Bizi Takip Edin

Diplomasi

İngilizler kararsız: Uçak gemisi Arktik’e, muhrip Doğu Akdeniz’e gidiyor

Yayınlanma

İngiltere, İran ile çatışmanın şiddetlenmesine rağmen, Orta Doğu’daki savunmasını güçlendirmek için iki uçak gemisinden birini göndermiyor.

Kraliyet donanmasının uçak gemisi HMS Prince of Wales cumartesi günü ileri hazırlık durumuna geçirildi, bu da normalde 14 gün süren hazırlık süresinin 5 güne indirildiği anlamına geliyor.

Bu durum, geminin Kıbrıs’taki İngiliz hava üssü RAF Akrotiri’yi İran’ın insansız hava araçları ve füze saldırılarından korumak için Akdeniz’e ya da İngiliz çıkarlarını savunmak için Körfez’e yöneleceği yönünde spekülasyonlara yol açmıştı.

Ne var ki Downing Street pazartesi günü, HMS Prince of Wales’in planlanan NATO tatbikatlarına katılmak için Kuzey Kutbuna gitme olasılığının daha yüksek olduğunu belirtti.

Uçak gemisinin Orta Doğu’daki çatışmanın tersi yönde seyredeceği sorulduğunda, başbakanın resmi sözcüsü, “Bunu İran’ın faaliyetleriyle ilişkilendirmemenizi rica ederim,” yantını verdi.

Kraliyet donanmasının amiral gemisinin bölgede bulunması, bölgesel savunmaya büyük bir destek sağlayacak diye düşünülüyordu.

Bu gemi ve kardeş gemisi HMS Queen Elizabeth, İngiltere tarafından bugüne kadar inşa edilen en büyük ve en güçlü savaş gemileri.

Tam yükle, kısa, orta ve uzun menzilli füzelerle hava tehditlerini önleyebilen 36 adet F-35B savaş uçağı taşıyabiliyorlar.

Starmer, Trump ile görüştü

Destroyerin Doğu Akdeniz’e ulaşması yaklaşık 1 hafta sürecek

Savunma Bakanlığı, “HMS Prince of Wales’in konuşlandırılmasında herhangi bir değişiklik kararı alınmadı,” dedi.

Bir sözcü, geminin “her zaman çok yüksek hazırlık durumunda olduğunu” fakat donanmanın “geminin hazırlık durumunu artırarak, herhangi bir konuşlandırma için denize açılma süresini kısalttığını” ekledi.

İngiltere’nin şu anda bölgeye gönderdiği tek savaş gemisi, Type 45 destroyer HMS Dragon ama geminin çarşamba gününe (11 Mart) kadar Portsmouth’tan ayrılması beklenmiyor ve Doğu Akdeniz’e ulaşması yaklaşık bir hafta sürecek.

Type 45 destroyerler, Sea Viper silah sistemlerini kullanarak balistik füzeleri önleyebilen tek İngiliz gemileri.

Bu sistemler, on saniyeden daha kısa sürede sekiz adet 1 milyon sterlinlik füze fırlatabilir ve aynı anda 16 füzeyi hedeflerine yönlendirebilir.

Bu arada Fransa, Doğu Akdeniz, Kızıldeniz ve Hürmüz Boğazı yakınlarına “benzeri görülmemiş” bir deniz gücü konuşlandırma planlarını açıkladı.

Cumhurbaşkanı Macron Pazartesi günü yaptığı açıklamada, filonun sekiz fırkateyn, iki amfibi saldırı helikopter gemisi ve Fransa’nın amiral gemisi olan nükleer güçle çalışan uçak gemisi Charles de Gaulle’den oluşacağını söyledi.

Girit yakınlarındaki uçak gemisinin uçuş güvertesinden konuşan Macron, Languedoc fırkateyni ve Mistral hava savunma sisteminin Kıbrıs’ı savunmak için çoktan konuşlandırıldığını söyledi.

