İsrail’in Batı Şeria’yı ilhak kararı tepki çekti

İsrail Meclisi’nin, işgal altındaki Batı Şeria’nın İsrail’e ilhak edilmesi yönünde hükümete çağrı yapan bir bildiriyi oy çokluğuyla kabul etmesi uluslararası kamuoyunun sert tepkisine yol açtı. Türkiye dahil 10 ülke ile Arap Birliği ve İslam İşbirliği Teşkilatı (İİT), kararı “uluslararası hukukun açık bir ihlali” olarak nitelendirerek kınadı.

Bildiri her ne kadar yasal bağlayıcılık taşımıyor olsa da Filistin toprakları üzerindeki fiili ilhak politikalarını destekleyen sembolik bir adım olarak dikkat çekiyor.

İsrail Meclisi’nde 71 milletvekilinin oyuyla kabul edilen bildiride, Batı Şeria’nın “Yahudi halkının tarihi ve kültürel anavatanı” olduğu iddia edilirken, bu bölgenin İsrail’in “ayrılmaz bir parçası” olduğu öne sürüldü. Karar metninde ayrıca, Filistin devletinin kurulmasına karşı çıkıldı ve böyle bir girişimin “İsrail’in varlığı için tehdit oluşturacağı” savunuldu.

Meclis ayrıca hükümete, Batı Şeria’daki yasa dışı Yahudi yerleşimlerinde İsrail egemenliğini uygulamak için “en kısa sürede harekete geçme” çağrısı yaptı. Karar, Temmuz 2024’te 68 oyla kabul edilen “Filistin devletinin tek taraflı tanınmasına karşı çıkan” benzer bir bildirinin devamı niteliğinde.

Uluslararası Hukuka aykırı

İsrail’in 1967’de işgal ettiği Batı Şeria, uluslararası hukuka göre işgal altında kabul ediliyor. Birleşmiş Milletler Güvenlik Konseyi’nin 242, 338 ve 2334 sayılı kararları, bu topraklardaki İsrail yerleşimlerini ve egemenlik iddialarını geçersiz sayıyor. Ancak İsrail, özellikle 7 Ekim 2023’ten bu yana Gazze’ye yönelik askeri operasyonlar eşliğinde Batı Şeria’daki toprak gaspı ve yerleşim faaliyetlerini artırdı.

Peace Now adlı İsrailli STK’nın verilerine göre, İsrail’in Batı Şeria’da 2025’in ilk çeyreğinde gasp ettiği arazi miktarı, 2024 yılının tamamını geçmiş durumda. İşgal altındaki bölgelerde 451 bin İsrailli yerleşimci bulunurken, Doğu Kudüs’te bu sayı yaklaşık 230 bini buluyor. Bu yerleşimler uluslararası hukuka göre yasa dışı kabul ediliyor.

Türkiye ve bölge ülkelerinden ortak kınama,

İsrail’in Batı Şeria üzerindeki egemenlik iddiasına karşı Türkiye, Mısır, Ürdün, Endonezya, Nijerya, Suudi Arabistan, Katar, BAE, Bahreyn, Filistin, Arap Birliği ve İİT ortak bir bildiri yayımlayarak kararı şiddetle kınadı. Açıklamada, bu adımın “BM kararlarının açık bir ihlali” olduğu ve “adil, kalıcı bir barış ile iki devletli çözüm ihtimalini baltaladığı” vurgulandı.

Taraflar, İsrail’in bu tür tek taraflı eylemlerle hukuki statüyü değiştiremeyeceğini belirtti ve başta Doğu Kudüs olmak üzere işgal altındaki tüm Filistin topraklarının statüsünün korunması gerektiğinin altını çizdi. Açıklamada ayrıca, İsrail’in Filistin topraklarında egemenliği bulunmadığı bir kez daha teyit edildi.

Barış sürecine tehdit

İsrail’in bu yöndeki adımları, halihazırda çözüme ulaşması zorlaşan Filistin sorununu daha da çıkmaza sokuyor. BM’ye göre Batı Şeria’daki yerleşim faaliyetleri, iki devletli çözümün önündeki en büyük engellerden biri olmaya devam ediyor. İsrail ordusunun işgal altındaki bölgelerde uyguladığı askeri kontroller, yerel halka yönelik baskılar ve yerleşimcilerin saldırıları da bu tabloyu daha da ağırlaştırıyor.

İsrail’in Batı Şeria’yı ilhak yönündeki söylem ve politikaları hem sahada gerilimi artırıyor hem de uluslararası düzeyde daha geniş yankılar uyandırmaya devam ediyor. Ortak açıklamalarda sıkça vurgulandığı gibi, uluslararası toplumun etkili adımlar atmaması durumunda bu tür oldu-bittiler kalıcı hale gelebilir. Bu da sadece Filistin halkı için değil, bölge barışı için de uzun vadeli tehditler doğurabilir.