İsrail meclisi, Filistinlilere yönelik idam düzenlemesini görüşüyor

İsrail Meclisi, “milliyetçi saiklerle” İsraillileri öldüren Filistinlilere idam cezası getirilmesini öngören yasa tasarısı üzerindeki çalışmalarını hızlandırdı. Asılarak infaz, tam tecrit ve uygulayıcılara hukuki dokunulmazlık gibi maddeler içeren düzenleme, hukukçular ve insan hakları örgütleri tarafından “devlet eliyle kasten insan öldürme” girişimi olarak nitelendiriliyor.

İsrail Meclisi (Knesset), bir İsrailliyi “milliyetçi saiklerle” öldüren Filistinlilere idam cezası uygulanmasını öngören yasa tasarısının yasalaşma sürecini sürdürüyor. Haaretz gazetesi, kasım ayında Knesset’teki ilk okumadan geçen tasarının ayrıntılarını ve düzenlemeye yönelik hukuki itirazları kapsamlı bir şekilde inceledi.

Resmi adı “teröristler için idam cezası” olan ve Otzma Yehudit (Yahudi Gücü) Partisi Milletvekili Limor Son Har-Melech tarafından hazırlanan düzenleme, mecliste yapılan oylamada 39’a karşı 16 oyla kabul edilmişti.

Yargıçların salt çoğunluğu idam için yeterli olacak

Tasarı, İsrail askeri mahkemelerinin işleyişinde köklü değişiklikler öngörüyor. Buna göre askeri mahkemeler, savcının talebi olmaksızın idam kararı verebilecek. Mevcut sistemin aksine, idam kararı için yargıçların oybirliği gerekmeyecek; salt çoğunluğun kararı yeterli sayılacak.

Teklife göre infazlar asılarak gerçekleştirilecek. Hâkimin imzaladığı emir doğrultusunda ve İsrail Cezaevi Servisi gözetiminde yapılacak infazların, kesinleşmiş karardan itibaren 90 gün içinde tamamlanması hedefleniyor. İnfaz işlemini, doğrudan Cezaevi Servisi Komiseri tarafından atanan bir görevli yerine getirecek.

İnfazcılara yargı muafiyeti ve tam tecrit

Düzenleme, idam cezasına çarptırılan Filistinli mahkumlar için ağırlaştırılmış tecrit koşulları getiriyor. Mahkumlar neredeyse tam tecrit altında tutulacak ve ziyaretler yalnızca yetkili personelle sınırlandırılacak. Avukat görüşmeleri ise fiziksel temas olmaksızın, sadece görüntülü arama yoluyla yapılabilecek. Ceza kesinleştikten sonra herhangi bir ceza indirimi uygulanmayacak.

Tasarıda dikkat çeken bir diğer unsur ise infazı gerçekleştirecek görevlilere sağlanan koruma kalkanı. Cezaevi görevlileri ve devlet, idam infazları nedeniyle herhangi bir hukuki sorumluluk taşımayacak. İnfazlara ilişkin ayrıntılar Cezaevi Servisi’nin internet sitesinde yayımlanacak olsa da Bilgi Edinme Yasası bu süreçte devre dışı bırakılacak ve sürece dahil olan personelin kimlikleri gizli tutulacak.

Ben Gvir’den “altın ilmikli” kutlama

İsrail Ulusal Güvenlik Bakanı Itamar Ben Gvir, tasarının ilk aşamayı geçmesini mecliste tatlı ikram ederek ve yakasına “altın ilmik” rozeti takarak kutlamıştı. Ben Gvir, daha sonra yaptığı açıklamada ilmik sembolü için “seçeneklerden biri” ifadesini kullanmış, “elektrikli sandalye” ve “ölümcül enjeksiyon” yöntemlerinin de olasılıklar arasında bulunduğunu eklemişti.

Hukukçulardan “ırkçı sistem” uyarısı

Knesset Ulusal Güvenlik Komitesi’nin hukuk danışmanları, tasarının ciddi anayasal ve hukuki sorunlar barındırdığı uyarısında bulundu. Danışmanlar, düzenlemenin yalnızca işgal altındaki Batı Şeria’da yaşayan Filistinlilere uygulanacağını, bunun da ayrı bir hukuk rejimi yaratarak uluslararası anlaşmaların ihlali riskini doğuracağını belirtti.

İnsan hakları örgütleri de teklife tepki gösterdi. İsrail Sivil Haklar Derneği, düzenlemenin devlete “kasten insan öldürme” yetkisi vereceğini vurguladı.

Dernek, tasarıyı Filistinlilere karşı seçici ve baskıcı uygulamalara dayalı “ırkçı bir hukuk sistemi”ne doğru atılmış tehlikeli bir adım olarak nitelendirdi.