İsrail’in desteklediği Gazze’deki çeteler Han Yunus’ta kamp kurdu

İsrail’in Hamas’a karşı silahlandırdığı Gazze’deki çeteler, Refah’tan Han Yunus’a farklı bölgelerde faaliyet gösteriyor. İsrail ordusuyla koordineli hareket ediyor; ancak kontrol dışına çıkabilecekleri endişesi büyüyor.

The Cradle Türkiye’nin İsrail basınından aktardığına göre İsrail ordusu ve Şin Bet, Gazze’de Hamas’a karşı çeşitli silahlı çeteleri maaş, toprak ve lojistik imkânlar karşılığında kullanıyor. Bu gruplar arasında Refah ve Gazze kentinden Han Yunus’a kadar farklı bölgelerde faaliyet gösteren yapılar bulunuyor. Ancak sahadaki askerler, bu milislerin kontrol dışına çıkabileceği ve yeni kaoslara yol açabileceği endişesini dile getiriyor.

Örgütlü yapıya dönüşen gruplar

Haaretz’in aktardığı tanıklıklara göre, İsrail ordusu ve iç istihbarat servisi Şin Bet, savaşın başında Gazzeli sivilleri tünel tarama ve bina inceleme gibi sınırlı görevlerde kullanıyordu. Ancak son haftalarda süreç farklı bir boyuta taşındı: Silahlı çeteler artık doğrudan çatışmalara katılıyor ve sahadaki İsrail birlikleriyle koordineli hareket ediyor.

Her biri onlarca silahlı kişiden oluşan bu gruplar, özellikle Gazze’nin önde gelen aşiretlerine dayanıyor. Nakdi ödemelerin yanı sıra silah taşıma serbestliği tanınan milisler, insani yardım kamyonlarının güzergâhlarını kontrol ederek ve yoğun nüfuslu bölgelerde çadır kurma hakkı için ücret alarak ekonomik kazanç sağlıyor.

Komutanlar, milislerin özellikle “hassas bölgelerde” görevlendirildiğini ve artık sadece tali işlerde değil, büyük operasyonlarda da rol aldığını belirtiyor.

Asker ve komutanlar, İsrail birlikleri ile çeteler arasında sık sık gerginlik yaşandığını da aktarıyor: “Çoğu zaman yakınımızda faaliyet gösteriyorlar ve kimseye haber vermeden güzergâhlarımızı kesiyorlar. Onlarla koordinasyon son derece zor.”

Bir komutan, 1982’de Beyrut’taki Sabra ve Şatilla katliamına atıf yaparak, “Bu iş sonunda yüzümüze patlayacak gibi görünüyor” sözleriyle kaygısını dile getirdi.

Han Yunus’ta yeni bir “insani bölge”

The Times of Israel’in haberine göre, Han Yunus’un güneyindeki Kizan el-Neccar köyü çevresinde faaliyet gösteren bir diğer çetenin başında da Filistin Yönetimi güvenlik güçlerinin eski mensubu Hossam el-Astal bulunuyor.

Bölge, İsrail’in Gazze kentinden göç eden Filistinlileri yönlendirdiği el-Mevasi’ye yalnızca bir kilometre mesafede.

El-Astal, grubunun “Hamas’ın baskısından kaçan Filistinlilere yiyecek, su ve barınma imkânı sunduğunu” ve “yeni insani bölgenin sorumluluğunu üstlendiğini” söylüyor.

El-Astal, “Han Yunus’taki yeni insani bölgeden ben sorumluyum” diyerek, son aylarda Refah’ta Hamas yönetimine alternatif bir güvenlik ve sivil yapı kuran Yaser Ebu Şebab’ın girişimlerine benzetme yaptı. İki grubun temas halinde olduğunu doğrulayan El-Astal, “Ancak her birimiz bağımsız hareket ediyoruz” dedi.

Han Yunus bölgesindeki bir Bedevi aileden gelen 50 yaşındaki el-Astal, yıllarca İsrail’de çalıştıktan sonra Gazze’de Filistin Yönetimi güvenlik güçlerinde görev yaptı. Hamas tarafından defalarca tutuklandığını anlatan El-Astal, Hamas yanlısı sosyal medyada kendisinin İsrail’le işbirliği yaptığına dair paylaşımlar yapıldığını söyledi.

Buna rağmen El-Astal, grubu ile İsrail arasında “koordinasyon” bulunduğunu kabul ederek, “Yakında elektrik ve su için İsrail’e güveneceğiz” ifadelerini kullandı. Ayrıca grubunun ABD, Avrupa ve bazı Arap ülkelerinden destek aldığını iddia etti.

Refah’taki Yaser Ebu Şebab grubu

Haaretz’in haberinde ayrıca, Gazze’nin en güneyindeki Refah’ta Fetih bağlantılı olduğu bilinen Yaser Ebu Şebab’a dikkat çekiliyor. Haberde milislerin çoğunlukla “Gazze’nin önde gelen aşiretlerinden, özellikle de Ebu Şebab ailesinden” olduğuna dikkat çekiliyor.

İsrail’den yardım aldığı doğrulanan bu grup, insani yardım konvoylarını yağmalamakla suçlanıyor. Ebu Şebab’ın uyuşturucu kaçakçılığıyla da anıldığı, ayrıca sahada gözetleme faaliyetleriyle İsrail ordusunun operasyonlarına zemin hazırladığı belirtiliyor.

Gazze İçişleri Bakanlığı, Temmuz 2024’te Ebu Şebab’a “ihanet ve yasa dışı silahlı örgüt kurmak” suçlamalarıyla teslim olması için 10 gün süre vermişti. Ardından Hamas yönetimindeki İçişleri Bakanlığı, bu tür milislerle mücadele için “Ok Birimi” adlı özel bir polis gücü kurdu. Son dönemde bu birimle Ebu Şebab’ın grubu arasında çatışmalar yaşandığı bildiriliyor.

Haaretz’e konuşan İsrailli komutanlar, bu milislerin tam anlamıyla kontrol edilemediğini, zaman zaman İsrail birliklerinin güzergâhlarını habersiz şekilde kestiğini ve koordinasyonun “son derece zor” olduğunu aktarıyor. Bir komutan, “Yarın onlarca kişiyi katlederlerse bunun sorumluluğu kime ait olacak? Bizi yargılayacaklar” diyerek olası sonuçlara işaret etti.

İsrail ordusu ise hem Haaretz’in hem de The Times of Israel’in bu haberleri üzerine yorum yapmayı reddetti.