İran ateşkesinde “Çin faktörü” iddiası

ABD Başkanı Donald Trump, Çin’in İran’ı ateşkes anlaşması yapmaya ikna ettiğini düşündüğünü söyledi. Axios da benzer bir iddiayı dile getirdi.

ABD Başkanı Donald Trump salı günü AFP’ye yaptığı açıklamada, Çin’in, “İran’ı İsrail ve ABD’ye karşı yürütülen savaşta bir ateşkes anlaşması yapmaya ikna ettiğini düşündüğünü” söyledi.

Trump, AFP ile yaptığı telefon görüşmesinde Tahran’ın zenginleştirilmiş uranyumunun “tamamen halledileceğini” de söyledi. Başkan, “Tam ve kesin zafer. Yüzde yüz. Hiç şüphe yok,” dedi.

Axios da müzakerelerin arka planına ilişkin yaptığı haberde, Çin’in İran’a “bir çıkış yolu aramasını tavsiye ettiğini” öne sürdü.

Bölgedeki bir kaynak, Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi’nin de hem müzakerelerin yürütülmesinde hem de Devrim Muhafızları komutanlarını bir anlaşmayı kabul etmeye ikna etmede merkezi bir rol oynadığını belirtti.

Habere göre pazartesi sabahı, Trump Beyaz Saray’daki Paskalya kutlamasında kalabalığı coştururken, “çok öfkeli” bir Steve Witkoff telefon görüşmeleri yapıyordu. 

Doğrudan bilgi sahibi bir kaynağın aktardığına göre, ABD temsilcisi arabuluculara, ABD’nin İran’dan aldığı 10 maddelik karşı önerinin “bir felaket, bir katastrof” olduğunu söyledi.

Böylece, Pakistanlı arabulucuların Witkoff ile İran Dışişleri Bakanı Abbas Arakçi arasında yeni taslaklar dolaştırdığı, Mısır ve Türkiye dışişleri bakanlarının ise anlaşmazlıkları gidermeye çalıştığı “kaotik” bir gün başladı.

Pazartesi gecesi itibarıyla arabulucular, iki haftalık ateşkes için güncellenmiş bir öneriye ilişkin ABD’nin onayını almıştı.

Kararı vermek ise, kaynakların pazartesi ve salı günleri sürece aktif olarak dahil olduğunu belirttiği Mücteba Hamaney’e kalmıştı.

Yeni dini liderin sürece katılımı, zorunlu olarak gizli ve zahmetli bir süreçti. İsrail’in suikast tehdidiyle karşı karşıya olan Hamaney, iletişim kurmak için esas olarak notlar taşıyan aracılar aracılığıyla hareket ediyordu.

İki kaynak, Hamaney’in müzakerecilere anlaşma imzalamaları için verdiği onayı bir “dönüm noktası” olarak nitelendirdi.

Başkan Yardımcısı JD Vance de, Macaristan’dan telefon görüşmeleri yapıyor ve esas olarak Pakistanlılarla ilgileniyordu.