Grossi: İran, uranyum zenginleştirmeye birkaç ay içinde yeniden başlayabilir

Birleşmiş Milletler’in nükleer denetim kurumu başkanı, İran’ın “birkaç ay içinde” zenginleştirilmiş uranyum üretimine yeniden başlayabileceğini belirterek, İran’ın nükleer silah geliştirmesini durdurmak için askeri bir çözümün olmadığını ekledi.

Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı Başkanı Rafael Grossi, ABD’nin bombalarının İran’ın nükleer tesislerine “çok ciddi düzeyde hasar” verdiğini, ancak “her şeyin yok olduğunu ve orada hiçbir şey kalmadığını” iddia edemeyeceğini söyledi.

Pazar günü yayınlanacak CBS News röportajında Grossi, “Birkaç ay içinde, birkaç kaskad santrifüjün dönerek zenginleştirilmiş uranyum üretmeye başlayabileceğini söyleyebilirim” dedi.

Grossi’nin açıklamaları, İsrail’in bu ay başlattığı 12 günlük savaş sırasında İsrail ve ABD güçlerinin İran’ın nükleer programına verdiği hasarın boyutu hakkında bir hafta süren çelişkili iddiaların ardından geldi.

İsrail, 13 Haziran’da İran’ın nükleer ve askeri tesislerini bombalamaya başladı ve bir dizi suikastte İranlı üst düzey nükleer bilim adamlarını öldürdü. ABD ise 21 Haziran’da İran’ın en önemli üç nükleer tesisini bombaladı: Fordow, Natanz ve Isfahan.

Ancak Tahran’ın barışçıl sivil amaçlarla kullanıldığını savunduğu İran’ın nükleer programına verilen hasarın gerçek boyutu hala belirsizliğini koruyor.

ABD Başkanı Donald Trump, tesislerin “yok edildiğini” söylerken, İsrail ordusu genelkurmay başkanı Eyal Zamir, İsrail’in projeyi “yıllar boyunca” geriye attığına inandığını belirtti, ancak bunun İsrail’in kampanyasının sonu anlamına gelmediğini de ekledi.

Ancak hem ABD hem de Avrupa istihbarat ajansları, hasarın daha az kapsamlı olabileceğini öne sürdü. Bu hafta basına sızan geçici bir ABD değerlendirmesine göre, İran’ın programı sadece birkaç ay geriye gitti.

Önemli bir soru, İran’ın 400 kg’lık yüksek oranda zenginleştirilmiş uranyum stokunun akıbeti. Bu uranyum, bomba yapımında hayati bir bileşen. Avrupa hükümetlerine sunulan ön istihbarat değerlendirmelerine göre, bu stok büyük ölçüde sağlam durumda.

İki yetkili, Financial Times’a bu hafta, değerlendirmelerin stokun geçen hafta sonu saldırı sırasında Fordow’da yoğunlaşmadığını, ancak çeşitli diğer yerlere dağıtıldığını gösterdiğini söyledi.

Grossi, CBS’ye verdiği demeçte, “Bu malzemenin nerede olabileceğini veya bir kısmının 12 gün boyunca saldırı altında olup olmadığını bilmiyoruz” dedi.

“Bazıları saldırı sırasında yok edilmiş olabilir, ancak bir kısmı da taşınmış olabilir. Bu nedenle, bir noktada açıklığa kavuşturulması gerekiyor” diye ekledi.

İran’ın uranyumu silah sınıfına zenginleştirmek için gerekli uzmanlığa sahip olduğunu da belirtti: “Bu bilginin var olduğu apaçık bir gerçek. Endüstriyel kapasite de var” ve ekledi: “Askeri operasyonlar olsun ya da olmasın, bu sorunu askeri yollarla kesin olarak çözemezsiniz.”