İran ve Rusya, nükleer enerji işbirliğini genişletiyor

İran, elektrik üretimini artırma ve enerjide kendine yetme hedefi doğrultusunda Rusya ile nükleer işbirliğini derinleştiriyor. Atom Enerjisi Kurumu Sözcüsü Behruz Kemalvandi, Sirik bölgesinde dört yeni santral inşası ve küçük modüler reaktörler konusunda Moskova ile anlaşmalar yapıldığını duyurdu.

İran yönetimi, elektrik üretim kapasitesini artırmayı ve enerjide tam bağımsızlığa ulaşmayı hedefleyen uzun vadeli programı çerçevesinde Rusya ile nükleer işbirliğini genişletiyor.

Tahran, mevcut projelere ek olarak yeni nükleer santrallerin inşası için Moskova ile ortak çalışmalar yürütüldüğünü bildirdi.

İran Atom Enerjisi Kurumu Sözcüsü Behruz Kemalvandi, Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı (UAEA) ile yürütülen süreçlere dair bilgi verdi.

Kemalvandi, son aylarda yapılan tüm denetimlerin İran Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin onayıyla gerçekleştiğini belirtti.

Sözcü Kemalvandi, denetimlerin kapsamına ilişkin “Uluslararası Atom Enerjisi Ajansı ile teknik işbirliğimiz devam ediyor. Son aylarda yapılan tüm denetimler, Yüksek Ulusal Güvenlik Konseyi’nin onayıyla, nükleer sanayimizin herhangi bir saldırıya maruz kalmamış sektörlerindeki faaliyetleri kapsayacak şekilde gerçekleştirildi” diye konuştu.

Moskova ile yeni sözleşmeler imzalandı

Rusya ile aktif nükleer işbirliğinin sürdüğünü vurgulayan Kemalvandi, halihazırda bir nükleer santralin faaliyette olduğunu, iki santralin ise inşa aşamasında bulunduğunu kaydetti.

İran Atom Enerjisi Kurumu Başkanı’nın Moskova’ya yaptığı son ziyaret sırasında taraflar arasında ek sözleşmeler imzalandı.

Sirik bölgesine dört santral kurulacak

İran’ın güneyindeki Sirik bölgesinde her biri 1200 megavat kapasiteli dört nükleer santral inşa edilmesi planlanıyor.

Söz konusu projeler, Tahran’ın Rusya ile yürüttüğü ve toplamda yaklaşık 20 bin megavat nükleer elektrik üretmeyi hedefleyen uzun vadeli işbirliği stratejisinin bir parçasını oluşturuyor.

Kemalvandi, İran’ın ulusal stratejisinin nihai olarak yabancı ortaklara bağımlı kalmadan nükleer enerji santrallerini yerli imkanlarla tasarlama ve inşa etme kapasitesine ulaşmak olduğunu vurguladı.

Bununla birlikte yakın zamanda bir Rus heyetinin Tahran’ı ziyaret ettiği ve iki tarafın küçük modüler nükleer reaktörlerle ilgili bir işbirliği protokolü üzerinde çalıştığı bildirildi.

Kemalvandi, hızla büyüyen küresel bir trend olarak nitelendirdiği bu reaktörlerin, enerji güvenliği ve şebeke istikrarını desteklemede kritik rol oynayacağının altını çizdi.

Batı yaptırımlarına karşı enerji ittifakı

İran’ın Rusya ile genişleyen nükleer ortaklığı, her iki ülkenin de Batı yaptırımlarıyla karşı karşıya kaldığı bir dönemde, Batı egemenliğindeki sistemlerin dışında işbirliğini güçlendirme arayışıyla derinleşen stratejik enerji ittifakına dayanıyor.

Rusya, on yıllardır İran’ın sivil nükleer programında merkezi bir rol üstleniyor. İran’ın faaliyette olan tek ticari reaktörü Buşehr Nükleer Santrali, 2011 yılında ulusal şebekeye elektrik sağlamaya başladı.

Mevcut anlaşmalar uyarınca Rusya, tesis için nükleer yakıt sağlıyor ve kullanılan yakıtı UAEA gözetiminde geri alıyor.

Moskova ayrıca Buşehr’deki ikinci ve üçüncü ünitelerin finansmanını ve inşasını yürütüyor; projede yüzlerce Rus uzman görev yapıyor.

Buşehr’in ötesinde, İran ile Rusya bu yıl içinde nükleer kapasiteyi artırmak adına Sirik bölgesindeki dört büyük reaktör ve küçük modüler reaktörler konusundaki işbirliği çerçevelerini içeren kapsamlı anlaşmalara imza attı.

Fosil yakıtlar ihracata ayrılacak

Tahran yönetimi, uzun vadeli hedef olarak yaklaşık 20 gigavat nükleer elektrik üretmeyi planlıyor.

Yetkililer, bu hedefin kronikleşen enerji kıtlığını gidermek, iç tüketimde fosil yakıtlara olan bağımlılığı azaltmak ve petrol ile doğalgaz kaynaklarını ihracata yönlendirmek açısından hayati önem taşıdığını belirtiyor.

Lavrov’dan öncelikli ortaklık vurgusu

Öte yandan Rusya Dışişleri Bakanı Sergey Lavrov, pazartesi günü yaptığı açıklamada İran ile ilişkilerin Moskova’nın dış politikasında öncelikli olmaya devam ettiğini bildirdi.

Rusya’nın İran’ı ve meşru haklarını destekleme taahhüdünü yineleyen Lavrov, bölgesel ve uluslararası krizlerin çözümünde diyaloğun önemine dikkati çekti.