İsrail ile Suriye arasında “normalleşme” trafiği

İsrail ve Suriye yetkilileri, Azerbaycan’da yapılan gizli görüşmelerde normalleşme ve sınır anlaşması dahil olmak üzere İbrahim Anlaşmalarına katılım olasılığını ele aldı. Görüşmelere Türkiye de dahil oldu.

İsrail’in, HTŞ liderliğindeki yeni Suriye yönetimiyle gizli görüşmeler yürüttüğü ortaya çıktı. Times of Israel’in Kanal 12 televizyonundan aktardığına göre, son günlerde gerçekleştirilen temaslarda, Suriye’nin İbrahim Anlaşmalarına katılımı ve İsrail ile diplomatik ilişkileri normalleştirme ihtimali konuşuldu. Görüşmelerin Birleşik Arap Emirlikleri (BAE) aracılığıyla yürütüldüğü bildirilirken, Haaretz gazetesi sürece Katar’ın da dahil olduğunu ve görüşmelerin aylardır sürdüğünü yazdı.

Suriye’nin geçici Cumhurbaşkanı Ahmed Şara geçen hafta, güvenlikle ilgili görüşmelerin arabulucular aracılığıyla sürdüğünü doğruladı, ancak olası diplomatik ilişkiler hakkında yorum yapmadı.

Kanal 12, Azerbaycan’da yakın zamanda bir toplantı düzenlendiğini, bu kapsamda İsrail Ordusu Harekât Dairesi Başkanı Tümgeneral Oded Basyuk’un yeni Suriye yönetiminden temsilcilerle görüştüğünü bildirdi. Habere göre görüşmede Türk yetkililer de hazır bulundu.

Geçen hafta ABD Başkanı Donald Trump, Suriye’nin yeni lideri Ahmed Şara’yı İbrahim Anlaşmalarına katılmaya davet etmişti. Trump, Riyad’da Şara ile yaptığı görüşmede de o çağrısını tekrarladı. Görüşmenin ardından, “Kendisine anlaşmaya katılmasını önerdim, o da evet dedi” açıklamasında bulundu. Ancak Trump, “Hâlâ yapılması gereken çok şey var” diyerek sürecin başında olduklarını belirtti.

İsrail ve Suriye normalleşmesi göz ardı edilmedi

Kanal 12’nin aktardığına göre İsrail, Trump’ın Suriye’ye yönelik yaptırımları kaldırmasını temkinli bir iyimserlikle karşıladı. Çünkü bu durumun kuzey sınırının şekillendirilmesi ile iki ülke arasındaki gelecekteki ilişkiler üzerinde etkili olabileceği ihtimalini göz ardı etmiyor.

Bu durum İsrail’in önceki tutumundan farklı. Habere göre İsrail, daha önce “terörist” olarak tanımladığı ve El Kaide bağlantılı gruplarla geçmişi bulunan Şara yönetimiyle etkileşim fikrine mesafeliydi. Ancak şimdi, Suriye’nin İran’ın etkisinden çıkabileceği ve hatta ABD’nin etkisi altına girebileceği görüşü ağırlık kazanıyor. Bu gelişmelerin, İsrail-Türkiye ilişkilerinde de olumlu bir etki yaratabileceği değerlendirmesi yapılıyor.

Reuters’ın şubat ayında geçtiği habere göre İsrail, Suriye’nin merkezi olmayan bir yapıda kalmasını ve dış dünyadan izole edilmesini savunuyor. Bu bağlamda İsrail, özellikle kuzeyde yaşayan Dürzi topluluğunu koruma vaadiyle ABD nezdinde diplomatik baskısını sürdürüyor.

İsrail’in Suriye’deki askeri operasyonları da Esad yönetiminin devrilmesinden sonra da devam ediyor. İsrail, ülke genelinde eski yönetime ait askeri hedefleri bombalamaya devam ederken, Golan Tepeleri’nin Suriye tarafına ve Şam’ın güneyindeki bazı noktalara kara birliklerini de konuşlandırmış durumda.