İngiltere parlamentosu: Gürcistan, Belarus’a dönüşebilir

İngiltere Avam Kamarası Dışişleri Komisyonu tarafından yayımlanan raporda, Gürcistan’da demokrasiden belirgin bir geri adım atıldığı ve ülkenin Rusya’nın nüfuz alanında bir otokrasiye dönüşme riski taşıdığı iddia edildi. Komisyon, Londra yönetimine Gürcü yetkililere ve “dezenformasyon yayan medya unsurlarına” yönelik yaptırımları genişletme çağrısında bulundu.

Birleşik Krallık Avam Kamarası Dışişleri Komisyonu’nun raporunda, Gürcistan’da demokrasinin gözle görülür bir gerileme içinde olduğu, ülke yönetiminin Belarus örneğine benzer şekilde “Rusya’nın nüfuz alanındaki bir otokrasiye” dönüşme tehlikesiyle karşı karşıya kaldığı iddia edildi.

Söz konusu belgede, “Komisyon, Gürcistan’da demokrasinin süregelen kötüleşmesinden derin endişe duymaktadır; mevcut gelişmeler ışığında bu durum, Belarus’a benzer şekilde Rusya’nın nüfuz alanında sıkıca yerleşmiş bir otokrasiye yol açacaktır” denildi.

Tiflis’in Batı ile entegrasyon süreci sekteye uğradı

Belgenin yazarları, Avrupa Birliği ve İngiltere’nin Tiflis’in NATO ve AB üyeliği perspektifi dahil Batı ile entegrasyon rotasını desteklediğini, buna karşın Rusya’nın bu süreci engellemeye çalıştığını kaydetti.

Belgede, bu çelişkilerin 2024 seçimlerinin ardından yaşanan siyasi krizin temelini oluşturduğu aktarıldı. Resmi seçim sonuçlarına göre iktidardaki Gürcü Rüyası partisinin oyların yüzde 54’ünü aldığı belirtilirken, muhalefet ve dönemin Cumhurbaşkanı Salome Zurabişvili’nin sonuçları tanımayı reddetmesinin kitlesel protestoları tetiklediği hatırlatıldı.

Komisyon raporunda, Gürcü Hayali partisinin 2012 yılından bu yana gücü konsolide ettiği, muhalefeti kısıtladığı, AB üyelik müzakerelerini askıya aldığı ve Avrupa karşıtı retoriği teşvik ettiği öne sürüldü.

Bu kapsamda, “yabancı acenta” yasası da dahil olmak üzere sivil toplum kuruluşları ve medyanın faaliyetlerini sınırlayan düzenlemeler bu önlemler arasında sayıldı. Partinin kurucusu Bidzina İvanişvili’nin, “Rusya’nın çıkarları doğrultusunda Gürcistan’ın demokratik ve Avrupa-Atlantik geleceğini baltaladığı” gerekçesiyle daha önce ABD yaptırımlarına maruz kaldığına dikkat çekildi.

Demokratik standartlarda belirgin kötüleşme kaydedildi

Raporda ayrıca, AGİT değerlendirmelerine dayanarak, 2024 baharından itibaren ülkede ifade ve toplanma özgürlüğüne yönelik kısıtlamalar da dahil olmak üzere “demokratik standartlarda önemli bir kötüleşme” yaşandığı vurgulandı.

Komisyon, İngiliz hükümetini Gürcü Hayali temsilcilerine, iş dünyası elitlerine ve “dezenformasyon yayan” medya kuruluşlarına yönelik yaptırımları genişletmeye çağırdı.

Raporda bu adımın, “Gürcü halkının Avrupa entegrasyonu arzusunu baltalamaya çalışanlar için maliyetleri önemli ölçüde artıracağı ve Britanya’nın otokrasiyi değil, Gürcistan demokrasisini desteklediği anlamına geleceği” ifade edildi.

Uluslararası arenada meşruiyet tartışmaları sürüyor

Şubat 2025’te Avrupa Parlamentosu milletvekilleri, Gürcistan’ın yeni yönetimini meşru kabul etmeme ve Salome Zurabişvili’yi ülkenin yasal cumhurbaşkanı olarak görmeye devam etme çağrısında bulunan bir kararı kabul etmişti. Zurabişvili, farklı bir ofiste de olsa devlet başkanı görevlerini sürdüreceğini açıklamıştı.

Buna karşın Gürcistan Cumhurbaşkanı Mihail Kavelaşvili, Avrupalı siyasetçilerin Ukrayna’daki askeri operasyonun başlamasının ardından Tiflis’i Rusya ile savaşa ittiğini savunmuştu.

Kavelaşvili, Gürcü halkının, yönetimin ülkenin ulusal çıkarlarını savunmasına yardımcı olduğunu dile getirmişti. Ayrıca Kavelaşvili, “Moldova ve Ukrayna’nın arkasında duran” Zurabişvili’nin tutumunu eleştirmişti.

Avrupa Birliği üyeliği için “nominal” aday statüsü

Aynı yılın sonbaharında, AB genişleme zirvesinde sunulan Gürcistan raporunda, Avrupa Komisyonu’nun “demokrasiden sapma” nedeniyle ülkeyi artık sadece “nominal” bir aday olarak gördüğü belirtilmişti.

Avrupa Birliği Dış İlişkiler ve Güvenlik Politikası Yüksek Temsilcisi Kaja Kallas, etkinlikte yaptığı açıklamada, “şartlar köklü bir şekilde değişmedikçe” Gürcistan’ın mevcut durumda Avrupa Birliği’ne giden gerçek bir yolunun bulunmadığını kaydetmişti.

Genişlemeden Sorumlu Avrupa Komisyonu Üyesi Marta Kos’a göre Avrupa Birliği, ülke yönetiminin AB entegrasyonu konusuna geri dönmesini sağlamak amacıyla Gürcistan’a yönelik vize mekanizmalarını devreye almayı planlıyor.