IEA: AB’deki stok açığı, küresel gaz fiyatlarını yükseltebilir

Uluslararası Enerji Ajansı (IEA), kış sezonu öncesinde Avrupa’daki gaz depolama seviyelerinin son on yılın en düşük seviyesinde olması nedeniyle küresel gaz piyasasının “2027’nin ilerleyen dönemlerine kadar” sıkışık kalabileceğini belirtti.

IEA, “2026 Küresel Doğal Gaz Güvenliği İncelemesi” raporunu sunarken, düşük stok seviyelerinin, özellikle beklenenden daha soğuk bir kış yaşanması durumunda, Avrupa’nın en yüksek talebi karşılamak için küresel sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) tedarikine olan bağımlılığını artıracağını belirtti.

Raporda, “Ortalamadan daha soğuk hava koşulları ve Hürmüz Boğazı üzerinden sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) akışındaki kesintilerin devam etmesi durumunda, AB’nin gaz depolama seviyeleri Mart 2027 sonuna kadar çalışma kapasitesinin %10’unun altına düşebilir,” denildi.

Düşük stok seviyeleri, mevcut az sayıdaki esnek LNG kargoları için sınırlı depolama seçeneklerine sahip Asya ve Güney Amerika ülkeleriyle rekabeti şiddetlendirebilir ve bu kış fiyatlar üzerinde baskı yaratabilir.

IEA, “Avrupa’daki düşük depolama seviyeleri, 2027 yazına kadar stokları yenilemek için gaz enjeksiyon ihtiyacını da önemli ölçüde artırabilir; bu da küresel piyasadaki sıkışıklığı önümüzdeki yıla kadar uzatabilir,” dedi.

Hürmüz Boğazı’nın fiilen kapatılması, Katar ve Birleşik Arap Emirlikleri’nden gelen arzı 60 milyar metreküpten fazla azalttığı için, Asya ve Avrupa fiyatları şimdiden 2022-23 gaz arz krizinden bu yana en yüksek seviyelerine ulaşmış durumda.

Raporda, özellikle Kuzey Amerika’dan gelen LNG arzındaki artış ve daha esnek ticaret düzenlemelerinin Hürmüz arz şokunun etkisini sınırlamaya yardımcı olduğu belirtildi.

Raporda, küresel LNG arzının 2026 yılında 2025’e kıyasla rekor düzeyde %3, yani yaklaşık 20 milyar metreküp azalacağı öngörülüyor.

Küresel gaz talebinin, Orta Doğu’daki talep kaybı, Avrupa’daki endüstriyel gaz tüketiminin azalması ve Asya’daki birçok ülkede enerji sektöründe gazdan kömüre geçiş nedeniyle yaklaşık %1,5, yani 65 milyar metreküpe yakın bir oranda düşmesi bekleniyor.

IEA, “Bu bulgular, küresel piyasalar daha esnek hale gelse bile, gaz arz güvenliği konusunda uluslararası işbirliğinin güçlendirilmesinin önemini vurgulamaktadır,” dedi.

AB’nin kış öncesi yeraltı gaz depolarını en az %90 oranında doldurması bekleniyordu.

Fakat devam eden kriz nedeniyle bu şartın gevşetilmesi sonucunda, 1 Kasım itibariyle ortalama doluluk oranı sadece %74,6 olarak gerçekleşti.

Bu durumun başlıca nedeni, Almanya ve Hollanda’daki stokların normalin altında olmasıydı.

IEA, bu mevsim için stok seviyesinin 2013’ten bu yana en düşük seviyede olması nedeniyle AB’nin özellikle LNG sevkiyatlarına bağımlı hale geldiğini belirtti.

Özellikle soğuk bir kış yaşanması durumunda, Mart ayına gelindiğinde AB depolarının doluluk oranı %10’un altına düşebilir ve bu da bloğu “ek soğuk dalgaları, teknik arızalar veya diğer tedarik kesintileri” karşısında riskli bir duruma sokabilir.

Fakat Paris merkezli enerji güvenliği ajansı, sorunların kışın ötesine de uzayabileceğini ekledi.