Diplomasi
İngiliz eski ordu mensuplarından JD Vance’in sözlerine tepki
ABD Başkan Yardımcısı JD Vance, Birleşik Krallık ve Fransa’nın Ukrayna’da barışı sağlamak üzere hazırladıkları Avrupalı barış gücü planını küçümseyerek “30 ya da 40 yıldır savaşmamış rastgele bir ülke” tarafından bir anlaşma sağlanmasının mümkün olmadığını söyleyince İngiltere’de öfkeye neden oldu.
Irak ve Afganistan’da ABD’nin yanında görev yapan Britanyalı askerler bu yorum karşısında “dehşete düşerken”, Westminster’daki bazı siyasetçiler özür dilenmesini talep etti.
JD Vance pazartesi günü Fox News’e verdiği demeçte, “Başkan biliyor ki eğer gerçek bir güvenlik garantisi istiyorsanız, Vladimir Putin’in Ukrayna’yı bir daha işgal etmemesini sağlamak istiyorsanız, en iyi güvenlik garantisi Amerikalılara Ukrayna’nın geleceğinde ekonomik avantaj sağlamaktır,” dedi.
Vance, bunun, “30 ya da 40 yıldır savaşmamış rastgele bir ülkenin 20.000 askerinden çok daha iyi bir güvenlik garantisi” olduğunu ileri sürdü. Başkan Yardımcısı, “Ukrayna için güvenlik garantisi ve aynı zamanda ekonomik garanti, ülkeyi yeniden inşa etmek ve Amerika’nın uzun vadeli bir çıkarı olmasını sağlamaktır,” diye konuştu.
Başkan Yardımcısı hangi ülkeden bahsettiğini belirtmedi ama Fox News sunucusu Sean Hannity’nin önerilen ABD-Ukrayna mineral anlaşmasını ve Britanya ve Fransa’nın öncülük ettiği sahada asker bulundurma planı olan “Avrupalı barış güçleri”ni gündeme getirmesinin ardından bu yorumları yaptı.
Son 25 yılda Irak ve Afganistan’da ABD ile birlikte savaşan 600’den fazla İngiliz asker öldü. Fransa Afganistan’da yaklaşık 90 kayıp verdi ve daha sonra Britanya ile birlikte IŞİD’e karşı ABD liderliğindeki koalisyona katıldı.
Afganistan’da görev yapmış olan eski Muhafazakâr İngiliz Silahlı Kuvvetler Bakanı Johnny Mercer, “Vance’in boynunu bükmesi gerekiyor. Biraz saygı gösterin ve kendinizi bu kadar sevimsiz göstermeyi bırakın,” dedi.
Bir başka eski Muhafazakâr savunma bakanı ve ordu gazisi James Heappey ise, “ABD ve Fransa’da görev yapmak askeri kariyerimin belirleyici anlarıydı. İlişkinin bu hale geldiğini duymak üzücü,” diye konuştu.
İngiltere’de muhalefetteki Liberal Demokratların sözcüsü ve Irak’ta görev yapmış eski bir Kraliyet Askeri Polisi yüzbaşısı Helen Maguire, ABD Başkan Yardımcısının yorumları için özür dilemesi gerektiğini söyledi.
Maguire, “JD Vance, Irak ve Afganistan’da canlarını veren yüzlerce İngiliz askerini tarihten siliyor. Amerikan ve İngiliz askerlerinin omuz omuza nasıl cesurca savaştıklarını ilk elden gördüm. Kendi alayım olan Kraliyet Askeri Polisinden altı kişi Irak’tan evlerine dönmedi. Bu, bu gerçeği inkar etmeye yönelik kötü niyetli bir girişim,” diye konuştu.
Maguire, Birleşik Krallık’ın Washington Büyükelçisi Lord Peter Mandelson’a çağrıda bulunarak Vance’in özür dilemesini talep etti.
Vance’in ABD’nin Ukrayna ile yaptığı maden anlaşmasının sahadaki Avrupa güçlerinden “çok daha iyi bir güvenlik garantisi” olduğu iddiası da Birleşik Krallık Başbakanı Keir Starmer tarafından sorgulandı.
Starmer pazartesi günü milletvekillerine yaptığı açıklamada, maden anlaşmasının tek başına yeterli olmadığını savundu.