Gazze’de zorla kaybetme örüntüsü derinleşiyor

Filistinli Kayıplar ve Zorla Kaybedilenler Merkezi, İsrail saldırıları altındaki Gazze Şeridi’nde 2 bin 500 ila 3 bin kişinin zorla kaybedilmiş olabileceğini bildirdi. Kurum, 30 Ağustos Uluslararası Zorla Kaybedilenler Günü kapsamında yayımladığı raporda, vakaların araştırılması için bağımsız bir uluslararası mekanizma kurulması çağrısında bulundu.

Filistinli Kayıplar ve Zorla Kaybedilenler Merkezi, 30 Ağustos Uluslararası Zorla Kaybedilenler Günü vesilesiyle yayımladığı raporda, İsrail’in devam eden saldırıları sırasında Gazze Şeridi’nde 2 bin 500 ila 3 bin kişinin zorla kaybedilmiş olabileceğini açıkladı.

Gazze merkezli insan hakları kuruluşu, söz konusu tahminin ailelerin yaptığı ihbarlar ile sahada doğrudan belgelenen 317 vakanın incelenmesine dayandığını belirtti.

Merkez, incelenen örneklemin Gazze’deki tüm vaka sayısını bütünüyle kapsamadığını, ancak bölgede sistematik ve daha geniş çaplı bir zorla kaybetme örüntüsüne işaret ettiğini vurguladı.

Kuruluş; bölgedeki kayıp ve zorla kaybetme olaylarını belgeleme, kişilerin akıbetini araştırma ve ailelerin yasal haklarını izleme çalışmalarını sürdürüyor.

Vakaların büyük çoğunluğu erkeklerden oluşuyor

Raporda ayrıntılarına yer verilen ve doğrudan incelenen 317 vakanın yüzde 95’ini erkekler oluşturdu. Örneklem dahilindeki kişilerin 302’sinin erkek, 15’inin kadın olduğu; grupta 41 çocuk ile 60 yaş ve üzerindeki 17 kişinin de yer aldığı kaydedildi.

Bölgesel dağılımda en fazla vaka 89 kişiyle Gazze kentinde tespit edildi. Gazze’nin kuzey kesiminde 74, Han Yunus’ta 59, orta kesimlerde 37 ve Refah’ta 32 zorla kaybetme vakası belgelendi.

Vakaların meydana geliş koşullarına bakıldığında, 76 olayın İsrail güçlerinin evlere düzenlediği baskınlar ve mahalle kuşatmaları esnasında yaşandığı bildirildi. Ayrıca 60 kişinin evlerine dönmeye veya kişisel eşyalarını almaya çalışırken, 42 kişinin ise zorunlu yerinden edilme süreçlerinde ya da askeri kontrol noktalarında kaybolduğu aktarıldı.

Gıda arayışı veya insani yardım dağıtımını bekleme sürecinde 39 kişinin kaybolduğu belirtilirken; sağlık tesislerinin kuşatılması, baskına uğraması veya hastaların sevkiyle bağlantılı 22 vaka kayda geçti. Gazetecilik ve saha çalışması yürüten 10 kişinin de görevleri sırasında kaybolduğu açıklandı.

Enkaz altındaki kişiler ayrı kategoride tutuluyor

Merkez, İsrail bombardımanlarında yıkılan binaların enkazı altında 4 bin ila 5 bin kişinin bulunduğunun tahmin edildiğini, fakat bu kişilerin zorla kaybedildiğinden şüphelenilen vakalarla aynı kategoride değerlendirilmemesi gerektiğine dikkat çekti.

Filistin Adalet Bakanlığı ise Nisan 2026’da yaptığı açıklamada, Ekim 2023’ten bu yana daha geniş kapsamlı “kayıp veya zorla kaybedilenler” kategorisinde 11 bin 200’den fazla kişinin kayıtlara geçtiğini, bunların 4 bin 700’den fazlasının kadın ve çocuklardan oluştuğunu bildirmişti.

Birleşmiş Milletlerin tanımlamasına göre zorla kaybetme; devlet görevlileri ya da devletin yetkilendirmesi, desteği veya göz yummasıyla hareket eden kişi veya grupların bir kimseyi özgürlüğünden yoksun bırakması ve ardından bu durumu inkâr etmesi veya kişinin akıbeti ile nerede bulunduğunu gizlemesi anlamına geliyor.

Filistinli Kayıplar ve Zorla Kaybedilenler Merkezi, kayıp durumundaki tüm kişilerin akıbetinin gecikmeksizin açıklanmasını, Uluslararası Kızılhaç Komitesinin tutuklulara engelsiz erişiminin güvenceye alınmasını ve Gazze’deki vakaları kapsamlı biçimde soruşturacak bağımsız bir uluslararası mekanizmanın derhal kurulmasını talep etti.

İsrail’in ABD desteğiyle Ekim 2023’ten bu yana Gazze’ye yönelik sürdürdüğü askeri saldırılarda, büyük bölümünü kadın ve çocukların oluşturduğu 73 binden fazla Filistinli yaşamını yitirdi, 174 bini aşkın kişi de yaralandı.