Diplomasi
Hürmüz Boğazı’nda ateşkes sonrası belirsizlik sürüyor
Trump ve İran’dan gelen iki haftalık ateşkes açıklamalarına rağmen, Basra Körfezi’nde bir ayı aşkın süredir mahsur kalan 800’den fazla geminin güvenli çıkışına dair belirsizlik devam ediyor. Bloomberg’in verilerine göre, savaş nedeniyle kapatılan Hürmüz Boğazı bölgesindeki gemi hareketliliğinde Çarşamba günü itibarıyla kayda değer bir değişim gözlenmedi.
ABD Başkanı Donald Trump ve İran tarafından yapılan iki haftalık ateşkes açıklamaları, Basra Körfezi’nde bir ayı aşkın süredir mahsur kalan 800’den fazla geminin bölgeden ayrılıp ayrılamayacağı konusundaki belirsizliği ortadan kaldırmaya yetmedi.
Bloomberg tarafından aktarılan bilgilere göre, savaş döneminde ulaşıma kapatılan Hürmüz Boğazı bölgesindeki gemi hareketliliğinde Çarşamba günü itibarıyla dikkat çekici bir değişiklik kaydedilmedi.
Bazı gemi sahiplerinin sigorta şirketleri ve güvenlik danışmanlarıyla temasa geçerek gemilerini hazır duruma getirdikleri ifade edildi.
Ancak sektör temsilcilerinin büyük bir bölümü, seyrüseferin yeniden başlaması için sahadaki durumun daha net anlaşılması gerektiği konusunda uyarılarda bulunuyor.
İran makamları, “teknik kısıtlamalar” dahilinde ve silahlı kuvvetleriyle koordinasyon sağlanması şartıyla, iki hafta boyunca gemilerin güvenli geçişini sağlama konusunda mutabık kaldıklarını bildirdi.
Eş zamanlı olarak ABD Başkanı Donald Trump, Hürmüz Boğazı’nın “TAM, DERHAL VE GÜVENLİ ŞEKİLDE AÇILDIĞINI” ilan etti. Trump, sosyal medya üzerinden yaptığı ayrı bir paylaşımda, ABD’nin “nakliye akışının artırılmasına yardımcı olacağını” ve “yakınlarda bulunacağını” dile getirdi.
Kpler tarafından sağlanan verilere göre, halihazırda Basra Körfezi’nde ham petrol, çeşitli petrol türevleri ve yakıt taşıyan 426 tanker bekleyişini sürdürüyor.
Bu gemilere ek olarak bölgede 34 sıvılaştırılmış petrol gazı (LPG), 19 sıvılaştırılmış doğal gaz (LNG) gemisi, 238 kuru yük gemisi ve çok sayıda konteyner gemisi bulunuyor.
Uzmanlar, en iyimser senaryoda dahi deniz trafiğinin tam kapasiteyle geri dönmesinin zaman alacağını vurguluyor. Batı Avustralya Üniversitesi Savunma ve Güvenlik Enstitüsü misafir öğretim üyesi Jennifer Parker, konuya ilişkin değerlendirmesinde bu sürecin 24 saat içinde tamamlanmasının mümkün olmadığını ifade ederek şunları kaydetti:
“Tanker sahipleri, sigortacılar ve mürettebat, riskin sadece geçici olarak durmadığından, gerçekten azaldığından emin olmak zorundadır.”
Piyasa oyuncuları, tüccarlar ve armatörlerin, hangi gemilerin ilk olarak harekete geçeceğini yakından takip edeceği belirtiliyor. Bu süreçte özellikle İran tarafından “dost” olarak nitelendirilmeyen ülkelerle bağlantılı gemilerin durumunun mercek altına alınacağı vurgulanıyor.
Ortadoğu’da savaş patlak vermeden önce Hürmüz Boğazı’ndan her iki yönde günlük ortalama 135 gemi geçiş yapıyordu.