleyen aylarında düzenlenecek.

En son 2023’te İspanya’nın kazandığı tam kadro Kadınlar Dünya Kupası ise 2027’de Brezilya’da gerçekleştirilecek.

POLITICO Çarşamba günü yayınladığı haberde, Avrupa futbolunun yönetim organındaki bir dizi üst düzey yetkilinin, mevcut görev süresi gelecek yıl sona erecek olan FIFA Başkanı Gianni Infantino’ya karşı Katarlı Nasır el-Halifi’yi aday çıkarmayı planladığını bildirmişti.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

ABD, BAE destekli çip üreticisi GlobalFoundries’e fon sağlayacak

Yayınlanma

GlobalFoundries, ABD hükümetinin daha verimli yapay zeka veri merkezlerini desteklemek amacıyla silikon fotonik teknolojisinin araştırma ve geliştirme çalışmalarını güçlendirmek üzere çip üreticisine 300 milyon dolarlık bir hibe vereceğini duyurdu.

Bu hibe, Washington’un Çin ile arasındaki küresel rekabette konumunu güçlendirmeye çalıştığı bir dönemde, ABD Başkanı Donald Trump’ın CHIPS Yasası kapsamındaki araştırma fonlarını kritik yarı iletken teknolojilerine yöneltme çabasının bir parçası.

Yönetim daha önce yarı iletken üretim ekipmanları için 150 milyon dolar ve kuantum bilişim için 2 milyar dolar tahsis etmişti.

Silikon fotonik, çipler arasında veri aktarımı için elektrik sinyalleri yerine ışığı kullanır ve bu sayede yapay zeka sistemleri için daha yüksek bant genişliği ve daha düşük güç tüketimi sağlar.

ABD Ticaret Bakanlığı’ndan sağlanan bu fon, veri aktarım hızlarını ve enerji verimliliğini daha da artırmak amacıyla silikon fotoniği yapay zeka işlemcileriyle doğrudan entegre eden bir teknoloji olan “ortak paketlenmiş optik” alanındaki gelişmeleri desteklemeyi de amaçlıyor.

Silikon fotoniği ve gelişmiş optik paketleme tedarik zincirinin büyük bir kısmı şu anda ABD dışında yoğunlaşmış durumda.

Bu alandaki başlıca üreticiler arasında Tayvanlı TSMC ve İsrailli Tower Semiconductor yer alıyor.

Çarşamba günü açıklanan 300 milyon dolarlık fon, GlobalFoundries’e 2024 yılında Malta (New York) ve Burlington’da (Vermont) fabrikalar kurması için tahsis edilen 1,5 milyar dolarlık önceki fonu tamamlayacak.

Teknoloji Direktörü Gregg Bartlett, Reuters’a verdiği demeçte yeni fonun, GlobalFoundries’in halihazırda ürettiği çiplerin yanı sıra optik bileşenlerin üretimi ve paketlenmesi için bu tesislerde kullanılacak yeni malzemeler ve teknikler üzerine yapılacak araştırmalara destek olacağını söyledi.

Bartlett, “Çıplak silikon yonga plakasından başlayarak, ABD’de kalitesi kanıtlanmış ve test edilmiş bir optik modül sevk edebilme yeteneğine sahip, uçtan uca hizmet sunan tek bir şirketin olması, bizim için benzersiz bir yetkinlik olduğunu düşünüyoruz,” dedi.

GlobalFoundries, veri aktarım hızlarını saniyede 400 gigabite çıkarmayı ve mevcut nesil uygulamalara kıyasla enerji verimliliğini beş katına çıkarmayı hedeflediğini açıkladı.

Abu Dabi varlık fonu Mubadala, GlobalFoundries’in yaklaşık %73’üne sahip. ABD Ticaret Bakanlığı ise ayrı bir anlaşma kapsamında bu çip üreticisinin yaklaşık %1’lik hissesini alacak.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Kiev’de vurulan İHA fabrikasının ABD’li şirkete ait olduğu bildirildi

Yayınlanma

Rusya’nın Kiev’de imha ettiğini açıkladığı insansız hava aracı fabrikasının ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir şirkete ait olduğu bildirildi. The Guardian gazetesi, Terminal Autonomy adlı firmanın Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla yüksek hassasiyetli İHA’lar ürettiğini aktardı. Şirket, yapay zeka kontrollü mühimmatların cephede aktif olarak kullanıldığını belirtiyor.

Rusya ordusunun Ukrayna’nın başkenti Kiev’de düzenlediği hava saldırılarında imha edilen insansız hava aracı (İHA) fabrikasının, ABD’nin Delaware eyaletinde kayıtlı bir Amerikan şirketine ait olduğu bildirildi.

The Guardian gazetesinin kaynaklara dayandırdığı haberine göre, Terminal Autonomy adlı şirket, yönlendirme sistemleri parazit ve sinyal kesicilere karşı korumalı olan ve Rusya topraklarının derinliklerine saldırı düzenlemek amacıyla tasarlanan yüksek hassasiyetli İHA’lar üretiyor.

ABD’de 2023 yılında tescil edilen Terminal Autonomy şirketinin internet sitesinde, firmanın yapay zeka ile kontrol edilen dolanan mühimmatlar ve yüksek hassasiyetli mühimmatlar kullandığı, bunların “ön cephede düşman kuvvetlerine karşı halihazırda aktif biçimde uygulandığı” bilgisi yer alıyor.

Rusya Savunma Bakanlığı tesisin hedef alındığını duyurmuştu

Rusya Savunma Bakanlığı, 26 Temmuz’a bağlanan gece Kiev’in güneybatısında İHA montaj ve depolama alanının vurulduğunu açıklamıştı. Bakanlık, Ukraynalı ve Amerikalı uzmanların katılımıyla bu tesiste aylık bin adede kadar İHA üretimi yapıldığını bildirdi.

Bakanlığın açıklamasında, bu tesiste AQ-400 Scythe (“Kosa”) ve AQ-100 Bayonet (“Ştık”) tipi saldırı İHA’ları ile RQ-100 Scout (“Skaut”) tipi keşif İHA’larının üretildiği kaydedildi.

Aynı gece Kiev’de İHA ve yedek parça üretimi yapan “Smart Intelligent Systems” (“Smart intellidjent sistem”) işletmesinin de vurulduğu aktarıldı. Rusya Savunma Bakanlığı, Ukrayna başkenti ile Odessa bölgesindeki Çernomorsk liman altyapı tesislerine grup saldırısı düzenlendiğini duyurdu.

Rusya Savunma Bakanlığı, saldırıların yalnızca Ukrayna’nın askeri ve enerji tesisleri ile bunlarla bağlantılı altyapıya yönelik gerçekleştirildiğini vurguluyor.

Öte yandan Financial Times gazetesi, Ukraynalı yetkililere dayandırdığı haberinde, ABD ve Fransa’nın Rusya topraklarına yönelik İHA saldırılarının planlanmasında Ukrayna’ya istihbarat sağladığını yazmıştı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English