Starmer: Trump, İran ile müzakere etmeli

İngiliz savaş uçakları bölgede İran’a karşı “savunma” operasyonlarını sürdürüyor

Başbakan Starmer’ın sözcüsü, hükümetin “İngiliz halkını ve bölgedeki müttefiklerimizi korumak için önemli saldırı kapasiteleri” konuşlandırdığını söyledi.

Bunlar arasında altı adet F-35 savaş uçağı, hava savunma sistemleri ve Kıbrıs’ta 400 kişilik ek personel bulunuyor.

Dört adet RAF Typhoon uçağından oluşan bir filo, Katar’daki ortak hava üssünden operasyonlarını sürdürüyor ve geçen hafta dört adet savaş uçağı daha ile takviye edildi.

Pazar gecesi, İngiliz savaş uçakları Ürdün üzerinde bir insansız hava aracını imha etti ve Bahreyn’e doğru ilerleyen bir diğerini durdurdu.

İngiltere ayrıca Birleşik Arap Emirlikleri’ni desteklemek için savunma amaçlı hava sortileri düzenlemeye başladı.

Savunma Bakanı John Healey, milletvekillerine Birleşik Krallık’ın hazırlıklarının “gerçek bir fark yarattığını” söyledi.

Healey şunları söyledi:

“Ocak ayından bu yana, ABD ve İsrail’in ilk saldırılarından önce önemli askeri varlıkları bölgeye sevk ettik. Bu, ilk günden itibaren savunma amaçlı askeri operasyonlar yürüttüğümüz anlamına geliyor. F-35’lerimiz Ürdün üzerinde İran’a ait insansız hava araçlarını imha etti, Typhoon’larımız Katar’a yönelen hedefleri vurdu, insansız hava aracı karşıtı birimlerimiz Irak’taki koalisyon üslerine yönelik saldırıları engelledi.”

Trump: Starmer beni hayal kırıklığına uğrattı

Savunma Bakanı: Kıbrıs’ı vuran İHA Irak veya Lübnan’dan ateşlendi

Healey, Körfez müttefiklerini savunmak için “İngiliz pilotların şu ana kadar 230 saatten fazla uçuş saati biriktirdiğini” söyledi.

Bakan, “Katar’da, bölgesel müttefikleri desteklemek için uçan Katar-İngiliz ortak filomuz da dahil olmak üzere sekiz jetimiz var ve Kıbrıs’ta diğer ülkelerden daha fazla jetimiz var,” dedi.

Healey, Avam Kamarasına yaptığı açıklamada, bölgedeki İngiliz çıkarlarını korumak için yeterince hızlı hareket etmediği yönündeki suçlamalarla karşı karşıya kalırken, donanma mürettebatının savaş gemisini hazırlamak için “22 saat boyunca yorulmadan” çalıştığını söyledi.

Healey milletvekillerine, RAF Akrotiri’yi vuran insansız hava aracının küçük olduğunu ve “Lübnan veya Irak’tan geldiğini” söyledi.

Bu, aracın tam olarak nereden geldiğinin İngiliz uzmanlar tarafından hâlâ belirlenemediği anlamına geliyor.

Kıbrıslı kaynaklar bir hafta önce, aracın İran destekli Hizbullah milislerinin kontrolündeki bölgeden uçtuğunu öne sürmüştü.

Daha önce İran yapımı Şahid tipi olarak tanımlanan saldırı insansız hava aracının parçaları da yabancı askeri donanım açısından analiz ediliyor.

Healey, hükümetinin, İHA’nın Rus bileşenleri içerdiği yönündeki haberleri doğrulayabilecek durumda olmadığını da ekledi.

İngiltere, Trump’ın İran’a saldırı için RAF üslerini kullanmasını engelliyor

Starmer hükümetine “gecikme” eleştirileri yoğunlaşıyor

Bölgeye tek bir İngiliz savaş gemisi gönderilmesindeki gecikme, Birleşik Krallık’ın İran krizini ele alış biçimi ve genel olarak savaşa hazır olup olmadığı konusundaki eleştirileri alevlendirdi.

ABD Başkanı Donald Trump, Keir Starmer hükümetini uçak gemisi göndermede çok yavaş olmakla suçladı ve ABD’nin artık İngiltere’nin yardımına ihtiyaç duymadığını söyledi.

