İsrail’in yeni AB elçisi Feldklein: Bize yönelik yaptırımları kaldırın

İsrail’in yeni AB büyükelçisi Avi Nir-Feldklein, Donald Trump’ın çabalarıyla müzakere edilen ateşkesin başlamasının ardından, bloğun Gazze’deki Filistinlilerin durumu nedeniyle ülkesine uyguladığı yaptırımları kaldırması çağrısında bulundu.

Geçen hafta resmi olarak göreve başladığından bu yana verdiği ilk röportajda Nir-Feldklein, ateşkesin Gazze’deki insani krizin yol açtığı ciddi gerginlik nedeniyle bozulan İsrail’in AB ile ilişkilerinin yeniden düzelmesine olanak sağlayacağı konusunda “iyimser” olduğunu söyledi.

Büyükelçi, İsrail-AB ilişkilerinin “zorlu” bir dönemden geçtiğini kabul etti fakat barış girişiminin devam ettiği göz önüne alındığında, aradaki uçurumu önemsizleştirdi ve “şu anda aramızda var olan bu kısa ve rahatsız edici durumu aşmak ve eski iyi ilişkilerimizi yeniden kurmak için” bir fırsat olduğunu savundu.

Büyükelçi, “AB ile ilişkilerimize çok değer veriyoruz. İyimserim çünkü AB üye ülkelerinin çoğunun bunu görmek isteyeceğine inanıyorum ve şu anda Trump’ın girişimi çok iyi bir şekilde başladı ve AB’nin de bunun bir parçası olmak isteyeceğine inanıyorum ve bunun bir parçası olmak istiyorsanız, gerçekten, ilişkilerimizin üzerinde asılı duran sorunları ortadan kaldırmanız gerekir,” dedi.

Geçen ay, Avrupa Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen, İsrail ile ticareti kısıtlama ve Binyamin Netanyahu yönetiminin “aşırılıkçı bakanlarına” yaptırım uygulama planlarını duyurmuştu.

Ayrıca, “Gazze’de her gün yaşanan korkunç olayların durması gerektiğini” talep ederek, İsrail’e destek için Komisyon’un toplam değeri yaklaşık 14 milyon avro olan fonunu askıya almıştı.

Büyükelçi, Brüksel ile ilişkilerin yeniden kurulabilmesi için iki sorunun çözülmesi gerektiğini söyledi. İlk olarak, von der Leyen’in askıya aldığı İsrail kurumlarıyla işbirliği için AB fonları yeniden sağlanması. Nir-Feldklein, “Bu konunun gündemden kalkmasını ve askıya alınan projelerin yeniden başlatılmasını umuyoruz,” dedi.

Komisyonun ele alması gereken ikinci konu, Horizon Europe araştırma programı ve tercihli ticaret koşulları ile ilgili AB-İsrail ortaklık anlaşmasının bazı bölümlerinin askıya alınması önerisi. Büyükelçi, bunun için artık hiçbir neden olmadığını savunarak, “Bu konu tamamen gündemden kaldırılmalıdır,” dedi.

AB ve İngiltere yetkilileri, Avrupa’nın, Filistin komitesi tarafından Gazze’nin geçiş dönemi yönetimini denetlemek üzere kurulacak olan “barış kurulu”nda yer almasını istediklerini söylediler.

Nir-Feldklein, barış kurulunun yapısı konusunu AB’nin üst düzey diplomatı Kaja Kallas ile görüşmenin İsrail dışişleri bakanına bağlı olduğunu söyledi.

Elçi, “Fakat ilişkilerimizin üzerinde asılı duran sorunları masadan kaldırmadan önce Kudüs’te muhtemelen bir miktar isteksizlik olacak,” dedi.

Konuya yakın bir kaynağa göre, Filistinli yetkililer AB’nin İsrail üzerindeki baskıyı kaldırması için doğru zamanın geldiğine inanmıyor. Bu kişi, barış girişimi devam etmesine rağmen, özellikle Batı Şeria’da durumun daha iyi olmadığını söyledi.

Nir-Feldklein, Trump’ın girişiminin başarısının İsrail için “son derece önemli” olduğunu, çatışmaya son vereceğini ve Hamas’ın iki yıl önce kaçırdığı İsrailli rehineleri geri getireceğini söyledi.

AB, İngiltere ve diğer Batılı güçler, İsrail’in yanında bir Filistin devletinin kurulduğu iki devletli çözümü, Orta Doğu’da barış için tek geçerli uzun vadeli seçenek olarak görüyor.

Netanyahu böyle bir seçeneği kesin bir dille reddetti ve yeni büyükelçi, Hamas’ın Gazze’de aktif olmaya devam ettiği ve Filistinlilerin İsrail devletinin var olma hakkını reddetmeye devam ettiği sürece bunun imkansız olacağını söyledi. 

Öte yandan Nir-Feldklein, “gelecekte bir noktada Filistinliler radikal bir şekilde farklı bir yaklaşım benimserse” iki devletli çözümün bir seçenek olarak geri dönebileceğini dışlamadı.

Büyükelçi, “Filistinliler İsrail’i bir Yahudi devleti olarak tanımalılar. Filistin liderlerinin gelecekteki bir çözüme karşı çok daha samimi bir tutum sergilemelerini görmemiz gerekiyor, o zaman kim bilir? Belki o zaman bu seçenek tekrar masaya yatırılabilir. Üç kez reddettiler, iki kez de bunu masaya yatıran bizdik,” iddiasında bulundu.

Büyükelçi, birkaç yıl önce Netanyahu’nun bile iki devletli çözümü desteklediğini kamuoyuna açıkladığını, fakat İsrail başbakanının artık bu konsepti desteklememek için “iyi nedenleri” olduğunu söyledi.