İspanya’da solun bölünmesi Sánchez’in seçim planlarını zora soktu

İspanya’da sol partilerin kasım ayındaki genel seçim öncesinde tek listede birleşememesi, Başbakan Pedro Sánchez’in iktidarda kalma umutlarını zayıflattı. İttifak dışında kalan Podemos’un oyları yaklaşık yüzde 3 seviyesinde görünürken, ana ortak Sumar’ın desteği 2023’ten bu yana yarıdan fazla azalarak yüzde 5’e geriledi.

İspanya Başbakanı Pedro Sánchez’in kasım ayındaki genel seçimde kamuoyu yoklamalarını boşa çıkarma umudu ciddi bir darbe aldı.

Ülkenin geleneksel olarak parçalı solunun tek bir çatı altında birleşmeyi başaramaması, Sosyalist liderin seçmeni sandığa taşıma ve yeni bir hükümet kurma planlarını zora soktu.

Sol cenahtaki bölünme, Alberto Núñez Feijóo liderliğindeki muhafazakar Halk Partisi’ni Madrid’deki sekiz yıllık sosyalist yönetimin ardından iktidara bir adım daha yaklaştırdı.

Bu gelişme, Avrupa siyasetini yeniden şekillendiren genel sağa kayış dalgasıyla da örtüşüyor.

Müzakerelerin tıkanması üzerine Geniş Cephe adayı ve Sağlık Bakanı Mónica García sosyal medyadan tepki gösterdi.

García, solun “sağ cenah dışında hiç kimsenin işine yaramayan egolara, kaygılara, iç çekişmelere ve seçim hesaplarına sıkışma” riskiyle karşı karşıya kaldığını dile getirdi.

Seçim kararının hemen ardından Sánchez’in solundaki partileri bir araya getirmek amacıyla kurulan Geniş Cephe, solun önemli aktörlerinden Podemos’u ikna edemedi.

Podemos, Kanarya Adaları ve Valensiya bölgesi haricinde ortak listeye katılmadı ve solun genel seçim şansını zayıflattı.

El País anket analisti Kiko Llaneras, Sánchez’in yeniden yönetebilmesinin tek yolunun Sosyalistlerin solunda güçlü bir varlık gösterilmesi olduğunu belirtti.

Llaneras, “Geniş Cephe aslında o kadar da geniş değil” diyerek yeni hareketin solun çoğunluk kurmasına yetecek güce ulaşmasının zorluğuna işaret etti.

Podemos ortak listeden çekildi

Eski Barselona Belediye Başkanı Ada Colau’nun liste başı olduğu Geniş Cephe çatısı altında mevcut koalisyon ortağı Sumar, Katalan Comuns, komünistlerin öncülüğündeki Birleşik Sol (IU), Más Madrid ve bölgesel sol partiler yer alıyor.

İspanya’nın seçim sistemi birleşik platformları ödüllendirirken, mevcut ittifak Sánchez’in 2023’te hükümet kurmasını sağlayan ve Podemos’u da kapsayan önceki birlikteliğin gerisinde kalıyor.

Politico‘nun verilerine göre ittifakın ana gücü konumundaki Sumar’ın oy oranı, 2023’ten bu yana yarıdan fazla eriyerek yüzde 5 seviyesine geriledi.

Madrid Carlos III Üniversitesi’nden siyaset bilimci Pablo Simón, koalisyonların küçük ortaklarının görünürlük kaybetmesi ve kendi programlarını uygulamakta zorlanması nedeniyle güç kaybettiğini kaydetti.

Daha önce başbakanlık için adı geçen Çalışma Bakanı ve Başbakan Yardımcısı Yolanda Díaz’ın seçimlerde aday olmaması da Sumar’ı güçlü bir lider figüründen yoksun bıraktı.

Pablo Simón, Geniş Cephe listesinin hiçbir anlaşma olmamasına kıyasla daha iyi bir seçenek olduğunu ancak tablonun sol adına zorlu göründüğünü aktardı.

İttifakların tescili için belirlenen cuma gece yarısı mühletine kadar yürütülen görüşmeler, aday listeleri ve yaklaşık yüzde 3 oy oranına sahip Podemos’un ittifak içinde erime kaygıları nedeniyle sonuçsuz kaldı.

Gelişmelerin ardından sol seçmenden özür dileyen Ada Colau, “Birisi masaya oturmak istemiyorsa onu zorlayamazsınız” dedi.

Rufián’ın çekilmesi birleşme umudunu tüketti

Anketlerin işaret ettiği en olası senaryo, Halk Partisi’nin göç karşıtı söylemleriyle desteğini artıran aşırı sağcı Vox ile koalisyon kurması yönünde şekilleniyor.

Sánchez ise bu senaryoyu engellemek için kendi partisinin güçlü bir sonuç almasına ve Sumar çevresindeki partilerin toparlanmasına güveniyor.

Sol tabandaki hayal kırıklığı, Katalonya Cumhuriyetçi Solu (ERC) Meclis Sözcüsü Gabriel Rufián’ın yalnızca kendi partisinden aday olacağını duyurmasıyla daha da derinleşti.

Katalonya dışındaki sol seçmende de karşılığı bulunan Rufián, aşırı sağın iktidara gelişini önlemek için geniş katılımlı bir sol birliğin öncülüğünü yapıyordu.

Bağımsızlık yanlısı partisinin sınırları nedeniyle ulusal bir listeye liderlik edemeyeceğini belirten Rufián, “Başarısız olduk, özellikle de ben başarısız oldum” ifadesini kullandı.

Politico‘ya konuşan Podemos kurucularından Juan Carlos Monedero ise sol birliği başarıya ulaştıracak bir otorite kalmadığını, Rufián’ın bu fikre yaklaştığını ancak ERC’ye olan bağlılığının ağır bastığını söyledi.

Anket analisti Llaneras, bölünmenin seçim sistemindeki baraj etkisi nedeniyle ağır sonuçlar doğurabileceğini hatırlattı.

İspanya’da yüzde 10’un altındaki oyları sandalyeye dönüştürmenin hayli zor olduğunu vurgulayan Llaneras, seçim bölgelerinin küçüklüğü nedeniyle oyların bölünmesinin temsil gücünü doğrudan yok ettiğini ve altı ya da yedi milletvekili çıkaran bölgelerde solun tüm sandalyeleri kaybedebileceğini aktardı.