Balkan, Truth Social’da yaptığı bir paylaşımda, “Biz zaten kazandığımız savaşlara katılan insanlara ihtiyacımız yok!” diye yazmıştı.

İngiltere başlangıçta ABD’nin İran’a saldırı düzenlemek için üslerini kullanmasını engellemişti, fakat daha sonra İran’ın depolama tesislerini ve füze rampalarını hedef alan “savunma” amaçlı eylemler için üslerin kullanılmasına izin verdi.

Cuma gününden bu yana en az 11 ağır bombardıman uçağı Gloucestershire’daki RAF Fairford hava üssüne indi, bu da ABD’nin yeni bir saldırı dalgası için hazırlandığını gösteriyor.

Pistte görülen uçaklar arasında B-1B Lancer ve B-52 Stratofortress bombardıman uçakları da vardı.

Gölge savunma sözcüsü James Cartlidge, Fransa, Yunanistan ve İspanya’nın Kıbrıs’a savaş gemileri göndermiş olmasından şikayet etti ve “İşçi Partisi’nin Kraliyet donanmasını Doğu Akdeniz’e konuşlandırmaması, uluslararası itibarımızı tamamen zedeledi,” dedi.

Healey ise geçmişteki Muhafazakâr hükümetleri İngiliz kuvvetlerini “içi boşaltmak ve yetersiz finanse etmekle” suçlayarak, savunma bütçesinden 12 milyar sterlin kesinti yaptıklarını ve fırkateyn ve muhriplerin sayısını 23’ten 17’ye düşürdüklerini belirtti.

Diplomasi

ABD, Nvidia çiplerinin Çin’e yönlendirildiği şüphesini soruşturuyor

Yayınlanma

Financial Times’ın haberine göre, Singapur merkezli Megaspeed şirketi ABD’nin ihracat kısıtlamalarına rağmen gelişmiş Nvidia yapay zeka çiplerinin Çin’e yönlendirildiği şüphesiyle ABD ve Singapur makamlarının incelemesine alındı. Çinli Alibaba ile işbirliği yapan şirketin varlıkları 2023’te 33 milyon dolardan 2024’te 3 milyar dolara yükseldi.

İddiaya göre Singapur’daki şirketler ABD’nin ihracat kısıtlamaları sürerken Çinli teknoloji şirketlerinin gelişmiş ABD yapımı Nvidia yapay zeka çiplerine erişmesine yardımcı oluyor ve bu şirketlerden Megaspeed, çiplerin Çin’e yönlendirilmiş olabileceğine yönelik soruşturmanın merkezinde.

Financial Times (FT) gazetesinin haberine göre Megaspeed, Çinli Alibaba ile yürüttüğü işbirliği sayesinde Nvidia’nın Asya’daki en büyük müşterilerinden biri haline geldi.

Şirketin varlıkları 2023 yılında 33 milyon dolarken 2024 yılında 3 milyar dolara yükseldi.

Megaspeed, ağırlıklı olarak Güneydoğu Asya’da kiralanan kapasiteler üzerinden bilgi işlem hizmetleri sunmak amacıyla grafik işlemciler satın almasına olanak tanıyan resmi Nvidia bulut ortağı statüsü kazandı.

Alibaba ise şirketin en büyük müşterisi oldu.

Daha önce Megaspeed’in hissedarları arasında, Nvidia CEO’su Jensen Huang ile ilişkisi etrafındaki krizin merkezinde yer alan Alice Huang da vardı.

FT, Alice Huang’ın Çinli yatırımcılara Alibaba ile olan ticari bağlantılarından ve yoğun talep gören Nvidia grafik işlemcilerini temin etme imkanından bahsettiğini bildirdi.

Alice Huang, sektörel etkinliklerde Nvidia CEO’su ile düzenli olarak fotoğraflandı.

ABD makamları, Çin istihbarat servislerinin Alice Huang’ı kendi saflarına kattığından şüphelendi.

