İzlanda, AB üyelik müzakereleri için referandum sürecini hızlandırıyor

İzlanda hükümeti, küresel jeopolitik sarsıntılar ve ABD’nin dış ticaret politikalarındaki değişimler nedeniyle Avrupa Birliği üyelik müzakerelerini yeniden başlatmak için referandum sürecini öne alıyor. Daha önce 2027 yılına kadar yapılması planlanan oylamanın, parlamentonun önümüzdeki haftalarda alacağı kararla ağustos ayına çekilmesi bekleniyor.

Politico’ya konuşan konuya aşina iki kaynağa göre İzlanda, Avrupa Birliği (AB) ile üyelik müzakerelerinin yeniden başlatılmasına yönelik referandumu ağustos ayı kadar yakın bir tarihte gerçekleştirebilir.

Ülke parlamentosunun oylama tarihini önümüzdeki haftalar içinde resmen duyurması bekleniyor.

Jeopolitik sarsıntılar takvimi değiştirdi

İktidar koalisyonu daha önce referandumun 2027 yılına kadar yapılacağı sözünü vermişti. Ancak ABD’nin yeni gümrük vergileri uygulaması ve Donald Trump’ın Grönland’ı ilhak etme yönündeki tehditleri gibi jeopolitik gelişmeler, takvimin hızlandırılmasına neden oldu.

ABD’nin İzlanda Büyükelçi adayı Billy Long’un ülkenin “52. eyalet” olacağına dair yaptığı şaka ve Trump’ın Davos’taki bir konuşmasında Grönland bağlamında İzlanda’dan dört kez bahsetmesi Reykjavik yönetimindeki endişeleri artırdı.

Genişleme stratejisinde güvenlik odaklı yeni dönem

AB Komisyonunun Genişlemeden Sorumlu Üyesi Marta Kos, genişleme tartışmalarının “giderek artan bir şekilde güvenlik ve rekabet halindeki nüfuz alanlarının bulunduğu dünyada hareket edebilme kabiliyetiyle” ilgili olduğunu belirtti.

AB Komisyonu Başkanı Ursula von der Leyen de Brüksel’de İzlanda Başbakanı Kristrun Frostadottir ile yaptığı görüşmede, mevcut ortaklığın “istikrarsız dünyada istikrar sağladığını” vurguladı.

Finansal krizden dondurulan müzakerelere

İzlanda, ülkenin en büyük üç bankasının çöktüğü 2009 yılındaki finansal krizin zirve noktasında AB’ye üyelik başvurusunda bulunmuştu.

Ancak 2013 yılında hükümet müzakereleri dondurma kararı almış, 2015 yılında ise adaylık statüsünün kaldırılmasını talep etmişti.

Sosyal araştırmalar, İzlanda halkının AB üyeliğine yönelik desteğinin arttığını gösteriyor. İzlanda hali hazırda Avrupa Ekonomik Alanı ve Şengen bölgesinde yer aldığı için müzakerelerin hızlı ilerleyebileceği öngörülüyor.

Ülke, müzakerelerin dondurulduğu döneme kadar 33 müzakere başlığından 11’ini kapatmayı başarmıştı.