IEA Başkanı Birol: Enerji tesislerindeki yıkım küresel arzı uzun süre etkileyebilir

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki çatışmalar nedeniyle dokuz ülkede 40’tan fazla enerji tesisinin ağır hasar gördüğünü açıkladı. Birol, petrol, gaz ve petrokimya ticaretinde kesintilerin küresel ekonomi üzerinde kalıcı etkiler yaratabileceğini belirtti.

Uluslararası Enerji Ajansı Başkanı Fatih Birol, Orta Doğu’daki askeri operasyonlar sonucunda dokuz ülkede 40’tan fazla enerji altyapı tesisinin “ciddi veya çok ciddi” hasar gördüğünü açıkladı.

Birol, petrol sahaları, rafineriler, gaz tesisleri ve boru hatlarının yeniden faaliyete geçirilmesinin zaman alacağını, bu nedenle küresel tedarik zincirlerinde aksaklıkların çatışma sonrasında da süreceğini belirtti.

Petrokimya ve gübre ticareti de kesintiye uğradı

Birol, Bloomberg’e yaptığı değerlendirmede, “Sadece petrol ve gaz değil, aynı zamanda küresel ekonominin hayati damarlarından bazıları tamamen kesildi” ifadesini kullandı.

Bu alanlar arasında petrokimya ürünleri, gübre, kükürt ve helyum ticaretinin yer aldığını belirten Birol, bu kesintilerin küresel ekonomi üzerinde ciddi sonuçlar doğuracağını söyledi.

Basra Körfezi ülkelerinin küresel petrol ve LNG arzının yaklaşık yüzde 20’sini sağladığına dikkat çekildi. Bölge aynı zamanda gübre üretiminde de kritik konumda bulunuyor.

Küresel karbamid arzının yaklaşık yüzde 50’si bu bölgeden sağlanıyor. Bu ihracatın durmasının küresel ölçekte gıda arzı üzerinde baskı yaratabileceği ifade edildi.

Stratejik rezervler geçici çözüm

Birol, Uluslararası Enerji Ajansı’nın piyasaya 400 milyon varil petrol sunma hazırlığının geçici bir tedbir olduğunu belirtti. Ajans üyesi ülkelerin stratejik rezervlerini artırarak piyasaya sürmesinin de kalıcı çözüm oluşturmayacağını ifade eden Birol, yakıt arzındaki kesintilerin giderilmesi için tek gerçekçi seçeneğin Hürmüz Boğazı’nda seyrüseferin yeniden başlaması olduğunu söyledi.

Birol, Orta Doğu petrol ve gazına yüksek bağımlılık nedeniyle Asya’nın bu krizden en fazla etkilenecek bölge olduğunu vurguladı. Katar’ın LNG ihracatının tamamen durduğunu belirten Birol, bu sevkiyatın dörtte dördünü gelişmekte olan Asya ülkelerinin satın aldığını kaydetti.

Dünyanın en büyük LNG tesislerinden biri olan Katar’daki tesisin İran saldırılarında hasar gördüğü bildirildi. Birol, bu tesisin yeniden tam kapasiteyle çalışabilmesi için üç ila beş yıl sürebilecek onarım çalışmalarına ihtiyaç duyulabileceğini belirtti.

Piyasalarda çatışmanın süresine ilişkin beklentiler değişti

Fransız varlık yönetim şirketi Amundi’nin yatırım direktörü Vincent Mortier, Bloomberg’e yaptığı açıklamada piyasalarda çatışmanın süresine ilişkin beklentilerin belirgin şekilde değiştiğini söyledi.

Mortier, yatırımcıların daha önce birkaç hafta içinde çözüm beklentisi taşıdığını, ancak bu beklentinin artık birkaç aya uzayan bir zaman dilimine kaydığını ifade etti.