İsrail, ABD ile 20 yıllık askeri yardım anlaşması imzalamak istiyor

İsrail, ABD ile 20 yıllık yeni bir güvenlik anlaşması imzalamak istiyor. Bu anlaşma, normal süreyi iki katına çıkaracak ve Trump yönetiminin desteğini kazanmak için “Önce Amerika” hükümleri ekleyecek.

Axios’a göre, geçmişteki anlaşma İsrail’e yılda yaklaşık 4 milyar dolarlık askeri yardım vaat ederken, Netanyahu hükümeti de gelecekte en az bu kadar yardım talep edecek gibi görünüyor. 

Fakat Donald Trump’ın “MAGA” tabanı da dahil olmak üzere İsrail’e yönelik artan hayal kırıklıkları nedeniyle, böyle bir anlaşmanın kabul edilmesi artık daha karmaşık hale geldi.

Barack Obama döneminde 2016 yılında imzalanan mevcut 10 yıllık Mutabakat Zaptı (MoU) 2028 yılında sona eriyor. İsrail, yeni anlaşmayı önümüzdeki yıl içinde imzalamak istiyor.

MAGA’nın dış yardıma karşı çıkması ve İsrail’in Gazze’deki işgaline ilişkin iki partinin endişeleri nedeniyle müzakereler hem teknik hem de siyasi açıdan karmaşık.

2024 yılında, Gazze’deki savaş sırasında, Kongre ve Biden yönetimi, 10 yıllık mutabakat zaptına ek olarak, İsrail’e milyarlarca dolarlık acil askeri yardım paketi onaylamıştı.

İsrailli yetkililer, bir sonraki paketin yıllık yardımı daha da artıracağını umuyorlar, fakat Trump yönetiminin dış yardımı büyük ölçüde kesmesinden sonra müzakerelerin daha zor olacağından endişe duyuyorlar.

Trump, geçen nisan ayında İsrail Başbakanı Binyamin Netanyahu ile yaptığı görüşmede ABD’nin İsrail’e sağladığı askeri yardıma değinmiş ve “İsrail’e yılda 4 milyar dolar veriyoruz. Bu çok fazla. Bu arada tebrikler. Bu oldukça iyi. Ama İsrail’e yılda milyarlarca dolar veriyoruz, milyarlarca,” demişti.

Bu görüşmeler sırasında İsrail tarafı, yeni güvenlik anlaşmasında iki değişiklik önerisi sundu. İlk öneri, anlaşmanın süresini 10 yıldan 20 yıla uzatmaktı.

İsraillilerin önerdiği ikinci değişiklik, paranın bir kısmının doğrudan askeri yardım yerine ABD-İsrail ortak araştırma ve geliştirme çalışmaları için kullanılmasıydı.

Bir İsrailli yetkili, bunun savunma teknolojisi, savunma ile ilgili yapay zeka ve Altın Kubbe füze savunma projesi alanlarında olabileceğini söyledi.

Bir İsrailli yetkili, “Bu, alışılmışın dışında bir düşünce. Geçmişteki anlaşmaları ele alma şeklimizi değiştirmek ve ABD-İsrail işbirliğine daha fazla önem vermek istiyoruz. Amerikalılar bu fikri beğeniyor,” dedi.

İsrail’e uzun vadeli güvenlik yardımı için 1998 (21,3 milyar dolar), 2008 (32 milyar dolar) ve 2016 (38 milyar dolar) yıllarında üç adet 10 yıllık çerçeve anlaşması imzalanmıştı.

İki İsrailli yetkili ve bir ABD’li yetkiliye göre, yeni güvenlik mutabakatı üzerindeki müzakereler Gazze’deki savaş nedeniyle bir süre ertelendi, fakat ilk görüşmeler son haftalarda başladı.

Bu format, Trump yönetiminin “Önce Amerika” içgüdüsüne hitap etmek için tasarlanmış gibi görünüyor, zira Amerikan yardımı böylece sadece İsrail’e gönderilmek yerine ABD ordusuna da fayda sağlayabilir.