IMF’den “AI balonu” uyarısı

IMF, “şaşırtıcı derecede dirençli” küresel ekonominin, yapay zeka (AI) patlamasındaki keskin bir tersine dönüş nedeniyle bozulma riskiyle karşı karşıya olduğu uyarısında bulundu.

Fon, Dünya Ekonomik Görünümü raporunda, küresel ekonomik büyümenin risklerinin “aşağı yönlü” olduğunu belirterek, büyümenin özellikle ABD teknoloji sektörü ve ilgili hisse senedi patlaması gibi dar bir yelpazedeki faktörlere bağlı olduğunu savundu.

Bununla birlikte, fon, ABD’nin büyümesinin bu yıl G7’nin geri kalanını büyük ölçüde geride bırakacağını öngörerek, 2026’da %2,4 ve 2027’de %2 büyüme tahmininde bulundu.

IMF, teknoloji yatırımlarının 2001’den bu yana ABD iktisadi üretiminin en yüksek payına ulaşarak büyümeyi desteklediğini tespit etti. IMF baş ekonomisti Pierre-Olivier Gourinchas, “Yapay zekanın verimlilik ve karlılıkta sağlayacağı kazançlara ilişkin beklentiler gerçekleşmezse, bir düzeltme, bir piyasa düzeltmesi riski var. Henüz dotcom döneminde gördüğümüz piyasa coşkusunun seviyesine gelmedik. Fakat yine de biraz endişelenmek için nedenler var,” dedi.

IMF görünümü, Trump’ın neden olduğu ticaret gerilimleri ve artan jeopolitik risklere rağmen küresel iktisadi büyümenin beklenenden daha güçlü olduğunu ortaya koydu.

Fon, 2026 yılı küresel büyüme tahminini %3,1’den %3,3’e yükseltti ve 2027 yılında sadece hafif bir yavaşlama ile %3,2’ye gerileyeceğini öngördü. 

Fakat IMF, ticaret çatışmasının yeniden tırmanmasının büyüme beklentilerini tekrar bozabileceği konusunda uyarıda bulundu ve “Ticaret gerilimleri alevlenebilir, belirsizliği uzatabilir ve iktisadi faaliyete daha ağır bir yük getirebilir,” dedi.

Görünüm raporuna göre, Çin 2026 yılında %4,5 büyüyecek ve bu, IMF’nin ekim ayı tahminlerine göre 0,3 puanlık bir artışa tekabül ediyor. Bunu 2027 yılında %4’lük bir büyüme izleyecek.

G7 ülkeleri arasında Kanada, %1,6 ile ABD’den sonra bu yıl en güçlü büyümeyi kaydeden ikinci ülke olacak. Kanada’nın büyümesinin 2027’de %1,9’a çıkacağı tahmin ediliyor. 

IMF, İngiltere için 2026 ve 2027 tahminlerini değiştirmedi; bu yıl %1,3, 2027’de ise %1,5 büyüme öngörülüyor.

IMF, Almanya’nın GSYİH’sinin bu yıl %1,1, gelecek yıl ise %1,5 büyüyeceğini belirtti.

IMF, küresel büyümenin ABD’deki AI yatırım patlamasının “dar tabanına” dayandığını belirtti. IMF, AI odaklı verimlilik artışlarına ilişkin beklentilerin aşırı iyimser çıkması durumunda, yatırımlarda “keskin bir düşüş” ve buna bağlı olarak borsada tersine dönüş riski olduğunu uyardı.

IMF’ye göre, AI yatırımlarındaki düşüş ve teknoloji hisselerinin değerlemelerindeki “ılımlı düzeltme”, bu yıl küresel büyümeyi yaklaşık 0,4 puan düşürebilir.

Gourinchas, teknoloji gruplarının piyasa değerinin üretimdeki payının 25 yıl önceki dotcom balonundan “çok daha büyük” olduğu için, küçük bir tersine dönüşün bile “insanların gelirlerine göre servetleri üzerinde büyük bir etki yaratabileceği” konusunda uyarıda bulundu.

AI hiper ölçeklendiricilerinin yatırımlarını finanse etmek için borca olan bağımlılıklarının artmasının da endişe verici bir durum olduğunu ekledi ve “Kaldıraç oranının yükseldiğini gördüğünüzde, biraz endişeleniyorsunuz,” dedi.

IMF, ABD’deki keskin bir borsa düzeltmesinin ABD dışında da “önemli servet kayıplarına” yol açabileceğini ve küresel tüketimi düşürebileceğini ekledi.

Fakat AI’dan kaynaklanan verimlilik artışlarının IMF’nin beklediğinden daha erken gerçekleşmeye başladığına dair alternatif bir iyimser senaryo da var. Bu senaryo gerçekleşirse, küresel büyüme 2026’da 0,3 puan ve orta vadede yılda 0,1 ila 0,8 puan artabilir.

IMF, ABD Merkez Bankası Başkanı Jay Powell hakkında cezai soruşturma açılmasının geçen hafta geniş çaplı bir tepkiyi tetiklemesinin ardından, merkez bankalarının bağımsızlığının önemini vurguladı.

Gourinchas şunları söyled:

“Makroiktisadi istikrarı ve finansal istikrarı korumak ve sürdürülebilir büyüme için bir dayanak sağlamak söz konusu olduğunda, merkez bankasının bağımsızlığı kesinlikle çok önemli. ABD Merkez Bankasının durumunda, bu… küresel ekonomide ABD finansal sisteminin hakim konumu [ve] uluslararası para sistemi için ABD dolarının önemi göz önüne alındığında, daha da önemli.”