Hamas, Gazze’nin tünellerinden çıkarak kontrolü hiç kaybetmediğini gösterdi

Hamas, yerel medyadan hastanelere ve okullara kadar Gazze’nin her alanında etkileyici bir kontrole sahip. Grup, bunu bir zafer olarak göstermek için tüm bu kaynaklarını harekete geçirecek.

SETH J. FRANTZMAN / JERUSALEM POST

Hamas, Gazze’deki tünel ve enkazdan çıkarak on beş aylık savaşa rağmen bölgenin büyük bölümünde kontrolünü kaybetmediğini gösteriyor. İsrail Savunma Kuvvetleri’nden (IDF) birçok darbe almasına rağmen Hamas yeni üyeler toplamayı başardı ve hatta sokaklara dönüp varlığını göstermek için kamyon ve minibüslerini hazır tuttu.

Gazze’den geldiği iddia edilen videolar, beyaz kamyonetlerde dolaşan grupları gösteriyor. Videolarda kalabalıklara el sallayan ya da sokaklarda geçit töreni yapan araçların üzerinde ayakta duran ve oturan silahlı adamlardan oluşan büyük gruplar görülüyor. Terörist grubun bir kolu olan Hamas polisi de yeniden ortaya çıkıyor. Savaş boyunca buralardaydılar ama bazı bölgelerde varlıkları o kadar net hissedilmiyordu.

Savaş sırasında bazı sivil toplum kuruluşları ve uluslararası organizasyon yetkilileri, Hamas polisinin eksikliğinin veya IDF tarafından hedef alınmalarının, hukuk ve düzenin çökmesine yol açtığından şikâyet etti. Özünde, Gazze’de çalışan uluslararası toplumla bağlantılı birçok grup, Hamas ve polisiyle çalışmayı tercih ediyor.

Kudüs (Quds) gibi Filistinli medya kuruluşları, bu görüntüleri ve videoları Hamas’ın zaferi olarak gösteriyor. Bu görüntüler sadece Hamas değil, “Filistinli gruplar” olarak sunuluyor ve silahlı kişilerin yanında kutlama yapan siviller de görülüyor.

Hamas’a bağlı Şehab Medya, Gazze’deki “zaferi” gösteren videolar yayınladı. Bu videolardan biri, çok sayıda Hamas militanını stilize edilmiş bir şekilde gösteriyor ve onların bir tünelden çıkıyormuş gibi görünmesini sağlıyor. Şehab tarafından yayımlanan bir başka görüntü, 7 Ekim’de bir Hamas üyesinin bir İsrail tankını yok ettikten sonra yaralı bir İsrailli askeri tanktan çekip çıkardığı bir sahneyi gösteriyor ve bunu Hamas’ın Gazze’de beyaz kamyonların üzerinde tüfeklerle zafer ilan ettiği görüntülerle karşılaştırıyor.

Hem yerel hem de uluslararası medya ve aktivistler Gazze’den görüntüler yayınlıyor. Bu medya kuruluşları arasında El Cezire ve yerel Gazzeliler de bulunuyor. Videolar bazen propaganda amacı taşıyabilir, ancak genel mesaj net: Hamas Gazze’nin tünellerinden ve bazı bölgelerdeki enkazdan çıkmış ve kontrolü elinde tutuyor. Grup hiçbir zaman kaybolmadı ya da tamamen dağıtılmadı.

Mart 2024’te Washington Post, IDF’nin “Hamas’ın 24 asıl taburundan 20’sini ‘dağıttığını’ söylediğini” bildirmişti. Ancak “dağıtmak” yok etmek anlamına gelmiyordu. Gerçekten de yok etmek anlamına gelmedi. Hamas hızla yeniden ortaya çıktı. Bu, söylenen kayıpları vermiş gibi görünmeyen veya kayıplarının çoğunu hızla yerine koyup komuta ve kontrolü sürdürebilen bir grup.

Tarihin tekerrürü

Bu durum şaşırtıcı değil; Hamas, önceki çatışmalardan sonra da aynı şeyi yaptı. Hamas, 1980’lerin sonlarında Gazze’de ortaya çıktı. Oslo Barış Anlaşması’na karşı çıkarak 1990’larda desteğini artırmaya devam etti. İkinci İntifada’nın ardından birçok liderini İsrail hava saldırılarında kaybetmesine rağmen daha da güçlenerek ortaya çıktı.

2007’de Filistin seçimlerini kazandıktan sonra Gazze’yi ele geçirdi. 2009 ve 2014 savaşlarının ardından yeniden ortaya çıktı. Mayıs 2021’de İsrail ile yaşanan kısa süreli çatışma Hamas’ın İsrail tarafından nasıl hafife alındığını bir kez daha gösterdi.

O dönemde IDF’nin Hamas tünellerini hedef alma konusunda etkileyici bir geçmişe sahip olduğu düşünülüyordu. Bir raporda İsrail’in Hamas’ın yer altındaki “metro” tünel ağını “ezip geçtiği” ifade edilmişti. Israel Hayom gazetesi de İsrail’in 100 kilometrelik Hamas tünelini yok ettiğini ve 25 “üst düzey” kişiyi ortadan kaldırdığını bildirmişti. Ancak Hamas bu çatışmadan zarar görmeden çıkmıştı.

Hamas Gazze’de kontrolü ele geçirmek ve yeteneklerini sergilemek için hızlı bir şekilde ortaya çıkıyor. Çok sayıda kayıp vermiş olsa da bunu büyük bir zafer olarak göstermek istiyor. Herhangi bir otorite boşluğunun ortaya çıkmasını ya da herhangi bir bölgenin kontrolünü kaybetmeyi istemiyor.

IDF geri çekilirken Hamas hızla devreye girmek istiyor. Kimsenin Hamas’ın zayıf olduğunu ya da örgütü eleştirme fırsatı bulmasını istemiyor. Hamas kitleleri harekete geçirip onları sokağa dökmek isteyecek. Ardından bunu kendi çıkarları için kullanmaya çalışacak.

Hamas yeniden yapılanma sürecine başlamak ve medyayı yıkımı sergilemeye davet etmek isteyecek. Bu süreçteki her adım, Hamas’ın medya makinesi tarafından planlanacak. Hamas, yerel medyadan hastanelere ve okullara kadar Gazze’nin her yönü üzerinde etkileyici bir kontrol sergiliyor ve bunu grup için bir zafer olarak göstermek için harekete geçirecek.