Diplomasi
İsrail: Londra, İran füzelerinin menzilinde
İsrail, Başbakan Keir Starmer’a, İran’ın Londra’yı vurabilecek kıtalararası balistik füzeler geliştirdiği uyarısında bulundu.
İran’ın, Chagos Adaları’ndaki İngiliz-ABD ortak Diego Garcia askeri üssüne iki füzeyle saldırı girişiminde bulunduğu ileri sürüldü.
İngiltere hükümeti kaynakları cumartesi sabahı (21 Mart), füzelerden birinin bir ABD savaş gemisi tarafından önlendiğini, ikincisinin ise uçuş sırasında arızalandığını söyledi.
Yaklaşık 2.400 mil (3.862 km) uzaklıktan başlatılan bu saldırı girişimi, Tahran’ın uzun menzilli balistik füzeleri kullandığına dair ilk teyit edilen olay oldu.
İsrail Savunma Kuvvetleri (IDF) ve Batılı askeri uzmanlar, bunun rejimin artık İngiltere’nin yanı sıra Avrupa başkentlerini de vurabilecek silahlara sahip olduğunu gösterdiğini söyledi.
Cumartesi gecesi IDF, saldırının İran’ın 4.000 km mesafeye ulaşabilen silahlara sahip olduğunu ilk kez gösterdiğini ve bunun “Avrupa, Asya ve Afrika’daki onlarca ülkeye” acil bir tehdit oluşturduğunu ileri sürdü.
IDF, “Biz bunu hep söylüyoruz: İran terörist rejimi küresel bir tehdit oluşturuyor. Artık, Londra, Paris veya Berlin’e ulaşabilen füzelerle,” dedi.
Diego Garcia’ya yönelik saldırı girişiminin önemine rağmen, İngiliz kamuoyu bu konuda hemen bilgilendirilmedi. Saldırı haberi ancak Amerikan medyasında çıkan haberlerin ardından gün yüzüne çıktı.
Muhalefet lideri Kemi Badenoch Starmer’ı “gerçeği örtbas etmeye çalışmakla” suçladı, Reform UK lideri Nigel Farage ise “bu haber medyada yer almamış olsaydı, hükümetin kamuoyuna bilgi vermeyeceğinden hiç şüphesi olmadığını” söyledi.
Farage, The Telegraph’a verdiği demeçte şunları söyledi:
“Sir Keir Starmer, kendi egemen İngiliz topraklarımızın saldırıya uğradığını İngiliz halkına söylemeyerek aldatıcı ve dürüst olmayan bir tavır sergiledi. Artık Chagos anlaşmasının tamamen battığını biliyorlar. Starmer Hükümeti’nin en önemli dış politika vaadi Chagos’u vermekti ve bununla her şeyin bittiğini, finito, gitti, bitti olduğunu biliyorlar. Ve bununla yüzleşmek istemiyorlar. Başbakan bir korkak ve İngiliz egemenlik çıkarlarını savunmaya hazır değil, bunlara karşı sorumluluk almaktan bahsetmiyorum bile. Kendi partisi çok aşırı bir solcu, İslamcılarla ittifak halindeki bir pozisyona doğru kayıyor ve bu yüzden böyle davranıyor. Durum umutsuz.”
Bayan Badenoch ise, Starmer’ın İran çatışması konusunda başından beri kararsız davrandığını ve süreci geciktirdiğini savunarak, “Şimdi de, Başbakan’dan değil medyadan öğreniyoruz ki, Diego Garcia’daki İngiliz üssü İran’ın füze saldırılarının hedefi olmuş,” dedi.
Peter Mandelson olayına işaret ederek, “Starmer’ın ilk içgüdüsünün her zaman gerçeği örtbas etmek” olduğunu savunan Muhafazakâr lider, Başbakanın, İngiliz birliklerine yönelik bu son saldırının ayrıntılarını ve halkın neden daha önce bilgilendirilmediğini derhal açıklamasını istedi.
Bu gelişme, Starmer’ın, İngiltere’yi tırmanan çatışmanın dışında tutması için kendi milletvekillerinden gelen baskıyla karşı karşıya olduğu bir dönemde yaşandı.
Hükümet, saldırının tam olarak ne zaman gerçekleştiğini henüz doğrulamadı ve sadece saldırının, cuma günü ABD’nin Diego Garcia ve RAF Fairford’dan İran’a saldırı düzenlemesine izin vermeden önce gerçekleştiğini belirtti.
İranlı yetkililer The Telegraph’a, başarısız olan saldırının İngiltere’ye yönelik “bir uyarı atışı” olduğunu söyledi.
Fakat Dışişleri Bakanı Yvette Cooper cumartesi günü yaptığı açıklamada, Birleşik Krallık’ın İran’ın İngiliz-Amerikan üssüne yönelik saldırı girişimine yanıt olarak saldırı amaçlı hava saldırıları düzenlemeyeceğini söyledi.
Cooper, hükümetin “savunma amaçlı harekatı” destekleyeceğini belirterek, Birleşik Krallık’ın ABD ve İsrail’inkinden farklı bir tutum benimsediğini ekledi.
Cooper şöyle konuştu:
“Bu çatışmaya yaklaşımımız başından beri aynı olmuştur. Saldırı eylemlerine dahil olmadık ve olmaya da devam etmiyoruz; bu konuda ABD ve İsrail’den farklı bir görüş benimsedik, fakat Birleşik Krallık’ın ulusal çıkarlarını korumak amacıyla savunma eylemlerini destekliyoruz. Başbakanın da açıkça belirttiği gibi, İran’ın bu pervasız tehditlerine karşı savunma desteği sağlayacağız, fakat saldırı eylemlerine dahil olmadık ve olmaya da devam etmiyoruz; bu sorunun mümkün olan en hızlı şekilde çözülmesini istiyoruz.”
ABD Başkanı Donald Trump, daha önce İran’ın Avrupa’yı vurabilecek uzun menzilli füzeler geliştirdiğini uyarmış ve bunu ABD-İsrail saldırılarının ardındaki temel nedenlerden biri olarak göstermişti.
Cumartesi günü Starmer, Bahreyn Veliaht Prensi Selman bin Hamad el-Halife ve Kıbrıs Cumhurbaşkanı Nikos Hristodulidis dahil olmak üzere yabancı liderlerle telefon görüşmeleri yaptı.
Başbakan, Hristodulidis ile yaptığı görüşmede, RAF Akrotiri’nin savaşta İngiliz üslerinin kullanımı konusunda Trump ile yaptığı anlaşmaya dahil edilmeyeceğine dair taahhüdünü yineledi.
Bu açıklama, Hristodulidis’in bu hafta başında, savaş bittiğinde adadaki İngiltere’nin “sömürgeci” askeri üslerinin geleceği hakkında müzakereler talep edeceğini söylemesinin ardından geldi.