İtalyan enerji devi Eni, 2024’te Türkiye’ye 6,2 milyar metreküp Rus gazı tedarik etmiş

İtalyan enerji şirketi Eni, 2024 yılında Rusya’dan aldığı 6,2 milyar metreküp doğalgazı Mavi Akım boru hattı üzerinden Türkiye’ye sevk etti. Bu durum, AB’nin Rus gazına bağımlılığı azaltma çabalarına ve Eni’nin Gazprom’a karşı başlattığı tahkim sürecine rağmen gerçekleşti.

İtalyan enerji şirketi Eni’nin, 2024 yılında Rusya’dan doğalgaz alımına devam ederek bu gazı Türkiye’ye yönlendirdiği bildirildi.

Reuters‘ın şirketin resmi internet sitesinde yayımlanan kurumsal belgelere dayandırdığı haberine göre, Eni, Avrupa Birliği (AB) ülkelerine yönelik sevkiyatların durmasına rağmen Rus ihracatçı ile ticari bağlarını sürdürdü.

Eni, bir hissedarın sorusuna verdiği yazılı yanıtta, 2024 yılında şirketin en büyük doğalgaz tedarikçisinin Cezayir olduğunu, onu Norveç ve Rusya’nın izlediğini belirtti.

Sağlanan verilere göre, Rus gazı toplam tedarik hacminin yüzde 12’sini oluşturdu; bu da 6,2 milyar metreküpe denk geliyor. Bu hacmin tamamının Mavi Akım boru hattı üzerinden Türkiye’ye yönlendirildiği kaydedildi.

Eni, bir ay önce yayımladığı yıllık raporunda Rus gazı alımından bahsetmiş ancak nihai tüketiciyi belirtmemişti.

Şirket, Rusya’nın Şubat 2022’de Ukrayna’ya yönelik askeri müdahalesinin başlamasının ardından Avrupa’da Rus gazı satışını durdurmuş ve Gazprom’a karşı tahkim süreci başlatmıştı.

Bu arada Avrupa Komisyonu, AB’nin 2027 yılına kadar sıvılaştırılmış doğalgaz (LNG) dahil olmak üzere Rusya’dan gaz ithalatını tamamen durdurmasını öngören yasa tasarısı üzerinde çalışıyor.

AB, hâlihazırda Rus kömürünü ve petrolünün büyük kısmını yaptırım kapsamına almış durumda, ancak Slovakya ve Macaristan’ın enerji bağımlılıkları ve keskin fiyat artışı endişeleri nedeniyle yasağa karşı çıkmaları sebebiyle gaz tedariki devam ediyor.

Yaptırımların kabulü için hâlâ 27 üye ülkenin tamamının oybirliği gerekiyor.

2024 yılında AB ülkelerine Rus boru hattı gazı sevkiyatı sadece Macaristan ve Slovakya’ya devam etti.

Ancak, en az üç ülke –Fransa, İspanya ve Belçika– LNG ithalatını sürdürdü. Sonuç olarak, analiz merkezi CREA’nın değerlendirmesine göre, Rus gazının Avrupa pazarındaki toplam payı yüzde 19 seviyesinde bulunuyor ve ihracatından elde edilen gelir aylık yaklaşık 1 milyar avroya ulaşıyor.

Daha önce Reuters‘ın sekiz kaynağa dayandırarak aktardığına göre, Rusya ve ABD temsilcileri, Ukrayna’daki çatışmanın çözümüne ilişkin gizli müzakerelerde Rus gazının Avrupa’ya sevkiyatının yeniden başlatılması senaryolarını ele aldı.

Önerilen seçeneklerden biri, Amerikan şirketlerinin aracı olarak Gazprom’dan gaz alıp Avrupalı tüketicilere yeniden satmasını içeriyor.

Alternatif seçenek ise Amerikan yatırımcıların Kuzey Akım veya Ukrayna transit güzergâhları gibi gaz boru hatlarının yanı sıra Gazprom’un kendisine de sermaye katılımını öngörüyor.

Bazı kaynaklara göre, bu tür adımlar Moskova ile barış anlaşmalarına varılmasını hızlandırabilir.

Ayrıca, ABD bu durumda AB pazarına giren Rus gazı hacmi üzerinde kontrol mekanizması elde etmiş olacak.

2022’de savaş başlamadan önce Gazprom, Avrupa’nın doğalgaz talebinin yüzde 40’ını karşılıyor ve yıllık sevkiyat hacmi 200 milyar metreküpe ulaşıyordu.

Fakat o zamandan bu yana ihracat yaklaşık yedi kat azaldı: 2023’te 28 milyar metreküp, 2024’te ise 32 milyar metreküp olarak gerçekleşti. Bu, 1970’li yılların ikinci yarısından bu yana en düşük seviye anlamına geliyor.