İran Dışişleri: Washington’dan taviz istemiyoruz

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, Tahran’ın Washington’dan taviz talep etmediğini, önceliklerinin çatışmaların sona ermesi ve İran gemilerine yönelik “deniz korsanlığının” durdurulması olduğunu söyledi. Bekai, ABD’nin tek taraflı yaklaşımlarda ısrar ettiğini belirtirken, nükleer program ve uranyum zenginleştirme konularındaki kararların daha sonra değerlendirileceğini ifade etti.

İran Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü İsmail Bekai, Tahran yönetiminin Washington’dan taviz talep etmediğini, İran’ın taleplerinin “meşru” olduğunu söyledi.

Bekai, İran’ın önceliğinin çatışmaların sona erdirilmesi ve İran gemilerine yönelik “deniz korsanlığının” durdurulması olduğunu belirtti.

IRNA’nın aktardığına göre Bekai, düzenlediği basın toplantısında, “Amerika’dan hiçbir taviz talep etmedik; aksine savaşın sona erdirilmesi ve İran gemilerine karşı denizde yürütülen korsanlığın durdurulması çağrısında bulunduk” dedi.

Bekai, Amerikan tarafının “tek taraflı yaklaşımlarda ve temelsiz taleplerde” ısrar etmeyi sürdürdüğünü söyledi. İranlı sözcü, bu taleplerin büyük ölçüde İsrail yönetiminin oluşturduğu değerlendirmelere dayandığını ifade etti.

Bekai, “Hürmüz Boğazı’ndan güvenli geçiş talebimiz aşırı bir talep mi? Tüm bölgede, özellikle de Lübnan’da güvenlik ve barışın tesis edilmesi gibi önemli bir mesele sorumsuz bir talep mi?” diye konuştu.

Dışişleri Bakanlığı Sözcüsü, Tahran’ın odağının “acil meseleler” üzerinde yoğunlaştığını söyledi. Bekai, bu başlıkların savaşın tüm biçimleriyle sona erdirilmesini, Lübnan’daki çatışmaların durdurulmasını ve Basra Körfezi ile Hürmüz Boğazı’nda deniz ulaşımının güvence altına alınmasını kapsadığını belirtti.

Bekai ayrıca, gündemde ABD’nin ticari gemilere yönelik “yasadışı faaliyetlerinin ve deniz korsanlığının” sona erdirilmesi meselesinin de bulunduğunu ifade etti.

İranlı sözcü, nükleer dosya ve uranyum zenginleştirme faaliyetleriyle ilgili kararların daha sonra ele alınacağını söyledi. Bekai, “Hangi kararların alınacağı ve hangi seçeneklerin değerlendirileceği zamanı geldiğinde tartışacağımız bir mesele” dedi.

İran, mayıs ayının başında ABD’ye 14 maddelik bir barış planı iletmişti. Tahran yönetimi, çatışmaların sona erdirilmesi, saldırmazlık garantileri verilmesi, deniz ablukasının kaldırılması, İran’a ait varlıkların üzerindeki blokajın kaldırılması ve Amerikan askerlerinin çevre bölgelerden çekilmesi taleplerini gündeme getirmişti.

Tasnim’in aktardığına göre İran tarafı, temel anlaşmazlık başlıklarının 30 gün içinde çözülmesini önermişti. Bu teklif, ABD tarafının dile getirdiği iki aylık ateşkes önerisinin yerine sunulmuştu. İran yönetimi ayrıca “ateşkesin uzatılması” yerine “savaşın sona erdirilmesi” vurgusu yapmıştı.

The Wall Street Journal gazetesi ise kaynaklarına dayandırdığı haberinde, İran’ın girişiminde ilk aşamada çatışmaların durdurulmasını ve Hürmüz Boğazı üzerinden ticari deniz taşımacılığının kademeli biçimde yeniden başlatılmasını önerdiğini yazdı. Gazeteye göre aynı süreçte ABD’nin de İran limanları ve İran gemilerine yönelik kısıtlamaları kaldırması öngörülüyordu.

WSJ’nin haberine göre taraflar arasındaki temel anlaşmazlık nükleer program konusunda sürüyor. Washington yönetimi, İran’ın nükleer altyapısı ve yüksek düzeyde zenginleştirilmiş uranyum stoklarıyla ilgili yükümlülüklerini önceden netleştirmesini talep ediyor. Tahran ise bu başlıkların ayrı bir müzakere sürecinde ve 30 günlük takvim içinde ele alınmasını öneriyor.

ABD Başkanı Donald Trump, İran’ın önerilerini kabul edilemez olarak nitelendirmişti. Tahran yönetimi ise “sözde ABD başkanının” İran’ın barış önerisine verdiği tepkinin kendileri açısından “hiçbir anlam taşımadığını” açıklamıştı.

WSJ’nin haberine göre İran ile ABD’nin bu hafta içinde İslamabad’da yeniden müzakerelere başlaması ihtimali bulunuyor. Axios ise tarafların anlaşmaya yakın olduğunu yazdı.

Trump da kısa süre önce ABD ile İran arasındaki görüşmeleri “çok iyi” olarak tanımlamıştı. Trump, Tahran’ın nükleer silahtan vazgeçmeyi kabul ettiğini söylemiş ve “Bir anlaşmaya varmamız tamamen mümkün” ifadesini kullanmıştı.

Taraflar arasında şu anda, nisan ayının başında imzalanan ve ABD Başkanı tarafından süresiz biçimde uzatılan ateşkes yürürlükte bulunuyor. Buna rağmen taraflar geçen hafta karşılıklı saldırılar düzenlemişti.