İsrail ordusu, savaş yorgunluğu için çözüm arayışında

Savaş yorgunluğu yaşayan İsrail ordusunda intihar vakalarında keskin bir artış gözlemlenirken İsrail, aktif çatışma bölgelerinde görev yapan yedek asker sayısını azaltarak krize çözüm bulmaya çalışıyor.

İsrail Genelkurmay Başkanı Korgeneral Eyal Zamir, ordunun savaş yorgunluğu ve kamuoyundaki memnuniyetsizlikle başa çıkmak amacıyla, önümüzdeki aylarda aktif çatışma bölgelerinde görev yapan yedek asker sayısında yüzde 30 oranında azaltmaya gidilmesini emretti.

Karar, bu sabah Ordu Radyosu tarafından ilk kez duyuruldu ve Gazze, Batı Şeria ve kuzey sınırı boyunca kademeli olarak hayata geçirilecek. Amaç, 7 Ekim 2023’te Hamas’ın öncülük ettiği baskınla başlayan savaşın yükünü büyük ölçüde sırtlayan yedek birliklerin üzerindeki baskıyı hafifletmek.

Times of Israel’e konuşan bir kaynak, planın doğruluğunu teyit ederek, kararın uygulanmasını İran’la yeni bir çatışma veya Gazze’de geniş çaplı başka bir saldırı gibi büyük güvenlik tehditlerinin yaşanmaması koşuluna bağlı olduğunu belirtti.

Bu hamle, hükümetin mayıs ayı sonunda İsrail tarihinin en büyük seferberliğini onaylayarak 450 bin yedek askeri göreve çağırmasının ardından geldi. Savaşın başlamasından bu yana bazı yedek askerler, yedi kez göreve çağrıldı ve daha önce 2025 itibarıyla yedek hizmet süresinin sınırlandırılacağı yönündeki taahhütlere rağmen görev yapmaya devam ediyor.

İsrail ordusunda intihar vakaları artıyor

İsrail basını, ordunun savaş yorgunluğu yaşadığı, özellikle yedek askerler içinde motivasyonun giderek düştüğü ve her geçen gün daha fazla yedek askerin göreve katılmayacağını beyan ettiğini uzun süredir yazıyordu.

Savaşın uzaması ve işlenen savaş suçlarının yanı sıra zorunlu askerlik tartışmaları ve ulaşılması imkânsız savaş hedefleri gibi siyasi tartışmaların da İsrail ordusunda motivasyon kaybına yol açtığı bildiriliyor. Bu durumun bir sonucu olarak 7 Ekim 2023’ten bu yana İsrail ordusundaki intihar vakalarının keskin bir şekilde arttığı belirtiliyor.

Haaretz’de yer alan habere göre temmuz ayının başından bu yana beş asker intihar etti. Bu askerlerden üçü aktif görevdeki muharip askerlerdi; diğer ikisi ise Gazze savaşı kapsamında uzun süre yedek görev yapan askerlerdi.

Geçen hafta, Nahal Tugayı’ndan bir asker İsrail’in kuzeyindeki bir üste intihar etti. Bundan yaklaşık iki hafta önce, Golani Tugayı’na mensup bir asker Sde Teiman üssünde, Askeri Polis tarafından sorguya alındıktan kısa süre sonra kendini vurarak yaşamına son verdi. Bir başka vakada ise, Safed kentinden 24 yaşındaki bir yedek asker kendini ateşe verdi. Askerin, savaş sonrası travma bozukluğu (PTSD) teşhisi aldığı belirtildi.

Resmî veriler henüz açıklanmadı

İsrail ordusuna göre, 2023 yılının son aylarında 7 asker intihar etti. 2024 yılında ise en az 21 asker yaşamına son verdi. 2025 yılında ise şimdiye kadar 16 intihar vakası bildirildi. Ancak ordu, bu yıla dair resmi ve kapsamlı verileri sadece yıl sonunda açıklayacağını belirtti.

Askeri kaynaklara göre, intihar eden askerlerin büyük çoğunluğunu savaş sırasında aktif görevdeki yedek askerler oluşturuyor. Ayrıca, ordunun iç verileri kişisel nedenlerle yaşanan intihar vakalarının azaldığını, buna karşılık savaşla ilişkili travmaların etkisiyle gerçekleşen intiharların arttığını gösteriyor. Bu durum, çatışmalara doğrudan maruz kalan askerlerde ciddi ruhsal çöküntülerin yaşandığını ortaya koyuyor.