Gizli ABD Dışişleri raporu: İsrail Gazze’de yüzlerce hak ihlali yapmış olabilir

ABD Dışişleri Bakanlığının gizli bir raporunda, İsrail ordusunun Gazze’de ABD yasalarını yüzlerce kez ihlal etmiş olabileceği tespit edildi. Yetkililer, bu vakaların soruşturulmasının yıllar sürebileceğini belirtiyor.

The Washington Post gazetesinin iki ABD’li yetkiliye dayandırdığı habere göre, ABD Dışişleri Bakanlığı Teftiş Kurulunun hazırladığı gizli raporda, İsrail ordusunun Gazze Şeridi’nde “yüzlerce muhtemel insan hakları ihlali” gerçekleştirdiği belirlendi.

Raporda, bu vakaların incelenmesinin bakanlığın “yıllarını alacağı” kaydedildi.

Bu rapor, ABD hükümetine ait bir belgede İsrail’in Gazze’deki eylemlerinin Leahy Yasası kapsamına girebilecek genişlikte bir ihlal yelpazesi oluşturduğunun ilk kez kabul edildiğini gösteriyor.

Leahy Yasası, ABD’nin ciddi insan hakları ihlalleriyle suçlanan yabancı askeri birliklere güvenlik yardımı sağlamasını yasaklıyor.

İsrail için ayrıcalıklı süreç işliyor

Kimliklerinin gizli kalması koşuluyla konuşan ABD’li yetkililer, raporun İsrail’in eylemlerine ilişkin hesap verebilirlik konusunda ciddi şüpheler ortaya koyduğunu ifade etti.

Yetkililer, İsrail ordusuna tanınan özel prosedürler nedeniyle incelemelerin diğer ülkelere kıyasla daha yavaş ve karmaşık ilerlediğini aktardı.

Rapora göre, İsrail ordusuna yönelik incelemeler “İsrail Leahy İnceleme Forumu” olarak adlandırılan ayrı bir bürokratik mekanizma aracılığıyla yürütülüyor.

Bu sürece, ABD’nin İsrail Büyükelçiliği ve Yakın Doğu İşleri Bürosu gibi İsrail lehine tutum alan kurumlar da dahil oluyor.

İncelemeler sonucunda bir ihlal tespit edilse dahi, ilgili birliğe yardımların kesilmesi için Dışişleri Bakanının onayı gerekiyor.

Eski Dışişleri Bakanlığı yetkilisi Josh Paul, konuya ilişkin, “Bugüne kadar ABD, açık kanıtlara rağmen hiçbir İsrail birliğine yardımı kesmedi” diye konuştu.

Haberde, raporun İsrail ile Hamas arasında varılan ateşkesten birkaç gün önce tamamlandığı bilgisine yer verildi.

Ateşkesin ardından dahi İsrail ordusunun Gazze’ye yönelik hava saldırılarını sürdürdüğü ve geçen hafta düzenlenen bombardımanda en az 104 Filistinlinin hayatını kaybettiği belirtildi.

Yardım görevlilerinin öldürülmesi de inceleniyor

Leahy Yasası’nın uygulandığı ülkeler arasında İsrail’in özel bir statüye sahip olduğu vurgulanırken, Gazze’deki bazı olayların hâlen inceleme aşamasında olduğu ifade edildi.

Bu olaylar arasında, 2024’te World Central Kitchen çalışanı yedi yardım görevlisinin öldürülmesi ve aynı yıl 100’den fazla Filistinlinin insani yardım kamyonlarının çevresinde hayatını kaybetmesi de bulunuyor.

ABD yönetimi, bu vakalarda Amerikan silahlarının kullanılıp kullanılmadığına dair “kesin bir sonuca varılmadığını” Kongre’ye bildirmişti.

ABD, İsrail’e her yıl en az 3,8 milyar dolar tutarında askeri yardım sağlıyor. Son yıllarda bu miktar on milyarlarca dolara ulaşarak İsrail’i dünyada en fazla ABD yardımı alan ülke konumuna getirdi.

Beyaz Saray ve İsrail ordusu sessiz

Rapor hakkında bilgi sahibi olan ve Leahy Yasaları’nı uygulayan birimin eski sorumlusu Charles Blaha, “Çatışmanın gürültüsü dindiğinde hesap verebilirliğin unutulmasından korkuyorum” dedi.

Başmüfettişlik makamı, haberle ilgili yorum yapmazken internet sitesinde raporun varlığını doğruladı ve “Bu rapor gizli bilgiler içerir ve kamuya açık değil” açıklamasını yaptı.

Beyaz Saray ve İsrail ordusu ise rapora ilişkin henüz açıklama yapmadı.