Ortadoğu
İsrail’den Türkiye’ye karşı donanma hazırlığı
Jerusalem Post’un haberinde İsrail Donanmasının, Türkiye’nin denizlerdeki adımlarını caydırmak ve yeni bölgelere yönelmesine karşılık vermek amacıyla harekete geçtiği öne sürüldü. İsrail ordusunun Türkiye kaynaklı olası hamlelere karşı yüksek alarm durumunda olduğu iddia edilirken somut bir adıma dair ayrıntı paylaşılmadı.
İsrail Donanmasının, Türkiye’nin denizlerdeki “saldırganlığını” caydırmak ve Türk donanmasının İsrail açısından stratejik önem taşıyan yeni bölgelere yönelmesine karşılık vermek üzere harekete geçtiği iddia edildi.
İsrail merkezli Jerusalem Post gazetesinin haberinde, İsrail Donanmasının Türkiye’ye “Donanmasını istediği gibi hareket ettirebileceğini düşünüyorsa bunu yeniden değerlendirmek zorunda” mesajını iletmek istediği kaydedildi. Bununla birlikte haberde, donanmanın bu çerçevede attığı somut herhangi bir adıma yer verilmedi.
Gazetenin iddiasına göre İsrail ordusu, Türkiye’nin denizden, karadan veya havadan gelebilecek her türlü hamlesine karşı yüksek alarm durumuna geçti.
Olası senaryolar kapsamında Yunanistan ve Güney Kıbrıs yakınlarındaki bölgelerin yanı sıra Suriye ve Gazze’nin de değerlendirildiği öne sürüldü.
İsrail ordusunun Türk donanmasının askeri kapasitesini göz ardı edilemeyecek bir güç olarak gördüğü belirtilirken, İsrail kuvvetlerinin ne tür bir hazırlık yürüttüğü veya hangi somut kararları aldığı haberde açıklanmadı.
Suriye ve Gazze başlıkları gerilimin merkezinde
Haberde, İsrail ile Türkiye arasındaki gerilimde en kritik sahanın Suriye olduğu aktarıldı. İsrail’in, Türkiye’nin radar sistemi veya ilave askeri unsurlar yerleştirerek İsrail ordusunun bölgedeki hareket serbestisini kısıtlamasını engellemek gerekçesiyle Suriye’deki bir hava üssünü hedef aldığı hatırlatıldı.
Bunun yanı sıra İsrail’in, Gazze’de kurulması planlanan Uluslararası İstikrar Gücü’ne (ISF) Türkiye’nin katılmasına kesin bir dille karşı çıktığı biliniyor.
Gazetenin aktardığı İsrail ordusu değerlendirmelerinde, Ankara’nın Suriye politikasında dini saiklerin, Gazze yaklaşımında ise bölgesel nüfuz arayışının belirleyici olduğu öne sürüldü.
İsrail, Türkiye’ye karşı Mısır ile ortak zemin arayışında
Jerusalem Post, 26 Temmuz tarihli haberinde, Türkiye ile Mısır arasında süregelen yakınlaşma sürecine rağmen İsrailli savunma yetkililerinin Ankara’nın denizlerdeki hedeflerini dengelemek amacıyla Kahire ile işbirliği fırsatları gördüğünü yazdı.
İran’ın Hürmüz Boğazı üzerindeki baskısının, Türkiye’nin Doğu Akdeniz’de benzer bir güç konumuna gelmesini engelleme konusunda İsrail ile Mısır’ı birbirine yaklaştırabileceği savunuldu. İki ülkenin donanmaları uluslararası tatbikatlarda birlikte görev alsa da bu ortaklığın Akdeniz’de henüz kapsamlı bir sınamadan geçmediğine dikkat çekildi.
Mısır Savunma Bakanı Eşref Selim Zahir’in 13 Temmuz’da Ankara’ya gerçekleştirdiği ziyaretin ise farklı yorumlara yol açtığı kaydedildi.
Bazı gözlemciler, bu temasın Türkiye ile Mısır’ın İsrail aleyhine yakınlaşabileceğine işaret eden yapısal bir değişimin göstergesi olduğunu savundu.
Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan ile Mısır Cumhurbaşkanı Abdülfettah es-Sisi arasındaki ikili ilişkiler, Müslüman Kardeşler konusundaki görüş ayrılıkları sebebiyle on yılı aşkın bir süre gergin kalmıştı.
Ankara ile Kahire arasında askeri işbirliği
Gazetenin aktardığına göre, son dönemde ivme kazanan ikili ilişkiler her iki tarafa da yeni imkânlar sağladı.
Mısır, Batılı aktörlerin müdahalesi olmadan Türkiye’nin gelişmiş askeri teknolojilerine erişim sağlarken; Ankara ise denizlerdeki hedeflerini tahkim edecek bölgesel bir ortak kazandı.
Askeri temasların diplomatik sınırları aşarak operasyonel uyuma dönüştüğü ifade edildi. Anadolu Kartalı tatbikatında Mısırlı pilotların Türk unsurlarıyla birlikte eğitim aldığı, ardından icra edilen Altın Kartal tatbikatında ise özel kuvvetlerin müşterek harekât kabiliyetinin sınandığı aktarıldı.
Uzmanlar, söz konusu adımları rutin tatbikatların ötesinde, bölgenin en güçlü iki ordusunun doktrinlerini yakınlaştırma süreci olarak değerlendirdi.
Jerusalem Post’a konuşan üst düzey İsrail Donanması kaynakları, Kahire ile Ankara arasındaki normalleşmeye rağmen Mısır’ın Türkiye’nin denizlerde hâkimiyet kurmasından rahatsızlık duyduğunu iddia etti.
Kaynaklara göre, Libya başta olmak üzere iki ülkenin bölgesel çıkarlarının ayrıştığı alanlar İsrail açısından yeni işbirliği zeminleri sunabilir.
Mısır’ın Türkiye’yi dengelemek amacıyla İsrail’in yanı sıra Yunanistan ve Güney Kıbrıs ile ortak hareket edebileceği öne sürüldü.
Bu kapsamda Yunanistan Deniz Kuvvetleri Komutanı Koramiral Dimitrios-Eleftherios Kataras’ın haziran ayı sonunda İsrail’e bir ziyaret gerçekleştirdiği ve iki donanma arasındaki ortak koordinasyon mekanizmalarının geliştirildiği belirtildi.
Haberde, bir yanda İsrail, Yunanistan, Güney Kıbrıs ve bazı Avrupa ülkelerinin, diğer yanda ise Türkiye ve Mısır’ın bulunduğu karşıt blokların oluşabileceği ihtimaline işaret edildi.
Kahire-Ankara hattındaki gelişmelerin seyrinden bağımsız olarak İsrail’in bölgedeki mevcut ittifak yapılarını koruduğu vurgulandı.