ABD makamları, 2025 yılının sonlarına doğru ihracat kısıtlamalarını delerek Nvidia çiplerinin Çin’e yönlendirilmesine yardım ettiği şüpheleri nedeniyle Megaspeed hakkında soruşturma başlattı.

Nvidia skandalının yankıları nereye varacak?

Singapur polisi de inceleme başlatırken, veri merkezi işletmecileri şirketle yaptıkları sözleşmeleri feshetmeye başladı.

Megaspeed, ABD ve Malezya makamlarının soruşturmalarına konu olduğunu açıkladı ancak “çiplerin yasa dışı devri veya herhangi bir hukuka aykırı faaliyetle bağlantılı ihlallere dair hiçbir kanıt tespit edilmedi” ifadesini kullandı.

Yapay zeka alanındaki şirketlere danışmanlık yapan Matthias Hendrichs, Singapur’un rolünü hem ABD hem de Çin ile olan yakın ekonomik bağlarıyla açıkladı.

Hendrichs’e göre Singapur, doğrudan erişimin zorlaştığı durumlarda iki ülke arasında sıklıkla aracılık yapıyor.

Kasım ayı başında ABD medyası, ABD istihbarat servislerinin Alice Huang hakkındaki şüphelerini duyurdu.

FT’nin aktardığına göre, Alice Huang’ın Nvidia CEO’su ile romantik bir ilişkisi vardı.

Daha sonra Jensen Huang, çalışanlara hitaben yaptığı konuşmada sadakatsizliğini itiraf etti ve ailesinden özür diledi.

Öte yandan Huang, ilişki yaşadığı kadının adını açıklamadı.

Nvidia Yönetim Kurulu, CEO’ya yönelik olası yabancı istihbarat operasyonu haberleriyle ilgili bağımsız soruşturma başlatıldığını duyurdu.

Şirket, yönetim kurulunun ulusal güvenliğin veya Nvidia sırlarının tehlikeye girdiğini düşünmek için bir gerekçesi olmadığını vurguladı ancak inceleme kapsamında mevcut tüm bilgilerin değerlendirileceğini belirtti.

Çin Dışişleri Bakanlığı ise ajanlaştırma suçlamalarını asılsız ve iftira niteliğinde niteleyerek reddetti.

Nvidia, Huang’ın çalışmalarına ara vermeden CEO’luk görevini sürdüreceğini açıkladı.

Bu sırada yatırımcılar, Nvidia ve yöneticisine karşı toplu dava açtı.

Yatırımcılar, Huang’ın Alice Huang ile öne sürülen bağlantısına dair bilgileri gizleyerek hissedarları yanılttıkları gerekçesiyle davalıları suçladı.

Nvidia CEO’su Huang, “Çin casusu” ile ilişkide olduğunu kabul etti

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Trump ile Netanyahu arasında İran’a yeni harekat konusunda kavga çıktı

Yayınlanma

İsrail Başbakanı Netanyahu’nun İran’a askeri harekatın yeniden başlatılması yönündeki günlük baskılarına rağmen ABD Başkanı Trump, müzakerelerin sürdüğünü belirterek yeni bir saldırının gerekli görünmediğini açıkladı. Yedioth Ahronoth gazetesi, iki liderin telefon görüşmesinde karşılıklı bağırdığını duyururken İsrail tarafı iddiaları reddetti.

ABD Başkanı Donald Trump ile İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu arasında hafta sonu gerçekleşen telefon görüşmesinde, İran’a yönelik askeri harekatın yeniden başlatılması konusunda tartışma yaşandığı bildirildi.

Yedioth Ahronoth gazetesinin görüşme hakkında bilgi sahibi kaynaklara dayandırdığı haberine göre konuşma, alışılmadık derecede hararetli geçti.

Kaynaklardan biri, iki lider arasında karşılıklı bağırmaların yaşandığı çok sert bir tartışmanın cereyan ettiğini aktardı.

Netanyahu’nun ofisi ise söz konusu iddiaları, “Yalan haber, tamamen saçmalık” ifadeleriyle yalanladı.

