Diplomasi
Hindistan, Azerbaycan’ın ŞİÖ üyeliğine engel oldu
Hindistan, Azerbaycan’ın Şanghay İşbirliği Örgütüne tam üyelik başvurusunu engelledi. Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, Yeni Delhi’yi çok taraflı süreçleri siyasallaştırmakla ve Pakistan’a verdiği destek nedeniyle Bakü’den intikam almakla suçladı.
Azerbaycan merkezli haber portalı Axar.az’ın pazartesi günü yayımladığı habere göre, Azerbaycan’ın Şanghay İşbirliği Örgütündeki (ŞİÖ) diyalog ortaklığı statüsünü tam üyeliğe yükseltme girişimi Hindistan tarafından engellendi.
Karar, 31 Ağustos-1 Eylül tarihleri arasında Tiencin’de düzenlenen ve örgüt tarihinin en geniş katılımlı zirvesi olan ŞİÖ zirvesi esnasında alındı.
Zirveye, örgütün on üyesi olan Rusya, Hindistan, Çin, Pakistan, İran, Kazakistan, Kırgızistan, Tacikistan, Özbekistan ve Belarus’un yanı sıra aralarında Azerbaycan, Ermenistan, Türkiye, Suudi Arabistan ve Birleşik Arap Emirlikleri’nin de bulunduğu gözlemci ve diyalog ortaklarından 20’den fazla yabancı lider ve uluslararası temsilci katıldı.
Devlet haber ajansı AZERTAC’ın haberine göre, Azerbaycan Cumhurbaşkanı İlham Aliyev, zirve marjında Pakistan Başbakanı Şahbaz Şerif ile yaptığı görüşmede konuyu gündeme getirerek Yeni Delhi’yi çok taraflı süreçleri siyasallaştırmakla suçladı.
Aliyev, “Hindistan, Pakistan’a yaptığı yardımlar nedeniyle uluslararası örgütlerde Bakü’den intikam almaya çalışıyordu,” diye konuştu.
Azerbaycan ile Pakistan arasındaki ilişkilerin “kardeşlik” üzerine kurulu olduğunu vurgulayan Aliyev, İslamabad’ı “Hindistan’a karşı kazandığı zaferden dolayı” tebrik etti.
ŞİÖ’de üyelik anlaşmazlığı
Yaşanan anlaşmazlık, blok içindeki daha geniş jeopolitik rekabetleri yansıtıyor.
Analistler, Çin’in Azerbaycan’ın üyelik başvurusunu desteklediğini, Hindistan’ın ise Bakü’nün Pakistan ile yakın ilişkileri ve çatışmalar esnasında İslamabad’a verdiği kamuoyu desteği konusundaki kaygılarını gerekçe göstererek karşı çıktığını belirtiyor.
Bakü’deki eleştirmenler, Hindistan’ın söz konusu tavrının, ŞİÖ’nün “Şanghay ruhu” olarak adlandırılan, çok taraflı yapılar içinde ikili anlaşmazlıklardan kaçınma temel ilkesini baltaladığını savunuyor.
Hem Pakistan hem de Türkiye ile ilişkilerini aktif olarak derinleştiren Azerbaycan için bu durum, Güney Asya’daki rekabetlerin çok taraflı forumlara giderek daha fazla nasıl sıçradığını gösteriyor.
Hindistan açısından ise Bakü’nün üyeliğini engellemek, İslamabad’ın yanında yer aldığını düşündüğü ülkelere karşı kurumsal mekanizmaları kullanma konusundaki istekliliğinin bir hatırlatıcısı niteliğinde.
Yaşanan çatışmaya rağmen Aliyev, Hindistan’ın bu hamlesinin, Pakistan ile yakın ilişkileri önceliklendirmeye devam eden Azerbaycan’ın dış politika öncelikleri açısından “hiçbir önemi olmadığını” vurguladı.