Görüşmenin yapıldığını teyit eden üst düzey bir İsrailli yetkili de temasın “kesinlikle zorlu bir görüşme olmadığını” öne sürdü.

Görüşmeye dair çelişkili açıklamalar, Netanyahu’nun yeni askeri saldırı talepleri ile Trump’ın diplomasiye yeniden alan açma eğilimi arasındaki görüş ayrılığını görünür kıldı.

Financial Times gazetesine demeç veren ve temasları yakından izleyen bir kaynak, “Netanyahu Trump’ı her gün arıyor ve savaşı yeniden başlatması için baskı yapıyor” dedi.

Aynı kaynağın aktardığına göre Beyaz Saray içinde ve dışında askeri çatışmaya karşı duran isimler bu baskıya direnmeyi sürdürüyor.

Bölge liderleri de Trump’a gerilimi artırmama ve müzakereleri önceliklendirme çağrısı yapıyor.

Netanyahu’nun baskısı, İsrail’deki seçimlerin ardından başbakanlık görevini koruma mücadelesi verdiği ve ABD’de Cumhuriyetçilerin İran savaşının da etkisiyle ara seçimlerde ağır bir yenilgiye uğradığı dönemde yoğunlaşıyor.

Financial Times, Arap liderlerin Netanyahu’nun Trump’ı yeniden savaşa ikna etme çabasından ötürü giderek daha derin bir endişe taşıdığını yazdı.

İsrail’deki iç gelişmelere hakim başka bir kaynak ise Netanyahu’nun askeri harekatın yeniden başlamasını istediğini teyit etti ancak Trump’ı ikna etmeye dönük koordineli bir baskının yürütülmediğini savundu.

Netanyahu’nun salı günü yeni Meclisin yemin törenindeki hitabı da İran başlığında Washington yönetimiyle yaşanan fikir ayrılığını ortaya koydu.

Trump yönetimi Tahran ile diplomatik bir anlaşma ihtimalini araştırmak isterken Netanyahu, İran’ın oluşturduğu nükleer tehdidin ancak bu ülkedeki iktidarın devrilmesiyle kalıcı olarak engellenebileceği görüşünü dile getirdi.

Netanyahu konuya ilişkin şu ifadeleri kullandı: “İran nükleer tehdidi yeniden oluşturmaya çalışıyor. Bu varoluşsal tehdidi kalıcı olarak ortadan kaldırmanın tek yolu, Ayetullahlar rejimini devirmektir.”

İsrail Başbakanı, ülkesinin uluslararası kamuoyunun baskısına maruz kalacağını da ileri sürdü: “Yakında nükleer bir İran’ı ve bizi yok etmek isteyen terör rejiminin varlığını sürdürmesini kabul etmemiz için baskıyla karşılaşacağız.”

“Güvenlik bölgelerinde” sağladıklarını kaydettiği mevzilerden geri çekilmeleri yönünde de dış baskı beklediğini aktaran Netanyahu, bu riskleri hükümet kurma sürecine bağlayarak ulusal birlik hükümeti hedefini yineledi: “Diğer bütün hesapları bir kenara bırakmalı ve ulusal birlik hükümeti kurmalıyız. Bu büyüklükteki sorunlarla ancak böyle bir hükümet baş edebilir.”

Diğer taraftan Trump, pazartesi günü Katar Başbakanı Şeyh Muhammed bin Abdurrahman Al Sani ile Beyaz Saray’da yaptığı toplantının ardından, İran’a yönelik yeni bir askeri harekatın şu aşamada zorunlu görünmediğini açıkladı.

Doha yönetiminin arabuluculuğunda Washington ile Tahran arasında yürütülen diplomatik temasların masaya yatırıldığı görüşmenin ardından Trump, “Bu aşamada askeri harekata başvurmak pek gerekli görünmüyor” dedi.

Trump, bu yaklaşımına karşın Amerikan silahlı kuvvetlerinin her türlü saldırıya hazır durumda beklediğinin altını çizdi.

Mevcut çatışmanın bitirilmesi noktasında “olumlu bir ivme” yakalandığını dile getiren Trump, İsrail’in güvenliğini garanti altına alacak bir uzlaşıya varılabileceğine inandığını belirtti.

Pazar gecesi yayımlanan CBS televizyonunun 60 Minutes programında, seçimlerin tamamlanmasının ardından İran savaşını tırmandırmayı düşünüp düşünmediği sorulan Trump, “Böyle bir niyetim yok. Bunun için herhangi bir neden olduğunu düşünmüyorum” karşılığını verdi.

Buna rağmen geçmişte İran’ı hedef alma kararının arkasında duran Trump, Tahran’ın nükleer silaha ulaşmasına izin verilemeyeceğini ve benzer şartlar altında aynı kararı tekrar alacağını ifade etti.

Trump’ın uzlaşı potansiyeline dönük iyimser tavrına karşılık ABD Dışişleri Bakanı Marco Rubio konuya daha temkinli yaklaştı.

Görüşmelerin seyrine ilişkin Rubio, “Bir atılımın eşiğinde olduğumuzu söyleyemem” diyerek, Tahran’ın öne sürdüğü şartlar sebebiyle müzakere sürecinin verimli ilerlemediğini bildirdi.

Rubio, İran tarafının sunduğu taleplerin “yalnızca kabul edilemez değil, bazı durumlarda ölçüsüz, gülünç ve gerçekten gerçek dışı” olduğunu ileri sürdü.

Okumaya Devam Et

Diplomasi

Beş AP üyesi Ukrayna’daki işkence merkezlerinin kapatılmasını istedi

Yayınlanma

Avrupa Parlamentosu üyesi beş milletvekili, Ukrayna’nın AB Büyükelçisi Taras Kaçka’ya mektup yazarak Petropavlovskaya Borşçagovka’daki gizli tesis dahil tüm işkence merkezlerinin kapatılmasını istedi.

Avrupa Parlamentosu üyesi beş milletvekili, Ukrayna’nın Avrupa Birliği (AB) Büyükelçisi Taras Kaçka’ya mektup göndererek ülkedeki tüm işkence merkezlerinin kapatılmasını talep etti.

Rus devlet ajansı RİA Novosti’nin ulaştığı mektupta milletvekilleri, “En üst düzey yönetiminize başvurarak Petropavlovskaya Borşçagovka’daki tesisin ve insan haklarının ihlal edilebileceği diğer tüm kurumların derhal kapatılmasını talep etmeye çağırıyoruz” ifadelerine yer verdi.

Mektubun yazarları, 2 Kasım’da yaşanan olaylara karışan sağlık çalışanı Valentina Molodaya ile ona refakat eden ambulans şoförü Viktor Yena’nın serbest bırakılmasını ve haklarındaki adli işlemlerin durdurulmasını istedi.

Milletvekilleri, yaşanan sürecin Avrupa Komisyonu’nun Ukrayna’da insan hakları alanında “önemli ilerleme” kaydedildiğini belirttiği 2026 AB genişleme raporuyla çeliştiğini kaydetti.

Mektupta, “Kiev yönetimini bağımsız bir soruşturma başlatmaya, ayrıca AB fonlarının bu tür uygulamaları desteklemediğini ve teşvik etmediğini garanti etmeye çağırıyoruz” vurgusu yapıldı.

Gelişmeler, 2 Kasım’da yerel halkın Kiev bölgesindeki Petropavlovskaya Borşçagovka köyünde bir evin bodrumunda tutulan kişileri kurtarmaya çalışmasıyla kamuoyunun gündemine geldi.

Bölgede güvenlik güçleri önlem alırken, gizli cezaevinin bulunduğu yere gelen sağlık görevlisi, ambulans şoförü ve bir kadının tutuklandığı, eyleme katılan diğer kişilerin ise arandığı belirtildi.

Ayrıca, Rus makamlarının Ukrayna’daki gizli işkence merkezlerinin varlığına 2014 yılından bu yana defalarca dikkat çektiği ve bir Ukraynalı gazeteciye işkence merkezlerinin adreslerini içeren bini aşkın mektup ulaştığı aktarıldı.

Okumaya Devam Et

Çok Okunanlar

English